Η οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ στην απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσει στους «τρομοκράτες εποίκους» της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης επιβεβαιώνει την ιστορική σημασία αυτής της πρωτοβουλίας, σχολιάζει ο διπλωτικός ανταποκριτής του BBC, Paul Adams.
Η Βρετανία δέχθηκε το μεγαλύτερο μέρος της οργής του Ισραήλ, αλλά το γεγονός ότι 12 χώρες επέλεξαν να κινηθούν μαζί της ενίσχυσε αναμφίβολα την αίσθηση αγανάκτησης της κυβέρνησης Νετανιάχου. Αξιωματούχοι στο Λονδίνο γνώριζαν εκ των προτέρων ότι μια τόσο δραματική αλλαγή πολιτικής απέναντι στο Παλαιστινιακό θα προκαλούσε εχθρική αντίδραση, αλλά φάνηκαν να αιφνιδιάζονται από την ταχύτητα και τη σφοδρότητα της αντίδρασης του Ισραήλ.
Το κλείσιμο του προξενείου του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, το οποίο εξυπηρετεί τη Δυτική Όχθη και συνομιλεί απευθείας με την Παλαιστινιακή Αρχή στη Ραμάλα, καθώς και η απομάκρυνση των Βρετανών αντιπροσώπων από το Διεθνές Κέντρο Υποστήριξης για τη Γάζα (IGSC) αποτελούν εξαιρετικά εχθρικές κινήσεις.
Αποκαλύπτουν ότι το Ισραήλ ανησυχεί βαθιά για την πρωτοβουλία της Τρίτης από το Ηνωμένο Βασίλειο και 11 άλλες χώρες, στις οποίες περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Ισπανία και ο Καναδάς.
Τα προϊόντα που κατασκευάζονται στους παράνομους ισραηλινούς οικισμούς της Δυτικής Όχθης ενδέχεται να μην αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό των εξαγωγών του Ισραήλ, αλλά ο πολιτικός συμβολισμός της στοχευμένης αυτής μεταχείρισης είναι ισχυρός.
Για δεκαετίες, η βρετανική και άλλες κυβερνήσεις θεωρούσαν τους οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη παράνομους, αλλά απείχαν από την απαγόρευση προϊόντων που καλλιεργούνταν ή κατασκευάζονταν εκεί.
Τώρα, αφού η Βρετανία ανακοίνωσε πως συμφωνεί με τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης του 2024 ότι η κατοχή στο σύνολό της – συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής παρουσίας του Ισραήλ – είναι παράνομη, ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ δηλώνει ότι οι οικονομικές σχέσεις της κυβέρνησης πρέπει να το αντανακλούν αυτό.
Εξού και η απαγόρευση, όχι μόνο στα προϊόντα αλλά και στις εταιρείες που παρέχουν κατασκευαστικά έργα, υποδομές ή χρηματοδότηση σε οικισμούς. Τα μέτρα, τα οποία περιλαμβάνουν επίσης περιορισμούς στις πωλήσεις όπλων που «συμβάλλουν ουσιαστικά στην κατοχή», προχωρούν περισσότερο από όσο πολλοί ανέμεναν.
Και δεν είναι μόνο οι πράξεις – είναι η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών.
Ως «υπερήφανος Βρετανός Εβραίος… αταλάντευτος στην υποστήριξή μου για το κράτος του Ισραήλ», ο Μίλιμπαντ μίλησε πιο άμεσα και απερίφραστα από οποιονδήποτε από τους προκατόχους του.
Το να δηλώνει ένας βρετανός υπουργός Εξωτερικών ότι «η τρομοκρατία των εποίκων είναι ανεξέλεγκτη» και ευθύνεται για την «εθνοκάθαρση» Παλαιστινίων σε τμήματα της Δυτικής Όχθης, την ώρα που η ισραηλινή κυβέρνηση «κάνει τα στραβά μάτια σε αυτό», είναι πραγματικά αξιοσημείωτο.
Ο Μίλιμπαντ έκανε λόγο για μια «επαναφορά» (reset) στη βρετανική πολιτική, δίνοντας τη χαριστική βολή στις βρετανοϊσραηλινές σχέσεις.
