Άρθρο του Χάρη Δούκα, Δημάρχου Αθηναίων
ΕΡΧΟΝΤΑΙ κάποιες στιγμές που πρέπει κάποιος να πει το μεγάλο ΟΧΙ. Το ΠΑΣΟΚ είπε το κρίσιμο ΟΧΙ στο συνέδριο με την απόφασή του για μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη δεξιά. Τώρα είναι που οφείλει να υπερασπιστεί αυτή τη δέσμευση, ώστε να γίνει πράξη. Ιδιαίτερα τώρα που εξελίσσεται μια νέα απειλητική μορφή υπερσυγκέντρωσης πλούτου, μέσω μη παραγωγικών, άγρια κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων, με τη συναίνεση ή/και τη συνεργασία της πολιτικής.
Πρόκειται για μια νέα, ακραία μορφή του πολιτικού καπιταλισμού που εισήγαγε ο Γερμανός Max Weber και αφορά την απόκτηση υπερπλούτου όχι μέσω της πραγματικής παραγωγής, αλλά μέσω της πολιτικής ισχύος, της εκμετάλλευσης δημοσίων αξιωμάτων, των κρατικών χορηγιών και των πολεμικών επιχειρήσεων. Η «πολιτική απάθεια» απέναντι σε αυτή την ολιγαρχική αντίληψη είναι που προκαλεί θυμό και απόρριψη τελικά της ίδιας της πολιτικής.
Για όλα αυτά, τούτη την ώρα είναι που το ΟΧΙ πρέπει να υποστηριχθεί με μεγαλύτερο πάθος. Για πολλά χρόνια, διεθνώς, διαμορφώθηκε μια σχολή «σοσιαλδημοκρατίας της αφομοίωσης». Η σχολή αυτή δεν επιδιώκει να νικήσει τις δεξιές απόψεις, αλλά να δώσει εξετάσεις ως υπεύθυνος μελλοντικός εταίρος, ως συμπληρωματική δύναμη.
Η ΕΠΙΛΟΓΗ του ΟΧΙ του συνεδρίου αφορά ακριβώς το ΟΧΙ στη «σοσιαλδημοκρατία της αφομοίωσης». Γιατί όταν οι κοινωνικές ανισότητες μεγαλώνουν εκθετικά και η πολιτική αποφεύγει να συγκρουστεί με τα αίτια, αλλά ασχολείται με τη «διαχείριση», τότε την κοινωνική δυσαρέσκεια, αντί να την εκφράσει μια δημοκρατική προοδευτική πολιτική, θα την εκφράσει ο αυταρχικός λαϊκισμός.
Απέναντι στην κατάσταση αυτή, μια εναλλακτική δυναμική αναπτύσσεται στον διεθνή χώρο. Η δυναμική αυτή επηρεάζει κατ’ εξοχήν τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και γενικότερα της προοδευτικής παράταξης. Ενδεικτικό αυτής της δυναμικής είναι αυτό που συμβαίνει στην Αμερική.
Η πολιτική σκηνή των Ηνωμένων Πολιτειών καταγράφει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της. Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής, που για δεκαετίες κινούνταν στο περιθώριο της αμερικανικής πολιτικής, σημειώνουν διαδοχικές εκλογικές επιτυχίες σε κομβικούς δήμους και πολιτειακές αναμετρήσεις.
Δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένα φαινόμενα, αλλά για μια νέα τάση που αμφισβητεί την κεντρώα γραμμή του Δημοκρατικού Κόμματος. Η αλλαγή αποτυπώνεται στη διοίκηση μεγάλων αστικών κέντρων, όπου οι υποψήφιοι της λεγόμενης «αριστερής πτέρυγας» κέρδισαν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, η επικράτηση του Zohran Mamdani απέναντι σε κατεστημένα στελέχη της κεντρώας πτέρυγας αποτέλεσε ισχυρή πολιτική δόνηση σε όλη τη χώρα. Στο Σιάτλ, η εκλογή της Katie Wilson επιβεβαίωσε τη στροφή γύρω από ζητήματα στέγασης. Στην Ουάσινγκτον, η νίκη της Janeese Lewis George στις προκριματικές εκλογές έσπασε κατεστημένα συστήματα δεκαετιών.
Για να επεκταθούμε και στον ευρωπαϊκό χώρο, όπου η ανάδειξη του δημάρχου του Μάντσεστερ Andy Burnham στον πρωθυπουργικό θώκο, με όσα υποστηρίζει, είναι μια παρόμοια μετάβαση από το κεντρώο προφίλ διακυβέρνησης του προκατόχου του. Τι κοινό συνδέει αυτές τις ανατροπές; Ο δημοκρατικός ριζοσπαστικός ρεαλισμός, που επαναφέρει την ανάγκη επανάκτησης του δημόσιου ελέγχου.
Η ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ δηλαδή στρατηγικών τομέων της οικονομίας, κρίσιμων υποδομών και δικτύων (όπως η ενέργεια, το νερό και οι μεταφορές) υπό την ιδιοκτησία ή τον αποφασιστικό έλεγχο του κράτους και των τοπικών κοινωνιών. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ανατροπές ξεκινούν από τους τοπικούς χώρους της διοίκησης, ως ένδειξη της ανάγκης επανασύνδεσης του κέντρου με την τοπικότητα των ανθρώπινων αναγκών.
Γιατί η πόλη μπορεί να γίνει σήμερα ένα ζωντανό εργαστήριο προοδευτικής διακυβέρνησης. Αυτό ασφαλώς απαιτεί έναν μετασχηματισμό του πολιτικού (κυβερνητικού) συστήματος από τη μονοδιάστατη δημοσιονομική διαχείριση σε παραγωγικούς συνασπισμούς κοινωνικών αναγκών επανάκτησης του μέλλοντος.
Στην Αμερική, κλειδί για αυτό είναι η νέα γενιά, που βιώνει χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο από εκείνο των γονιών της και αντιδρά δυναμικά, συμμετέχοντας όλο και πιο ενεργά στην πολιτική διαδικασία. Χτυπάει πόρτες, πραγματοποιεί τηλεφωνικές επικοινωνίες και ψηφίζει μαζικά -σε αριθμούς ρεκόρ- προοδευτικούς υποψηφίους.
Γιατί οι νέοι κατανοούν ότι η υγειονομική περίθαλψη αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα, ότι πρέπει να επενδύσουμε στην προσιτή στέγαση και όχι σε ατέρμονους πολέμους, ότι πρέπει να στηρίξουμε τα δημόσια πανεπιστήμια και τη δωρεάν φοίτηση και ότι η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί το σύνολο της ανθρωπότητας και όχι μόνο τους ολιγάρχες των κολοσσών της τεχνολογίας.
ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ οδηγούν στο πραγματικό δίλημμα: Οι προοδευτικές πολιτικές πρέπει να γίνουν δύναμη ανατροπής ή δύναμη αφομοίωσης; Το δίλημμα χρειάζεται να απαντηθεί εγκαίρως και σωστά. Αλλιώς, ο κίνδυνος δεν είναι απλώς να χαθεί ακόμη μία εκλογική μάχη. Αυτή τη φορά, ο κίνδυνος είναι να χαθεί ο ίδιος ο ιστορικός ρόλος ύπαρξης της δημοκρατικής παράταξης.
Η απάντηση και οι νέες πολιτικές του ΠΑΣΟΚ επιβάλλεται να ξεκινήσουν από τη συνεδριακή απόφαση του ΟΧΙ της ανατροπής και της υπέρβασης.
Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών
