Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», μετά την εξέταση των διαγωνιστικών διαδικασιών που πραγματοποιήθηκαν από τρεις περιφέρειες για την αγορά «σπιτιών ανακύκλωσης», η έρευνα επεκτείνεται τώρα και σε 10 συμβάσεις που υπέγραψαν οκτώ δήμοι για την απευθείας προμήθεια πολυκέντρων από την εταιρεία ΤΕΧΑΝ.
Στην υπόθεση έχει εμπλακεί και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία είχε χρηματοδοτήσει την αγορά του εξοπλισμού μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Η ΕΤΕπ έχει συνάψει μνημόνιο συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, μέσω του οποίου παρέχει στοιχεία και υποστήριξη στο πλαίσιο ερευνών για πιθανές περιπτώσεις απάτης που αφορούν τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Παράλληλα, νέα δεδομένα δημιουργεί η πρόσφατη κατάργηση της διάταξης που επέτρεπε την εγκατάσταση των «σπιτιών ανακύκλωσης» σε κοινόχρηστους και δημόσιους χώρους χωρίς την έκδοση οικοδομικής άδειας. Η αλλαγή αυτή ενδέχεται να επηρεάσει και την εγκατάσταση παρόμοιου εξοπλισμού στο μέλλον, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του συστήματος DRS.
Το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και οι συμβάσεις των 66 εκατ. ευρώ
Η συγκεκριμένη δράση είχε προκηρυχθεί το 2022 από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής του υπουργείου Εσωτερικών, στο πλαίσιο του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» και του άξονα «Περιβάλλον». Η χρηματοδότηση έγινε μέσω επενδυτικού δανείου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, το οποίο αποπληρώνεται με πόρους του υπουργείου Εσωτερικών.
Για τις ανάγκες του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης», το υπουργείο είχε εξασφαλίσει συνολική χρηματοδότηση ύψους 1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, σε δύο δόσεις των 500 εκατ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει πλέον και τις 10 συμβάσεις που υπέγραψαν οκτώ δήμοι για την προμήθεια πολυκέντρων ανακύκλωσης από την ΤΕΧΑΝ, με το συνολικό ύψος των συμβάσεων να φτάνει τα 66 εκατ. ευρώ.
Στην έρευνα περιλαμβάνονται οι Δήμοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Αχαρνών, Χαλκίδας, Παλαιού Φαλήρου, Αιγάλεω και Χολαργού.
Συνολικά, οι συγκεκριμένοι δήμοι προμηθεύτηκαν 181 μηχανήματα. Ο Δήμος Αθηναίων απέκτησε 50, ο Δήμος Θεσσαλονίκης 48, ο Δήμος Πειραιά 32, ο Δήμος Αχαρνών 16, ο Δήμος Χαλκίδας 13, ο Δήμος Παλαιού Φαλήρου 10, ενώ οι Δήμοι Αιγάλεω και Χολαργού από 6 μηχανήματα ο καθένας.
Το κόστος ανά πολυκέντρο υπολογιζόταν περίπου στις 300.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ με την προσθήκη του φόρου έφτανε περίπου τις 365.000 ευρώ.
Η διαδικασία εγκατάστασης των πολυκέντρων
Μέσω του «Αντώνης Τρίτσης», οι δήμοι προμηθεύτηκαν τα πολυκέντρα της ΤΕΧΑΝ με σκοπό τη δημιουργία των λεγόμενων «γωνιών ανακύκλωσης».
Για την εγκατάσταση των μηχανημάτων σε δημόσιους χώρους είχε θεσπιστεί ειδική ρύθμιση από το υπουργείο Περιβάλλοντος, μέσω του νόμου 4964/2022 για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Με βάση τη συγκεκριμένη ρύθμιση, τα πολυκέντρα, τα οποία έχουν διαστάσεις παρόμοιες με κοντέινερ και συνοδεύονται από φυλάκιο και χημική τουαλέτα, μπορούσαν να τοποθετούνται χωρίς να απαιτείται οικοδομική άδεια και χωρίς να εφαρμόζονται οι συνήθεις περιορισμοί της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Το θέμα είχε τεθεί ήδη από το 2024 από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Αττικής (ΣΑΔΑΣ Αττικής).
Η συγκεκριμένη διάταξη καταργήθηκε πρόσφατα, με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/26, άρθρο 773). Ως αποτέλεσμα, για την εγκατάσταση νέων πολυκέντρων σε δημόσιους χώρους απαιτείται πλέον η τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας αδειοδότησης.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς αναμένεται να επηρεάσει τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων αντίστοιχου τύπου, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο εφαρμογής του συστήματος DRS.
Διαφορετική είναι, πάντως, η αντιμετώπιση των ήδη εγκατεστημένων μηχανημάτων από τους αρμόδιους φορείς.
Ο ΕΔΣΝΑ έχει ζητήσει από τους 44 δήμους της Αττικής που έχουν παραλάβει πολυκέντρα να αναλάβουν οι ίδιοι τις δαπάνες για τη λειτουργία τους.
Στον αντίποδα, οι Περιφέρειες Πελοποννήσου και Κρήτης έχουν ανακοινώσει ότι προτίθενται να προκηρύξουν νέους διαγωνισμούς για την εξασφάλιση της λειτουργίας των συγκεκριμένων μηχανημάτων.
Η απάντηση της ΤΕΧΑΝ
Από την πλευρά της, η ΤΕΧΑΝ τοποθετήθηκε δημόσια για τις τελευταίες εξελίξεις, εκδίδοντας ανακοίνωση και δημοσιεύοντας σχετικό βίντεο στην πλατφόρμα TikTok.
Η εταιρεία χαρακτηρίζει «ψευδή και συκοφαντικά» τα δημοσιεύματα που αφορούν την υπόθεση και υποστηρίζει ότι η δημοσιότητα που έχει λάβει το ζήτημα συνδέεται με την επικράτησή της σε δύο διαγωνισμούς για την προμήθεια εξοπλισμού στο πλαίσιο του συστήματος DRS.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα, στους συγκεκριμένους διαγωνισμούς της DRS Hellas δεν έχει ακόμη αναδειχθεί οριστικός ανάδοχος.
Στην ανακοίνωσή της, η ΤΕΧΑΝ αποδίδει τις αναφορές σε επιχειρηματική αντιπαράθεση. Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι βασικός ανταγωνιστής της είχε υποβάλει προσφορά με κόστος αντίστοιχο με εκείνο των μηχανημάτων της ΤΕΧΑΝ, ενώ κάνει λόγο και για επαφές της διπλωματικής αντιπροσωπείας της χώρας προέλευσης του ανταγωνιστή με εκπρόσωπο κυβερνητικού οργανισμού, με αντικείμενο τον διαγωνισμό του DRS.
Η εταιρεία καταλήγει στην ανακοίνωσή της ότι θα επανέλθει με νέα τοποθέτηση μέσα στις επόμενες ημέρες.
