Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ψήφισμα που ζητά την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τις εχθροπραξίες εναντίον του Ιράν, σε μια κίνηση με έντονο πολιτικό συμβολισμό κατά του Ντόναλντ Τραμπ.
Παρότι το κείμενο δεν έχει πρακτικές πιθανότητες εφαρμογής λόγω του προεδρικού βέτο, θεωρείται σαφές μήνυμα αμφισβήτησης της στρατηγικής του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή.
Το ψήφισμα και η στάση του Κογκρέσου
Το ψήφισμα εγκρίθηκε με τη στήριξη και τεσσάρων Ρεπουμπλικάνων βουλευτών και προβλέπει ότι «το Κογκρέσο διατάσσει τον πρόεδρο να αποσύρει τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ από τις εχθροπραξίες εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».
Παρότι θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα έχει συνέχεια λόγω του δικαιώματος βέτο του προέδρου, η εξέλιξη χαρακτηρίζεται πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ενέπλεξε τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Μετά την ψηφοφορία, Δημοκρατικοί στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής έκαναν λόγο για «ισχυρό και αναμφίβολο μήνυμα» προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Είναι καιρός να λάβει τέλος αυτός ο παράνομος και βαθιά αντιδημοφιλής πόλεμος», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Πιθανό βέτο από τον Τραμπ
Παρόμοιο ψήφισμα έχει ήδη περάσει κρίσιμο διαδικαστικό στάδιο στη Γερουσία και ενδέχεται να τεθεί σε ψηφοφορία εντός της εβδομάδας.
Ωστόσο, ακόμη και αν εγκριθεί και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, θεωρείται βέβαιο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα ασκήσει βέτο.
Για να ανατραπεί το προεδρικό βέτο θα απαιτούνταν πλειοψηφία δύο τρίτων τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, κάτι που θεωρείται αριθμητικά αδύνατο με τη σημερινή σύνθεση του Κογκρέσου.
Η αντιπαράθεση για τις πολεμικές εξουσίες
Το αμερικανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να κηρύσσει πόλεμο, ωστόσο η πρακτική αυτή έχει συχνά παρακαμφθεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι μέσω των ψηφισμάτων επιδιώκουν να επαναβεβαιώσουν την υπεροχή της νομοθετικής εξουσίας απέναντι στην εκτελεστική σε ζητήματα πολέμου.
Η αμερικανική νομοθεσία επιτρέπει στον πρόεδρο να διατάσσει στρατιωτικές επιχειρήσεις μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις άμεσης απειλής, απαιτώντας παράλληλα έγκριση του Κογκρέσου εντός 60 ημερών.
Στις αρχές Μαΐου, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η προθεσμία αυτή δεν ισχύει πλέον, καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς έχει ουσιαστικά τερματιστεί λόγω της κατάπαυσης του πυρός.
Οι Δημοκρατικοί απορρίπτουν αυτό το επιχείρημα, σημειώνοντας ότι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν στην περιοχή, μεταξύ άλλων για την επιβολή αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών.
Οι αντιρρήσεις του Μάικ Τζόνσον
Λίγο πριν από την ψηφοφορία, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον υπερασπίστηκε τη στάση των Ρεπουμπλικάνων που αντιτίθενται στον περιορισμό των προεδρικών εξουσιών.
Μιλώντας στο CNN, προειδοποίησε ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να έχει «πολύ αρνητικές» συνέπειες για τις διαπραγματεύσεις στην περιοχή.
«Πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να αφαιρεθεί από τη διοίκηση και τον αρχιστράτηγο αυτή τη στιγμή η δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Αυτό ακριβώς κάνει το ψήφισμα. Αποδυναμώνει τη θέση μας και τη διαπραγματευτική μας ισχύ για την ειρήνη στην περιοχή», δήλωσε.
Ο Τζόνσον υποστήριξε ακόμη ότι οι στόχοι των ΗΠΑ στο Ιράν επιτεύχθηκαν πλήρως και ότι ο Τραμπ βρίσκεται πλέον στη διαδικασία ολοκλήρωσης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Έρευνα για τη νομιμότητα του πολέμου
Την ίδια στιγμή, οι γενικοί επιθεωρητές του Πενταγώνου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της USAID ανακοίνωσαν κοινή έρευνα για τη νομιμότητα της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν.
Όπως ανέφεραν, έχουν υποχρέωση βάσει νόμου να εξετάζουν στρατιωτικές επιχειρήσεις που διαρκούν περισσότερο από 60 ημέρες χωρίς έγκριση του Κογκρέσου.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύει τις αμφιβολίες για τη νομιμότητα της επιχείρησης «Επική Οργή», όπως ονομάστηκε η αμερικανική εκστρατεία κατά του Ιράν.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είχε υποστηρίξει ότι η περίοδος των 60 ημερών «μηδενίστηκε» όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο.
Σενάρια για νέα κλιμάκωση
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να είπε σε συνεργάτες του ότι θα εξέταζε ακόμη και τον τερματισμό της κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν, εάν δυνάμεις της Τεχεράνης σκότωναν Αμερικανούς στρατιώτες.
Το Reuters σημειώνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επαληθεύσει τις πληροφορίες της εφημερίδας.
Παρά την κατάπαυση του πυρός που ισχύει από τις 8 Μαΐου, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται επανειλημμένα περιστατικά εχθροπραξιών στην περιοχή.
