Η AfD δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ. Βρίσκεται, όμως, πιο κοντά από ποτέ στη συγκρότηση της πρώτης κυβέρνησης γερμανικού κρατιδίου υπό την ηγεσία της Ακροδεξιάς μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Μετά το ιστορικό 43,8% στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου, η Εναλλακτική για τη Γερμανία διαθέτει 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου. Για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42 έδρες. Επομένως, από την AfD λείπουν τρεις βουλευτές για να μπορέσει να κυβερνήσει μόνη της.
Η σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ημερών είναι ότι το κόμμα της Σάρα Βάγκενκνεχτ, BSW, αποδέχθηκε επισήμως την πρόσκληση της AfD για συνομιλίες. Το BSW διαθέτει πέντε έδρες και, μαζί με την AfD, τα δύο κόμματα φτάνουν τους 44 βουλευτές — δύο περισσότερους από την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ήδη συμφωνηθεί κυβερνητικός συνασπισμός. Σημαίνει, όμως, ότι για πρώτη φορά υπάρχει στο τραπέζι μια αριθμητικά βιώσιμη διαδρομή που θα μπορούσε να οδηγήσει την AfD στην εξουσία.
Το BSW άνοιξε την πόρτα, χωρίς να δεσμευτεί
Πριν από τις εκλογές, το BSW απέκλειε τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση με την AfD. Άφηνε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας σε επιμέρους ζητήματα. Μετά το εκλογικό αποτέλεσμα, η στάση του έγινε περισσότερο αμφίσημη.
Στις 9 Σεπτεμβρίου, η τοπική ηγεσία του κόμματος αποφάσισε ομόφωνα να αρχίσει συνομιλίες με την AfD. Στελέχη του BSW εξακολουθούν να δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν έναν τυπικό κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά πλέον δεν αποκλείουν τόσο κατηγορηματικά όλα τα σενάρια συνεργασίας.
Μεταξύ των δύο κομμάτων υπάρχουν σημαντικές συγκλίσεις στην ενεργειακή πολιτική, στις σχέσεις με τη Ρωσία, στην κριτική απέναντι στη μεταναστευτική πολιτική και σε ορισμένα ζητήματα εκπαίδευσης. Παραμένουν, ωστόσο, ουσιαστικές διαφορές στην οικονομική και κοινωνική πολιτική.
Η Σάρα Βάγκενκνεχτ προτείνει την επιλογή ενός υπερκομματικού πρωθυπουργού. Η ηγεσία της AfD απορρίπτει αυτό το σενάριο, επιμένοντας ότι μοναδικός υποψήφιος πρέπει να είναι ο επικεφαλής της στο κρατίδιο, Ούλριχ Ζίγκμουντ.
Το κρίσιμο σενάριο του τρίτου γύρου
Ο Ζίγκμουντ δηλώνει ότι θα διεκδικήσει την πρωθυπουργία μόνο εφόσον έχει διαμορφώσει μια «σταθερή πλειοψηφία». Προς το παρόν, αυτή δεν έχει εξασφαλιστεί.
Το BSW έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να απέχει σε έναν πιθανό τρίτο γύρο εκλογής πρωθυπουργού. Σε αυτόν τον γύρο αρκεί η απλή πλειοψηφία. Ωστόσο, ακόμη και αν απέχουν και οι πέντε βουλευτές του BSW, οι 39 ψήφοι της AfD δεν είναι από μόνες τους αρκετές: ο Ζίγκμουντ θα χρειαστεί τουλάχιστον μία ακόμη αποχή ή θετική ψήφο από βουλευτή των CDU, SPD, Πρασίνων ή Αριστεράς.
Αυτός είναι ο λόγος που η AfD προσεγγίζει όχι μόνο κόμματα αλλά και μεμονωμένους βουλευτές. Ο Ζίγκμουντ έχει δηλώσει ότι συζητά με πρόσωπα από τις υπόλοιπες κοινοβουλευτικές ομάδες, χωρίς μέχρι στιγμής να παρουσιάσει κάποια συγκεκριμένη συμφωνία.
Το δημοκρατικό «τείχος» στη μεγαλύτερη δοκιμασία του
Τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν επισήμως να αποκλείουν κάθε συνεργασία με την AfD. Η στάση αυτή συγκροτεί το γερμανικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην Ακροδεξιά.
Το τείχος, όμως, βρίσκεται πλέον στη σοβαρότερη δοκιμασία του. Η τοπική AfD κέρδισε τις εκλογές με μεγάλη διαφορά, ενώ η οργάνωσή της στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει χαρακτηριστεί από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος ως επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική.
Μια κυβέρνηση χωρίς την AfD θα απαιτούσε τη συνεργασία σχεδόν όλων των υπόλοιπων κομμάτων: CDU, SPD, Πρασίνων, Αριστεράς και BSW. Ένας τέτοιος συνασπισμός θα ήταν πολιτικά δύσκολος, καθώς η CDU αποκλείει μέχρι σήμερα τη συνεργασία με την Αριστερά.
Η AfD δεν κυβερνά ακόμη — αλλά το ενδεχόμενο είναι ανοιχτό
Η καθαρή εικόνα είναι ότι η AfD δεν έχει ακόμη βρει τις απαραίτητες ψήφους και δεν έχει σχηματίσει κυβέρνηση. Η έναρξη συνομιλιών με το BSW, όμως, αλλάζει τα δεδομένα.
Αριθμητικά, τα δύο κόμματα έχουν την πλειοψηφία. Πολιτικά, δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει ούτε στο κυβερνητικό σχήμα ούτε στο πρόσωπο του πρωθυπουργού. Ταυτόχρονα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η AfD να αναζητήσει την καθοριστική ψήφο σε μεμονωμένους βουλευτές.
Το «τείχος» απέναντι στην Ακροδεξιά δεν έχει καταρρεύσει. Έχει, όμως, εμφανίσει την πρώτη βαθιά ρωγμή. Και οι επόμενες ψηφοφορίες στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ θα δείξουν εάν αυτή η ρωγμή μπορεί να μετατραπεί σε ιστορική ανατροπή για ολόκληρη τη Γερμανία.
