Παρά τις τάσεις αποκλιμάκωσης που παρουσιάζουν οι διεθνείς τιμές στα ενεργειακή προϊόντα και στα σιτηρά, στα ράφια των ελληνικών σούπερ μάρκετ επικρατεί μια ιδιότυπη «ανοσία» για τις μειώσεις.
Το 2026 το ελληνικό νοικοκυριό βρίσκεται αντιμέτωπο με μια σκληρή πραγματικότητα:
- Το καλάθι αδειάζει
- Τα κέρδη στις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου σπάει το ένα ρεκόρ πίσω από το άλλο
Οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν πλέον τον όρο «Greedflation» (πληθωρισμός της απληστίας) για να περιγράψουν πώς οι επιχειρήσεις αυξάνουν τις τιμές περισσότερο από όσο δικαιολογεί το κόστος τους.
Οι αλυσίδες εκμεταλλεύονται την ψυχολογία της κρίσης. Με το πρόσχημα των γεωπολιτικών αναταράξεων, ενσωμάτωσαν αυξήσεις που ξεπερνούν κατά πολύ την άνοδο του κόστους λειτουργίας τους.
Το αποτέλεσμα: Τα περιθώρια κέρδους τους διευρύνθηκαν σε επίπεδα προ κρίσης, την ώρα που ο μέσος μισθός παραμένει καθηλωμένος.
Τα «Τρικ» του Ραφιού
Πίσω από τις λαμπερές προσφορές, κρύβεται η στρατηγική του Shrinkflation (μείωση της ποσότητας στην ίδια τιμή) και η προώθηση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας με τεράστια περιθώρια κέρδους. Οι αλυσίδες λειτουργούν ως ένα άτυπο ολιγοπώλιο, όπου ο ανταγωνισμός φαίνεται να εξαντλείται στο χρώμα των φυλλαδίων προσφορών και όχι στην ουσιαστική μείωση των τιμών βάσης.
Φταίνε οι… κλέφτες για την ακρίβεια;
Κι αν νομίζατε ότι οι δικαιολογίες για τον πόλεμο ή το ενεργειακό κόστος εξαντλήθηκαν, οι «σουπερμαρκετάδες» βρήκαν το νέο εξιλαστήριο θύμα: τον ίδιο τον πελάτη! Σε πρόσφατες τοποθετήσεις τους, στελέχη του κλάδου άφησαν να εννοηθεί ότι οι τιμές δεν πέφτουν λόγω της… αύξησης των κλοπών στα καταστήματα.
Πρόκειται για την αποθέωση του κυνισμού. Αντί οι αλυσίδες να αναλάβουν το κόστος της δικής τους ασφάλειας από τα υπερκέρδη τους, μετακυλίουν τη «χασούρα» στους συνεπείς καταναλωτές. Τιμωρούν τον νομοταγή πολίτη με «καπέλο» στην τιμή για να καλύψουν τη δική τους αδυναμία ελέγχου. Όταν βλέπεις αντικλεπτικά σε συσκευασίες φέτας ή βρεφικού γάλακτος, το μήνυμα είναι σαφές: Η αγορά τροφίμων έχει μετατραπεί σε «εμπόλεμη ζώνη» όπου ο πελάτης αντιμετωπίζεται ως ύποπτος, ενώ καλείται να πληρώσει και τα «σπασμένα» της επιχείρησης.
Μάλιστα η τακτική αυτή είναι ξενόφερτη αφού στελέχη του λιανεμπορίου διεθνώς, π.χ. στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία έχουν αρχίσει να ψελλίζουν τη δικαιολογία των «inventory shrinks» (απώλειες αποθέματος), δηλαδή των κλοπών, για να δικαιολογήσουν τις υψηλές τιμές ή την τοποθέτηση αντικλεπτικών ακόμα και σε… τυριά ή βούτυρα.
