Αν και µε βάση τον διεθνή οργανισµό στα τρόφιμα του ΟΗΕ (FAO) η Ελλάδα είναι µια χώρα µε πλήρη επισιτιστική επάρκεια, εν τούτοις αυτή βασίζεται σε µεγάλο βαθµό στις εισαγωγές. Ειδικά στα δηµητριακά, το κρέας και τα θαλασσινά, που αποτελούν βασικά διατροφικά συστατικά του Ελληνα, η χώρα είναι πλήρως εξαρτηµένη από τις εισαγωγές. Αντίθετα, η εγχώρια πρωτογενής παραγωγή είναι σε θέση να καλύψει τις ανάγκες της χώρας σε λαχανικά και φρούτα, που επίσης συνιστούν βασικά στοιχεία διατροφής των Ελλήνων.
Τα στοιχεία του FAO παρουσιάζουν την Ελλάδα ως χώρα µε πλήρη επισιτιστική κάλυψη. Σε κάθε Ελληνα η ετήσια προσφορά τροφίµων αντιστοιχεί σε περίπου σε 3.500 θερµίδες, 112 γραµµ. πρωτεΐνης και 156 γραµµ. λίπους ηµερησίως. Οι δείκτες αυτοί είναι υψηλοί, µε δεδοµένο ότι ο FAO θεωρεί ότι φαγητό µε 2.100 έως 2.300 θερµίδες την ηµέρα είναι ικανό να διατηρήσει έναν υγιή άνθρωπο. Ωστόσο µεγάλο µέρος αυτής της επισιτιστικής ασφάλειας της Ελλάδας βασίζεται στις εισαγωγές, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί. Και δεν αναφερόµαστε σε προϊόντα εξεζητηµένα ή προϊόντα που δεν παράγονται στη χώρα µας, αλλά σε εγχώρια παραγόµενα προϊόντα ή προϊόντα που βρίσκονται στην καθηµερινή διατροφή, όπως είναι οι µπανάνες, το πιπέρι, ο καφές κ.ά.
Ελαιόλαδο – ελιές
Η εγχώρια αγροτική παραγωγή είναι ικανοποιητική τόσο στο ελαιόλαδο όσο και στις ελιές. Η Ελλάδα εµφανίζει υπερτριπλάσια παραγωγή ελαιολάδου (351%) από εκείνη που καταναλώνει η ίδια, ενώ και η παραγωγή βρώσιµης ελιάς ξεπερνά την εγχώρια κατανάλωση (110%). Στο ελαιόλαδο για παράδειγµα το 2023 η παραγωγή ανήλθε σε 365.000 τόνους και η ποσότητα που απορρόφησε η εγχώρια κατανάλωση ανήλθε σε µόλις 104.000 τόνους. Το περίσσευµα είτε πουλήθηκε στο εξωτερικό είτε αποτέλεσε απόθεµα είτε και τα δύο µαζί. Η εγχώρια κατανάλωση ελαιολάδου είναι πολύ µικρή σε σχέση µε το παρελθόν, γεγονός που πιθανώς να συνδέεται µε την αύξηση της τιµής του ελαιολάδου κατά τη συγκεκριµένη χρονιά.
Φρούτα
Επίσης στην Ελλάδα υπάρχει µεγάλη επάρκεια σε εδώδιµα φρούτα. Η παραγωγή πορτοκαλιών το 2023 ξεπέρασε το διπλάσιο της κατανάλωσης (216%), ενώ η παραγωγή µήλου ανήλθε στο 119% της κατανάλωσης και των σταφυλιών στο 121%. ∆εν ισχύει το ίδιο σε όλα τα φρούτα καθηµερινής διατροφής που δεν παράγονται στην Ελλάδα, όπως π.χ. οι µπανάνες. Η χώρα µας εµφανίζει µεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές σε ποσοστό 97%. Μόνον το 3% της κατανάλωσης µπανάνας είναι εγχώριας παραγωγής, ενώ ακόµη µεγαλύτερη είναι η εξάρτηση της χώρας σε εξωτικά φρούτα, όπως ο ανανάς, το µάνγκο κ.ά.
