Το πρώτο exit poll της δημόσιας τηλεόρασης SVT δίνει καθαρό προβάδισμα στο κεντροαριστερό μπλοκ και ανοίγει τον δρόμο για επιστροφή της Magdalena Andersson στην πρωθυπουργία — Υποχωρούν οι Sweden Democrats, που διεκδικούσαν για πρώτη φορά άμεση συμμετοχή στην κυβέρνηση
Ισχυρό προβάδισμα για την Κεντροαριστερά δείχνουν τα πρώτα exit polls στη Σουηδία, σε μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή κυβέρνησης μετά από τέσσερα χρόνια δεξιάς διακυβέρνησης.
Σύμφωνα με το exit poll της δημόσιας τηλεόρασης SVT, το ευρύτερο μπλοκ της αντιπολίτευσης συγκεντρώνει περίπου 51,3%, έναντι 46,8% για τα κόμματα που στηρίζουν τη σημερινή κυβέρνηση του Ulf Kristersson.
Οι Σοσιαλδημοκράτες της Magdalena Andersson παραμένουν καθαρά πρώτο κόμμα με περίπου 28,4%, ενώ οι Moderates του σημερινού πρωθυπουργού Ulf Kristersson εμφανίζονται δεύτεροι με περίπου 18,1%. Οι ακροδεξιοί Sweden Democrats, που στις εκλογές του 2022 είχαν αναδειχθεί δεύτερο κόμμα με 20,5%, περιορίζονται σύμφωνα με το exit poll περίπου στο 17,2% και βρίσκονται στην τρίτη θέση.
Αν η εικόνα αυτή επιβεβαιωθεί στην καταμέτρηση, η Σουηδία θα βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική πολιτική ανατροπή.
Η Magdalena Andersson θα αποκτήσει τον πρώτο λόγο για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης και η τετραετής περίοδος της δεξιάς κυβέρνησης Kristersson θα φτάσει πιθανότατα στο τέλος της.
Η μεγάλη μάχη ήταν για το ποιος θα κυβερνήσει
Η σημερινή εκλογή δεν αφορούσε απλώς το ποιο κόμμα θα έρθει πρώτο.
Αφορούσε κυρίως το ποιο πολιτικό μπλοκ θα μπορέσει να συγκεντρώσει τις 175 από τις 349 έδρες του Riksdag που απαιτούνται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν προβάδισμα της αντιπολίτευσης, αλλά η διαφορά είχε περιοριστεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες.
Η τελευταία μέτρηση της Demoskop πριν από τις κάλπες έδινε 50,5% στην αντιπολίτευση και 48% στα κόμματα του κυβερνητικού μπλοκ, επιβεβαιώνοντας ότι η αναμέτρηση θα ήταν εξαιρετικά αμφίρροπη.
Το πρώτο exit poll, ωστόσο, εμφανίζει τη διαφορά μεγαλύτερη από εκείνη που προέβλεπαν αρκετές δημοσκοπήσεις.
Το μεγάλο πλήγμα για τους Sweden Democrats
Ίσως το σημαντικότερο πολιτικό στοιχείο της βραδιάς αφορά τους Sweden Democrats.
Το κόμμα του Jimmie Åkesson είχε στηρίξει κοινοβουλευτικά την κυβέρνηση Kristersson από το 2022, χωρίς να συμμετέχει επισήμως στο υπουργικό συμβούλιο.
Στις φετινές εκλογές, όμως, το κόμμα είχε καταστήσει σαφές ότι δεν αρκείται πλέον στον ρόλο του εξωτερικού υποστηρικτή.
Διεκδικούσε άμεση συμμετοχή στην κυβέρνηση και υπουργικούς θώκους.
Αυτό θα αποτελούσε ιστορική εξέλιξη για τη Σουηδία, καθώς οι Sweden Democrats έχουν τις ρίζες τους σε ακροδεξιούς και νεοναζιστικούς πολιτικούς χώρους της δεκαετίας του 1980 και για πολλά χρόνια παρέμεναν απομονωμένοι από το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα.
Το σημερινό exit poll όχι μόνο περιορίζει τις πιθανότητες συμμετοχής τους στην κυβέρνηση, αλλά τους εμφανίζει και πίσω από τους Moderates, χάνοντας τη δεύτερη θέση που είχαν κατακτήσει το 2022.
Η επιστροφή της Magdalena Andersson;
Η Magdalena Andersson διετέλεσε πρωθυπουργός από το 2021 έως το 2022 και υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός στην ιστορία της Σουηδίας.
Μετά την ήττα της Κεντροαριστεράς στις εκλογές του 2022, παρέμεινε στην ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών και επιχείρησε τα τελευταία τέσσερα χρόνια να ξαναχτίσει ένα ευρύτερο προοδευτικό μέτωπο.
