Η πρόσφατη πρόταση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Μακάριου Λαζαρίδη, να αποκαταστήσει τη χρηματική ζημία που προκάλεσε, δεν αποτελεί πράξη γενναιοδωρίας ή πολιτικής ευθιξίας, αλλά μια πρωτοφανή ομολογία ενοχής.
Η δημόσια παραδοχή της πρόθεσης για ανόρθωση της οικονομικής βλάβης συνιστά ευθεία παραδοχή της τέλεσης ποινικά κολάσιμων πράξεων, με κυριότερη αυτή της απάτης μέσω πλαστογραφίας.
Όταν ένας κυβερνητικός αξιωματούχος προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες με σκοπό τη βλάβη της δημόσιας περιουσίας και τον προσωπικό του πλουτισμό, η πολιτική ηθική καταρρακώνεται και ο θεσμικός ρόλος που υπηρετεί ευτελίζεται ανεπανόρθωτα.
Είναι νομικά αδιαμφισβήτητο ότι η εκ των υστέρων ανόρθωση της οικονομικής ζημίας δεν αίρει σε καμία περίπτωση τον ποινικό κολασμό της παράβασης.
Στην προκειμένη περίπτωση, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πραγματική συρροή αδικημάτων, όπου η απάτη συνυπάρχει με την ψευδή δήλωση και βεβαίωση.
Ο κ. Λαζαρίδης, δηλώνοντας έτοιμος να επιστρέψει τα ποσά εντόκως, ουσιαστικά αποδέχεται το δόλο των πράξεών του. Ο νομοθέτης όμως είναι σαφής: η επιστροφή των παρανόμως αποκτηθέντων αποτελεί αποκλειστικά αστικής φύσεως τακτοποίηση.
Η ποινική ευθύνη παραμένει ακέραιη, καθώς ο δικαστής δεν αποδεσμεύεται από την υποχρέωση καταλογισμού της πράξης, ακόμη και αν ο δράστης επιδείξει μεταμέλεια.
Η προσπάθεια του Υφυπουργού να παρουσιάσει την επιστροφή των χρημάτων ως «συγχωροχάρτι» αποτελεί μια επικίνδυνη ερμηνευτική σοφιστεία που στοχεύει στην παραπλάνηση της κοινής γνώμης. Επιχειρεί σκοπίμως να μεταφέρει το κλίμα μιας απλής φορολογικής διευθέτησης σε ένα πεδίο καραμπινάτης ποινικής απαξίας. Στους φορολογικούς ελέγχους, η διορθωτική δήλωση μπορεί να γλιτώσει τον φορολογούμενο από εξοντωτικές κυρώσεις, όμως η απάτη εις βάρος του Δημοσίου και της Βουλής δεν είναι μια απλή λογιστική παράλειψη. Είναι μια συνειδητή επιλογή καταχρηστικής συμπεριφοράς.
Η πολιτική διάσταση του θέματος είναι εξίσου σοβαρή με τη νομική. Η χρήση νομικίστικων τεχνασμάτων για να συγκαλυφθεί η ουσία μιας δόλιας πράξης προσβάλλει το αίσθημα δικαίου των πολιτών. Ο δόλος στην περίπτωση αυτή δεν είναι απλώς υπαρκτός, αλλά υπερχειλής και πλέον ομολογημένος από τον ίδιο τον δράστη μέσω της πρότασης συμβιβασμού.
Η κοινωνία απαιτεί πλήρη διαφάνεια και απόδοση ευθυνών, καθώς καμία «έντοκη επιστροφή» δεν μπορεί να εξαγοράσει την τρωθείσα αξιοπιστία ενός πολιτικού προσώπου που χρησιμοποίησε το αξίωμά του για να βλάψει το δημόσιο συμφέρον.
