Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερο από ένα κοινωνικό πρόβήμα στην Ελλάδα καθώς αναδεικνύεται σε μια φούσκα που αρνείται να σκάσει.
Το 2025 και το 2026 υποτίθεται ότι θα ήταν έτη εκτόνωσης μέσω προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου», η πραγματικότητα στους δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης δείχνει το αντίθετο: Οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτιναχθεί σε επίπεδα που θυμίζουν ευρωπαϊκές μητροπόλεις, την ώρα που οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι σε… βαλκανικά πρότυπα.
Η «μαύρη» στατιστική των αυξήσεων
Τα νούμερα ζαλίζουν. Την τελευταία πενταετία, η μέση αύξηση των ενοικίων στην Αττική έχει ξεπεράσει το 40% με 50%, ενώ σε συγκεκριμένες περιοχές όπως το Παγκράτι, οι Αμπελόκηποι και ο Νέος Κόσμος, οι τιμές έχουν διπλασιαστεί. Σήμερα, για ένα αξιοπρεπές δυάρι 60 τ.μ. στην Αθήνα, ο ενοικιαστής καλείται να πληρώσει από 550€ έως και 800€, ανάλογα με την παλαιότητα.
Αν αναλογιστούμε ότι ο καθαρός κατώτατος μισθός κινείται γύρω στα 750€ – 830€, προκύπτει το εξωφρενικό συμπέρασμα: Ένας εργαζόμενος χρειάζεται το 80% έως και το 100% του μισθού του μόνο για να έχει μια στέγη πάνω από το κεφάλι του, χωρίς να υπολογίζουμε λογαριασμούς ρεύματος, κοινόχρηστα και σούπερ μάρκετ.
Το «χάσμα» με την Ευρώπη
Στην υπόλοιπη Ευρώπη, το «καμπανάκι» χτυπάει όταν το ενοίκιο ξεπερνά το 30% του εισοδήματος. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό έχει εκτιναχθεί στο 45% – 60% για το μέσο νοικοκυριό, το υψηλότερο δηλαδή στην Ευρωζώνη.
Ενώ στο Βερολίνο ή τη Βαρκελώνη επιβάλλονται «πλαφόν» στα ενοίκια ή αυστηροί περιορισμοί, στην ελληνική αγορά επικρατεί η απόλυτη ασυδοσία. Η Golden Visa –παρά τις πρόσφατες αυστηροποιήσεις των ορίων στα 800.000€ για τις ακριβές περιοχές– έχει ήδη κάνει τη ζημιά της, τραβώντας προς τα πάνω όλες τις αντικειμενικές και εμπορικές αξίες, συμπαρασύροντας και τα ενοίκια των παλιών διαμερισμάτων.
Γιατί οι τιμές δεν πέφτουν;
Το «παράδοξο» ενισχύεται από δύο παράγοντες. Πρώτον, το Airbnb συνεχίζει να αφαιρεί χιλιάδες ακίνητα από τη μακροχρόνια μίσθωση. Υπολογίζεται ότι μόνο στο κέντρο της Αθήνας, πάνω από 12.000 ακίνητα λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα, μειώνοντας δραματικά την προσφορά για τους μόνιμους κατοίκους.
Δεύτερον, τα κυβερνητικά προγράμματα επιδότησης επιτοκίου, αντί να ρίξουν τις τιμές, λειτούργησαν ως «καύσιμο» για τους ιδιοκτήτες. Μόλις οι ιδιοκτήτες αντιλήφθηκαν ότι υπάρχει διαθέσιμο χρήμα μέσω κρατικών ενισχύσεων, ανέβασαν τις απαιτήσεις τους, με αποτέλεσμα η αύξηση της ζήτησης να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών πώλησης και, κατ’ επέκταση, των ενοικίων.
Ο κίνδυνος της «στεγαστικής ασφυξίας»
Αν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση για τον έλεγχο των βραχυχρόνιων μισθώσεων και κίνητρα για την επιστροφή των χιλιάδων κλειστών ακινήτων στην αγορά (υπολογίζονται σε πάνω από 200.000 στην Αττική), η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει μια χώρα όπου η ιδιοκατοίκηση θα είναι προνόμιο των λίγων και το ενοίκιο μια «ισόβια καταδίκη» φτώχειας για τους πολλούς.
