Τα στοιχεία της Eurostat από την έκθεση «Key figures on European living conditions 2026» αποτυπώνουν με σαφήνεια μια διττή πραγματικότητα για την Ελλάδα: παρά τη βελτίωση σε ορισμένους μακροοικονομικούς δείκτες, οι βασικοί κοινωνικοί δείκτες διαβίωσης καταγράφουν σοβαρή επιδείνωση, διευρύνοντας την απόσταση της χώρας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Δείκτες Φτώχειας και Κοινωνικού Αποκλεισμού (2022-2025)
Η σύγκριση των στοιχείων της περιόδου 2022-2025 δείχνει αυξητική τάση στους δείκτες ευάλωτων ομάδων.
Το 2025, το ποσοστό του πληθυσμού που βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ανήλθε στο 27,5%, σημειώνοντας άνοδο από το 26,3% που καταγράφηκε το 2022. Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Ελλάδα τη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία (29,8%).
Ιδιαίτερα επιβαρυμένος εμφανίζεται ο δείκτης για τις ηλικιακές ομάδες έως 17 ετών, όπου ο κίνδυνος φτώχειας έφτασε το 29,6% το 2025, έναντι 28,1% το 2022.
Πραγματικό Διαθέσιμο Εισόδημα και Αγοραστική Δύναμη
Σε όρους Μονάδων Αγοραστικής Δύναμης (PPS), το διάμεσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 στις 13.612 μονάδες ανά κάτοικο. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθε στις 22.630 μονάδες, δηλαδή κατά 66% υψηλότερα.
Στην ευρωπαϊκή κατάταξη, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω μόνο από την Ουγγαρία (11.958 PPS) και τη Ρουμανία (12.861 PPS), ενώ υπολείπεται της Βουλγαρίας (14.843 PPS). Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκονται το Λουξεμβούργο (37.673 PPS), η Αυστρία (32.002 PPS) και η Ολλανδία (29.714 PPS).
Σε μακροπρόθεσμη βάση, προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα το 2025 ήταν κατά 22,3% χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2010. Στο ίδιο διάστημα, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κατέγραψε αύξηση 25,4%. Η Ελλάδα και η Γαλλία (-0,6%) είναι τα μόνα κράτη-μέλη που εμφανίζουν μείωση σε σχέση με το 2010.
Οικονομική Πίεση και Υποκειμενική Φτώχεια
Ο δείκτης αξιολόγησης της δυσκολίας κάλυψης βασικών αναγκών («ability to make ends meet») αποτυπώνει την υποκειμενική αίσθηση των νοικοκυριών απέναντι στα έξοδά τους.
Το 87,1% των κατοίκων στην Ελλάδα δήλωσε το 2025 ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία στην αντεπεξέργεια των καθημερινών υποχρεώσεων, έναντι 42,5% που είναι ο μέσος όρος στην Ε.Ε. Το αντίστοιχο ποσοστό στη Βουλγαρία ανέρχεται σε 76,9%, στη Γερμανία σε 18,3% και στην Ολλανδία σε 19,8%.
Όσον αφορά την «υποκειμενική φτώχεια» (νοικοκυριά που δηλώνουν ότι τα βγάζουν πέρα «με δυσκολία» ή «με μεγάλη δυσκολία»), το ποσοστό στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 67,2%, με τη Βουλγαρία να ακολουθεί στο 36,1% και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 17,6%.
Στεγαστικό Κόστος και Συνθήκες Διαβίωσης
Η επιβάρυνση από το κόστος στέγασης αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες πιέσης για τα νοικοκυριά.
Το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για έξοδα στέγης, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. περιορίζεται στο 7,7%. Παράλληλα, το 18,1% των κατοίκων δηλώνει αδυναμία επαρκούς θέρμανσης της κατοικίας του, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην Ε.Ε. (έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 8,8%).
Στον τομέα της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης (αδυναμία κάλυψης τουλάχιστον 7 από 13 βασικά αγαθά και υπηρεσίες), η Ελλάδα καταγράφει 14,9%, καταλαμβάνοντας την τρίτη υψηλότερη θέση στην Ε.Ε. μετά τη Ρουμανία (16,8%) και τη Βουλγαρία (15%). Επιπλέον, το 27,3% των κατοίκων δηλώνει αδυναμία συμμετοχής σε τακτικές δραστηριότητες αναψυχής (έναντι 12,1% στην Ε.Ε.).
Πρόσβαση στις Υπηρεσίες Υγείας
Στον τομέα της υγείας, η Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό αυτοαναφερόμενων ανικανοποίητων αναγκών για ιατρικές εξετάσεις λόγω κόστους, απόστασης ή λιστών αναμονής.
Το 11,5% του πληθυσμού ανέφερε ότι το 2025 δεν μπόρεσε να υποβληθεί σε απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, τιμή τετραπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Και οι 13 ελληνικές περιφέρειες κατέγραψαν υψηλότερα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών από οποιαδήποτε άλλη περιφέρεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις τιμές να κυμαίνονται από 9,1% στο Νότιο Αιγαίο έως 13,4% στο Βόρειο Αιγαίο.
Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, 92,7 εκατομμύρια άνθρωποι (20,9% του πληθυσμού) βρέθηκαν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για τον Κοινωνικό Πυλώνα έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του αριθμού αυτού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια άτομα έως το έτος 2030.
