Η ορθωμένη λαίλαπα της ακρίβειας στα είδη πρώτης ανάγκης έχει εξελιχθεί στη σοβαρότερη και πιο επίμονη οικονομική απειλή για τα ελληνικά νοικοκυριά, σαρώνοντας στο πέρασμά της τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η σωρευτική αύξηση στις τιμές στα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά εκτινάχθηκε στο δυσθεώρητο 36% μέσα στη δεκαετία 2016-2025.
Πρόκειται για μια σαρωτική επιβάρυνση που άλλαξε βίαια τους όρους της καθημερινότητας, περιορίζοντας δραματικά τα διαθέσιμα εισοδήματα και φέρνοντας τα μεσαία και χαμηλότερα στρώματα αντιμέτωπα με πρωτοφανή οικονομική ασφυξία.
Το κύμα των ανατιμήσεων “καταπίνει” την ονομαστική αύξηση των μισθών
Η οδυνηρή πραγματικότητα που βιώνει ο καταναλωτής αποδεικνύει ότι η όποια ονομαστική αύξηση των αποδοχών εξανεμίζεται αυτομάτως στα ράφια των σουπερμάρκετ.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020-2025 δείχνουν ότι, παρά την ανάκαμψη των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας με αυξήσεις που έφτασαν το 5,8% το 2024 και το 3,5% το 2025, η θετική αυτή εξέλιξη αποδείχθηκε εντελώς ανεπαρκής. Ο πληθωρισμός και το γενικότερο κύμα ακρίβειας απορρόφησαν ακαριαία κάθε πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη οξύτερο επειδή οι ανατιμήσεις στα βασικά αγαθά διατροφής ξεπέρασαν με διαφορά τον γενικό δείκτη τιμών. Τα τρόφιμα αποτελούν μια ελάχιστη ελαστική δαπάνη, την οποία κανένα νοικοκυριό δεν μπορεί να περικόψει ή να αναβάλει.
Όταν το κόστος του καλαθιού της νοικοκυράς εκτοξεύεται με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από εκείνους των αμοιβών, η ακρίβεια μετατρέπεται σε καθημερινό αγώνα επιβίωσης, πλήττοντας καίρια την ποιότητα ζωής.
Η παραγωγικότητα, το κόστος εργασίας και το πραγματικό στοίχημα της αγοράς
Την ίδια στιγμή, οι διακυμάνσεις στην παραγωγικότητα της εργασίας (3,8% το 2024 και 3,4% το 2025) και η παράλληλη αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις, δημιουργώντας νέες πιέσεις στην αγορά. Ωστόσο, για την κοινωνία, η ουσία του προβλήματος παραμένει η δραματική απώλεια της αγοραστικής δύναμης. Η σωρευτική επιβάρυνση του 36% στα τρόφιμα εξηγεί απόλυτα το γιατί οι πολίτες δεν αισθάνονται καμία ουσιαστική βελτίωση στην οικονομική τους κατάσταση, βλέποντας τους μισθούς τους να εξαντλούνται στις πρώτες κιόλας ημέρες του μήνα.
Το μεγάλο ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια δεν είναι η εικονική ευημερία των αριθμών με ονομαστικές αυξήσεις, αλλά η δραστική αντιμετώπιση της ακρίβειας. Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου κρίνεται αποκλειστικά και μόνο από την πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και από το κατά πόσο ο μισθός επαρκεί για την κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσης.
