Σχέδια μαμούθ για τη δημιουργία νέων ενεργειακών διαδρομών που θα παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ επεξεργάζονται οι χώρες του φυσικού κόλπου, σε μια προσπάθεια να θωρακίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου τους και να μειώσουν την εξάρτησή τους από ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία διέλευσης στον κόσμο.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται μεγάλες επενδύσεις σε αγωγούς και πολυεθνικά έργα μεταφοράς ενέργειας, τα οποία θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων ξεχωρίζει η ιδέα ενός εκτεταμένου δικτύου δίδυμων αγωγών που θα ξεκινά από περιοχές του Ιράκ, θα διασχίζει το Κουβέιτ και τη Σαουδική Αραβία και θα συνεχίζει κατά μήκος των ακτών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, καταλήγοντας σε λιμάνια του Ομάν, όπως το Ντουκμ και η Σαλαλάχ. Μέσω αυτής της διαδρομής, το πετρέλαιο θα μπορούσε να μεταφέρεται απευθείας στον Ινδικό Ωκεανό, αποφεύγοντας πλήρως τη διέλευση από το Ορμούζ.
Το σχέδιο αυτό, το οποίο έχει ήδη μελετηθεί σε θεωρητικό επίπεδο από διεθνή ερευνητικά ινστιτούτα, προβλέπει αγωγούς μεγάλης διαμέτρου και υψηλής δυναμικότητας, ικανούς να μεταφέρουν εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, το κόστος του έργου εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η υλοποίησή του θα απαιτούσε περί τα επτά χρόνια, μαζί με εκτεταμένες συνοδευτικές υποδομές και μέτρα ασφαλείας.
Παράλληλα, εξετάζονται και συμπληρωματικές διαδρομές πέρα από τον Περσικό Κόλπο. Στο τραπέζι βρίσκεται η ενίσχυση των ροών μέσω της λεκάνης της Κασπίας, με αξιοποίηση παραγωγών όπως το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν, οι οποίοι θα μπορούσαν να διοχετεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου προς τη Δύση μέσω υφιστάμενων και νέων δικτύων. Στόχος είναι η σταδιακή δημιουργία ενός πολυκεντρικού συστήματος εξαγωγών που δεν θα εξαρτάται από ένα μοναδικό σημείο διέλευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η επιτάχυνση του λεγόμενου διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης, ενός σχεδίου που συνδυάζει θαλάσσιες, σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές για τη σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη. Αν και το έργο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, θεωρείται από αρκετούς αναλυτές ως κρίσιμος εναλλακτικός άξονας για την ενεργειακή και εμπορική διασύνδεση των ηπείρων.
Στον σχεδιασμό εντάσσονται και αφρικανικές ενεργειακές δυνάμεις όπως η Νιγηρία και η Ανγκόλα, με στόχο την ενίσχυση των εξαγωγών τους και την ενσωμάτωσή τους σε ένα ευρύτερο δίκτυο τροφοδοσίας. Η προοπτική είναι η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος αγωγών και θαλάσσιων διαδρομών που θα λειτουργεί ως εναλλακτικός «χάρτης ροών» για το παγκόσμιο πετρέλαιο.
Οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε στάδιο μελετών και διπλωματικών επαφών, ωστόσο η κατεύθυνση είναι σαφής: η περιοχή επιχειρεί να περάσει από ένα μοντέλο εξάρτησης σε ένα μοντέλο πολλαπλών εξόδων, όπου η ενέργεια δεν θα «εγκλωβίζεται» σε ένα μόνο γεωγραφικό πέρασμα.
