Υπάρχει ένα δεδομένο που δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί: ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας αναζητά πολιτική αλλαγή. Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, παρά τις επιμέρους διακυμάνσεις, καταγράφουν μια σταθερή κοινωνική κόπωση απέναντι στην κυβέρνηση και ταυτόχρονα μια διάχυτη αγωνία για το ποια δύναμη μπορεί να εκφράσει μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη του ΠΑΣΟΚ.
Η συζήτηση που άνοιξε μετά τις δηλώσεις του Χάρη Δούκα δεν θα έπρεπε να περιστρέφεται γύρω από εσωκομματικές ερμηνείες και προσωπικές αναγνώσεις. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο. Τι κάνει σήμερα η δημοκρατική παράταξη για να μετατρέψει το κοινωνικό αίτημα της πολιτικής αλλαγής σε κυβερνητική προοπτική;
Γιατί η πολιτική αλλαγή δεν είναι σύνθημα. Δεν είναι μια αφηρημένη επιθυμία. Είναι μια συγκεκριμένη πολιτική διαδικασία που απαιτεί σχέδιο, πρωτοβουλίες, συμμαχίες ιδεών και διαμόρφωση πλειοψηφικών κοινωνικών και πολιτικών ρευμάτων.
Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει την αυτόνομη πορεία του. Αυτό δεν αμφισβητείται από κανέναν. Η αυτονομία όμως δεν μπορεί να ερμηνεύεται ως σιωπή. Ούτε ως άρνηση πολιτικού διαλόγου. Αντίθετα, ένα κόμμα που διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο οφείλει να ανοίγει πρώτο τις μεγάλες συζητήσεις και όχι να τις ακολουθεί όταν οι εξελίξεις το αναγκάζουν.
Ο Χάρης Δούκας δεν είπε κάτι διαφορετικό από αυτό που υποστηρίζει διαχρονικά. Ότι στόχος είναι η πολιτική αλλαγή. Ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αποτελέσει τον καταλύτη μιας προοδευτικής διακυβέρνησης. Ότι η χώρα χρειάζεται μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας και όχι μια ακόμη περίοδο πολιτικής αδράνειας.
Αν πράγματι πιστεύουμε ότι η Νέα Δημοκρατία οδηγεί τη χώρα σε αδιέξοδα, τότε οφείλουμε να απαντήσουμε και στο επόμενο ερώτημα: ποιος είναι ο δρόμος για να αλλάξει αυτή η κατάσταση;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η αναμονή. Δεν μπορεί να είναι η διαχείριση της ήττας πριν καν στηθούν οι κάλπες. Δεν μπορεί να είναι η λογική ότι οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα απαγορεύονται μέχρι να ολοκληρωθούν οι εκλογικές διαδικασίες.
Οι πολίτες ζητούν να γνωρίζουν από τώρα ποια είναι η πρόταση διακυβέρνησης του προοδευτικού χώρου. Θέλουν να ξέρουν αν υπάρχουν δυνατότητες συνεννόησης πάνω σε συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις. Θέλουν να δουν ότι κάποιος εργάζεται σοβαρά για να υπάρξει εναλλακτική απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση.
Αυτό δεν σημαίνει εκπτώσεις στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ. Ούτε σημαίνει παραίτηση από την προσπάθεια πολιτικής και εκλογικής του ενίσχυσης. Σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως δύναμη διακυβέρνησης και όχι ως κόμμα μόνιμης αντιπολίτευσης.
Γι’ αυτό και προκαλεί απορίες όταν η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε πεδίο εσωτερικών επιθέσεων απέναντι σε ένα κορυφαίο στέλεχος της παράταξης και Δήμαρχο της Αθήνας. Σε μια περίοδο που η κυβέρνηση δέχεται πίεση για κρίσιμα ζητήματα, η εικόνα δημόσιων εσωτερικών συγκρούσεων μόνο ζημιά μπορεί να προκαλέσει. Και η ζημιά αυτή δεν περιορίζεται στο εσωτερικό του κόμματος. Γίνεται πολιτικό υλικό για όσους επιδιώκουν να παρουσιάσουν την προοδευτική παράταξη ως διχασμένη και χωρίς κοινό βηματισμό.
Το διακύβευμα της επόμενης περιόδου είναι πολύ μεγαλύτερο από τις επιμέρους διαφωνίες. Είναι το αν θα υπάρξει μια σοβαρή και πειστική εναλλακτική απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Είναι το αν η κοινωνική πλειοψηφία που ζητά αλλαγή θα βρει πολιτική έκφραση. Είναι το αν θα μπορέσει να διαμορφωθεί μια νέα προοδευτική πλειοψηφία με κορμό το ΠΑΣΟΚ.
Γι’ αυτό χρειάζεται πολιτικός διάλογος χωρίς φοβικά σύνδρομα, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς περιττές εσωστρέφειες. Χρειάζεται εξωστρέφεια, αυτοπεποίθηση και καθαρό πολιτικό σχέδιο.
Αν πραγματικά θέλουμε να υπηρετήσουμε το αίτημα της κοινωνίας για πολιτική αλλαγή, τότε οφείλουμε να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να κλείσουμε τον δρόμο σε μια τρίτη συνεχόμενη κυβερνητική θητεία της Νέας Δημοκρατίας.