Η «εθνική ντροπή» και το άπιαστο όνειρο του παλαιστινιακού κράτους
Σύμφωνα πάντα με τον Paul Adams, η τεταμένη ατμόσφαιρα εξαιτίας των επικείμενων ισραηλινών εκλογών ενδέχεται να συνέβαλε στην υψηλών τόνων απάντηση του Γκιντεόν Σάαρ, αν και οι περισσότεροι Ισραηλινοί μοιράστηκαν πιθανότητα την ίδια αίσθηση αγανάκτησης.
Πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν τη βίαιη, μεσσιανική ιδεολογία ορισμένων εποίκων ιδιαίτερα προβληματική. Ορισμένοι τους βλέπουν ως εθνική ντροπή. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνούν πως οι οικισμοί, που χτίστηκαν σε γη που καταλήφθηκε κατά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, είναι παράνομοι.
Οι περισσότεροι θα διαφωνούσαν σθεναρά με τον πρώην πρωθυπουργό Εχούντ Όλμερτ, ο οποίος πέρυσι κατηγόρησε τον διάδοχό του Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι μετέτρεψε το Ισραήλ σε διεθνή αποδιοπομπαίο τράγο.
Μπορούν όμως να νιώσουν τα τείχη της διεθνούς κατακραυγής να στενεύουν γύρω τους – από τις διαμαρτυρίες στη Eurovision ή σε αθλητικές διοργανώσεις, μέχρι την έκδοση διεθνών ενταλμάτων σύλληψης κατά των ηγετών τους και τώρα τις απαγορεύσεις για τα προϊόντα των οικισμών.
Για τους Παλαιστίνιους, από την άλλη πλευρά, αυτό φαντάζει ως πρόοδος. Το παλαιστινιακό υπουργείο Εξωτερικών εξήρε τις χώρες που υιοθετούν κυρώσεις, αν και ζήτησε «επείγοντα, συγκεκριμένα μέτρα» για να σταματήσει ο «παράνομος εποικισμός» του Ισραήλ.
Στο Λονδίνο, ο Παλαιστίνιος πρέσβης Δρ. Χουσάμ Ζόμλοτ χαρακτήρισε την απόφαση της κυβέρνησης «καμπή στις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου-Παλαιστίνης». Τα «γενναία βήματα» της Βρετανίας, δήλωσε, θα βοηθήσουν να ανοίξει ο δρόμος για την ανεξαρτησία του Κράτους της Παλαιστίνης στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ο Ζόμλοτ φυσικά γνωρίζει ότι η πραγματικότητα της 59χρονης κατοχής του Ισραήλ δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Οι προοπτικές για ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος παραμένουν απελπιστικά μικρές και υπάρχουν λίγες άμεσες ενδείξεις ότι η συντονισμένη δράση 12 χωρών θα ανατρέψει την φαινομενικά ανεξέλεγκτη κατάληψη της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ.
Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διέθεταν αυτού του είδους την επιρροή, εφόσον επέλεγαν να τη χρησιμοποιήσουν.
Το 1991 ο πρόεδρος Τζορτζ Χ. Ο. Μπους και ο αδιάλλακτος υπουργός Εξωτερικών του απείλησαν να παρακρατήσουν 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε εγγυήσεις δανείων από την κυβέρνηση του Γιτζάκ Σαμίρ, όταν ο φημισμένος για τη σκληρότητά του πρώην πρωθυπουργός αρνήθηκε να υποσχεθεί ότι τα χρήματα δεν θα χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση του εποικισμού στα κατεχόμενα εδάφη. Όμως ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής καμία επιθυμία να περιορίσει τα σχέδια του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ορισμένα τμήματα του κινήματος MAGA έχουν στραφεί κατά του Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, αλλά ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, συμμερίζεται την άποψη του Ισραήλ ότι ο… Θεός υποσχέθηκε στους Εβραίους τη Δυτική Όχθη.
Κάπως έτσι η πρωτοβουλία της Βρετανίας και των εταίρων της τους φέρνει αντιμέτωπους όχι μόνο με το Ισραήλ, αλλά και με τον κυριότερο υποστηρικτή του Ισραήλ στην Ουάσινγκτον.