Η εκστρατεία της επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση της δημόσιας υγείας, της παιδείας, του κοινωνικού κράτους και της οικονομικής ασφάλειας των νοικοκυριών, ενώ παράλληλα επιχείρησε να δώσει απαντήσεις και στα ζητήματα της εγκληματικότητας και της μετανάστευσης, στα οποία η Δεξιά είχε αποκτήσει πολιτικό πλεονέκτημα.
Το αποτέλεσμα των exit polls δείχνει ότι η στρατηγική αυτή μπορεί να της επιτρέψει να επιστρέψει στην πρωθυπουργία.
Η κυβέρνηση όμως δεν έχει ακόμη σχηματιστεί
Παρά το σαφές προβάδισμα της Κεντροαριστεράς, η εικόνα δεν είναι ακόμη οριστική.
Πρώτον, πρόκειται για exit poll και όχι για ολοκληρωμένη καταμέτρηση.
Δεύτερον, ακόμη και εάν επιβεβαιωθεί η νίκη του αντιπολιτευόμενου μπλοκ, η συγκρότηση κυβέρνησης δεν θα είναι απαραίτητα εύκολη.
Οι Σοσιαλδημοκράτες χρειάζονται τη στήριξη ή τουλάχιστον την ανοχή ενός σύνθετου πολιτικού χώρου που περιλαμβάνει την Αριστερά, τους Πράσινους και το Κόμμα του Κέντρου.
Οι μεταξύ τους διαφορές, κυρίως στα οικονομικά και φορολογικά ζητήματα, είναι σημαντικές.
Άρα, η αποψινή βραδιά μπορεί να κρίνει ποιος κέρδισε τις εκλογές, αλλά όχι απαραίτητα και το ακριβές σχήμα της επόμενης κυβέρνησης.
Μια ευρωπαϊκή ανατροπή με ιδιαίτερο συμβολισμό
Το αποτέλεσμα έχει σημασία πολύ πέρα από τα σύνορα της Σουηδίας.
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής πολιτικής συζήτησης κινείται γύρω από τη συνεχή ενίσχυση της ακροδεξιάς.
Η Σουηδία αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετατόπισης.
Ένα κόμμα που κάποτε βρισκόταν στο περιθώριο της πολιτικής ζωής κατόρθωσε να γίνει δεύτερη κοινοβουλευτική δύναμη και να αποκτήσει καθοριστική επιρροή στη μεταναστευτική, ποινική και κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης.
Σήμερα όμως το πρώτο μήνυμα των εκλογών δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Η Κεντροαριστερά εμφανίζεται να ανακτά την πρωτοβουλία.
Οι Σοσιαλδημοκράτες παραμένουν μακράν το μεγαλύτερο κόμμα.
Και η προοπτική άμεσης εισόδου της ακροδεξιάς στην κυβέρνηση απομακρύνεται.
Η Σουηδία ίσως γυρίζει σελίδα
Η επίσημη καταμέτρηση θα δώσει τις επόμενες ώρες την πραγματική εικόνα των εδρών και των πολιτικών συσχετισμών.
Τα πρώτα στοιχεία, όμως, είναι σαφή.
Η Magdalena Andersson προηγείται.
Η Κεντροαριστερά εμφανίζεται μπροστά.
Η σημερινή κυβέρνηση κινδυνεύει να χάσει την πλειοψηφία της.
Και οι Sweden Democrats, που μπήκαν στη βραδιά με την προσδοκία να περάσουν για πρώτη φορά την πόρτα των υπουργείων, βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα αποτέλεσμα πολύ διαφορετικό από αυτό που επιδίωκαν.
Αν η κάλπη επιβεβαιώσει το exit poll, η σημερινή 13η Σεπτεμβρίου δεν θα καταγραφεί απλώς ως ακόμη μία σουηδική εκλογή.
Θα καταγραφεί ως η ημέρα που η Σουηδία άλλαξε πολιτική κατεύθυνση και η Κεντροαριστερά επέστρεψε από την αντιπολίτευση στο κατώφλι της εξουσίας.
Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα: 28,4% (-1,9%)
Μετριοπαθείς: 18,1% (-1%)
Σουηδοί Δημοκράτες: 17,2% (-3,3%)
Αριστερό Κόμμα: 8,0% (-1,3%)
Κεντρώο Κόμμα: 7,5% (+0,8%)
Πράσινο Κόμμα: 7,4% (+2,3%)
Χριστιανοδημοκράτες: 6,1% (+0,8%)
Φιλελεύθεροι: 5,4% (+0,8)