Πολύ σηµαντική επίσης είναι η αυτάρκεια της χώρας σε γαλακτοκοµικά (121%) και λαχανικά (111%). Αυτές είναι οι δύο κατηγορίες παραγόµενων αγαθών, µαζί µε το ελαιόλαδο και το αιγοπρόβειο κρέας (100%), οι οποίες δηµιουργούν µια αίσθηση επισιτιστικής ασφάλειας στη χώρα µας.
Κτηνοτροφία
Εκεί που η αγροτοκτηνοτροφική παραγωγή είναι ιδιαίτερα χαµηλή και δεν επαρκεί για την εγχώρια κατανάλωση είναι κυρίως στο κρέας και στα δηµητριακά. Πρόκειται για κατηγορίες αγαθών που είναι βασικά στο διαιτολόγιο των Ελλήνων και παρά το γεγονός ότι η χώρα µας καταναλώνει µεγάλες ποσότητες, η παραγωγή όχι µόνον δεν αυξάνει, αλλά αντίθετα σε πολλές περιπτώσεις υποχωρεί.
Για παράδειγµα, στο βοδινό κρέας η εγχώρια παραγωγή το 2023 κάλυψε µόνον το 24% της κατανάλωσης. Η εγχώρια παραγωγή ανήλθε σε 37.000 τόνους, ενώ η χώρα κατανάλωσε 153.000 τόνους. Η διαφορά προήλθε από το εξωτερικό και τις εισαγωγές βοδινού περίπου 128.000 τόνων. Μάλιστα η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές µεγάλωσε κατά την περίοδο 2010-2023, καθώς η παραγωγή βοδινού στη χώρα µας στην περίοδο αυτή µειώθηκε κατά 50%. Το 2010 η εγχώρια παραγωγή ξεπερνούσε τους 78.000 τόνους.
Το ίδιο συνέβη και µε το χοιρινό, η παραγωγή του οποίου µειώθηκε από περίπου 100.000 τόνους το 2010 σε 71.000 τόνους το 2023. Η εξάρτηση δε από εισαγωγές διευρύνθηκε, καθώς η εγχώρια παραγωγή προς την εγχώρια ζήτηση µεταβλήθηκε προς το δυσµενέστερο και ανήλθε σε 25% το 2023 από 30% που ήταν το 2010. Αυτή είναι η περίοδος που ο FAO δίνει τα πιο πρόσφατα στοιχεία στο ισοζύγιο διατροφής του πλανήτη.
∆εν ισχύει το ίδιο για τα πουλερικά. Εκεί οι Ελληνες αύξησαν τόσο την παραγωγή όσο και την κατανάλωση. Ισως επειδή η τιµή του κόκκινου κρέατος έχει εκτοξευθεί, αλλά και επειδή µεγάλες βιοµηχανίες έχουν εισέλθει στην παραγωγή πουλερικών.
Πατάτες
Ακόµη, πολύ εξαρτώµενη από τις εισαγωγές είναι η κατανάλωση πατάτας και δηµητριακών στη χώρα µας. Η εγχώρια παραγωγή σιταριού αρκεί για το 65% των αναγκών των κατοίκων της Ελλάδας, του κριθαριού για το 74%, του αραβοσίτου για το 62%, της βρώµης για το 77% και της πατάτας το 45%. Μόνον στο ρύζι η παραγωγή είναι επαρκής και µάλιστα υπερδιπλάσια της ζήτησης (226%).
Ψάρια – θαλασσινά
Τέλος, πολύ µεγάλη είναι η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές ψαριών και θαλασσινών. Τα φρέσκα ψάρια επαρκούν µόλις στο 25% της ζήτησης και τα κεφαλόποδα ίσα που φτάνουν το 18% της ζήτησης. Μάλιστα οι δείκτες αυτοί είναι αυξηµένοι σε σχέση µε το 2010.
