Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού συμβολισμού και ουσίας, αμέσως μετά την κεντρική ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, στο Στάδιο Tae Kwon Do, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, συγκέντρωσε στο κέντρο της πρωτεύουσας ένα πολυπληθές και πολιτικά φορτισμένο ακροατήριο, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους της πρώτης ημέρας του Συνεδρίου.
Η εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, εξελίχθηκε σε ένα άτυπο, αλλά απολύτως ουσιαστικό «παράλληλο συνέδριο». Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες –πρώτη ημέρα εργασιών, καθυστερημένες αφίξεις συνέδρων από την περιφέρεια, ασφυκτικές επαγγελματικές υποχρεώσεις για τους Αθηναίους συμμετέχοντες– περισσότεροι από 500 σύνεδροι και στελέχη έδωσαν το «παρών», γεμίζοντας ασφυκτικά την αίθουσα.
Η μαζικότητα δεν ήταν απλώς αριθμητική. Ήταν πολιτική. Στελέχη από όλη τη χώρα πήραν τον λόγο, καταθέτοντας παρεμβάσεις που υπερέβαιναν τον στενά οργανωτικό χαρακτήρα του Συνεδρίου. Το κλίμα που διαμορφώθηκε δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνειών: η βάση απαιτεί καθαρό πολιτικό στίγμα, συγκρουσιακή γραμμή απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και σαφή προοδευτική κατεύθυνση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική πρωτοβουλία του δημάρχου Αθηναίων αποκτά βαρύνουσα σημασία. Εδώ και έξι μήνες, ο Χάρης Δούκας είχε θέσει με επιμονή το ζήτημα ενός ξεκάθαρου πολιτικού ψηφίσματος που θα αποκλείει κάθε σενάριο συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία. Μια θέση που αρχικά αντιμετωπίστηκε με ειρωνεία και υποβάθμιση από τμήματα της ηγετικής ομάδας, σταδιακά όμως μετατράπηκε σε κεντρικό διακύβευμα του Συνεδρίου.
Το δίλημμα που έθεσε εξαρχής –«ή με την πρόοδο ή ως συμπλήρωμα»– διαπέρασε τις παρεμβάσεις και τις συζητήσεις της βραδιάς, αποτυπώνοντας μια μετατόπιση που δύσκολα μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Η πίεση που ασκήθηκε από τη βάση και τα στελέχη που συμμετείχαν στην εκδήλωση φαίνεται να υποχρεώνει την πλειοψηφία της ηγεσίας να ευθυγραμμιστεί, έστω και με διαφοροποιήσεις, με αυτή τη στρατηγική κατεύθυνση.
Έτσι, ένα συνέδριο που ξεκίνησε με έντονα καταστατικά και οργανωτικά χαρακτηριστικά αποκτά ήδη από την πρώτη ημέρα σαφές πολιτικό πρόσημο. Και αυτό δεν είναι προϊόν κεντρικού σχεδιασμού, αλλά δυναμικής που αναπτύσσεται από τα κάτω.
Η εικόνα της κατάμεστης αίθουσας στο κέντρο της Αθήνας λειτουργεί ως πολιτικό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Προς την ηγεσία, που καλείται να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει τη δυναμική ή θα επιχειρήσει να την περιορίσει. Προς τους ψηφοφόρους, που αναζητούν καθαρές απαντήσεις. Και κυρίως προς το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, που βρίσκεται μπροστά σε μια επιλογή στρατηγικής ταυτότητας.
Σε μια συγκυρία όπου η κυβερνητική κυριαρχία παραμένει ισχυρή και η αντιπολίτευση κατακερματισμένη, η παρέμβαση Δούκα δεν συνιστά απλώς εσωκομματική διαφοροποίηση. Συνιστά πρόταση εξουσίας με σαφές ιδεολογικό αποτύπωμα.
Η πρώτη ημέρα του Συνεδρίου, τελικά, δεν θα καταγραφεί για τις τυπικές διαδικασίες. Θα καταγραφεί για τη στιγμή που η πολιτική επέστρεψε με ένταση στο προσκήνιο – και για το γεγονός ότι αυτή η επιστροφή είχε σαφή υπογραφή.
