Η ΝΔ διατηρεί καθαρό προβάδισμα χωρίς ορατή αυτοδυναμία, η ΕΛΑΣ χάνει την αρχική της ορμή και το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει χωρίς ακόμη να αλλάζει κατηγορία
Η νέα δημοσκόπηση της RealPolls αποτυπώνει μια χώρα με ισχυρή κοινωνική δυσαρέσκεια, αλλά χωρίς διαμορφωμένη εναλλακτική κυβερνητική πλειοψηφία.
Το 67,1% των πολιτών θεωρεί ότι η Ελλάδα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, το 71,2% εκτιμά ότι η Νέα Δημοκρατία δεν θα πετύχει αυτοδυναμία και σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες δεν θεωρούν αξιόπιστες τις οικονομικές εξαγγελίες κανενός από τα τρία μεγαλύτερα κόμματα.
Κι όμως, η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται καθαρά, η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση παρά την υποχώρησή της και το ΠΑΣΟΚ καταγράφει μόνο μια περιορισμένη άνοδο. Η εικόνα περιγράφει το βασικό πολιτικό παράδοξο της περιόδου: το αίτημα αλλαγής είναι πλειοψηφικό, αλλά κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν έχει καταφέρει ακόμη να το μετατρέψει σε πλειοψηφικό αίτημα διακυβέρνησης.
Η πανελλαδική έρευνα πραγματοποιήθηκε για το Protagon από τις 18 έως τις 21 Σεπτεμβρίου, σε δείγμα 1.554 πολιτών. Το μέγιστο δειγματοληπτικό σφάλμα υπολογίζεται στο ±2,9%, επομένως οι μικρές μεταβολές χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. “Δείτε αναλυτικά την έρευνα και την ταυτότητά της στο Protagon”
Νέα Δημοκρατία: παραμένει πρώτη, αλλά δεν ελέγχει το πολιτικό κλίμα
Στην πρόθεση ψήφου η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 24%, από 25,8% τον Ιούνιο. Στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, όμως, εμφανίζεται στο 29,7%, ελαφρώς υψηλότερα από το 28,3% της προηγούμενης μέτρησης.
Η φαινομενικά αντιφατική εικόνα συνδέεται με την αύξηση των αναποφάσιστων στο 13,1%, μέρος των οποίων προέρχεται από τη συντηρητική εκλογική δεξαμενή. Η ΝΔ χάνει δηλαδή στην άμεση πρόθεση, αλλά διατηρεί υψηλότερη δυνητική συσπείρωση.
Το ισχυρότερο πλεονέκτημά της είναι ότι εξακολουθεί να θεωρείται το φαβορί των εκλογών. Το 44,2% πιστεύει ότι θα κερδίσει, έναντι μόλις 6,2% για την ΕΛΑΣ και 2% για το ΠΑΣΟΚ. Παρά τη φθορά της, κανένα αντίπαλο κόμμα δεν έχει ακόμη διαμορφώσει αντίστοιχη παράσταση νίκης.
Η ΔΕΘ, πάντως, δεν φαίνεται να άλλαξε ουσιαστικά το κλίμα. Μόλις το 24,7% θεωρεί τη ΝΔ κερδισμένη από την πολιτική αντιπαράθεση των τελευταίων εβδομάδων, ενώ το 44,6% απαντά «κανένα κόμμα». Στην αξιοπιστία των μέτρων της, η ΝΔ συγκεντρώνει περίπου 27%, εμφανίζοντας υπεροχή έναντι της αντιπολίτευσης, αλλά παραμένοντας πολύ μακριά από την κοινωνική πλειοψηφία.
Ακόμη πιο δύσκολο είναι το εύρημα της αυτοδυναμίας: 39,8% απαντά ότι σίγουρα δεν θα επιτευχθεί και 31,4% ότι μάλλον δεν θα επιτευχθεί. Συνολικά, το 71,2% δεν θεωρεί πιθανό να κυβερνήσει ξανά μόνη της η ΝΔ.
Άρα η κυβέρνηση διατηρεί την πρωτιά, όχι όμως και την πολιτική κυριαρχία που θα της επέτρεπε να θεωρεί δεδομένο τον επόμενο κυβερνητικό σχηματισμό. Το στρατηγικό της δίλημμα είναι σαφές: να αποσυσπειρώσεις τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους της χωρίς να περιοριστεί στη λογική του φόβου απέναντι στην ακυβερνησία.
ΕΛΑΣ: δεύτερη θέση, αλλά απώλεια της αρχικής δυναμικής
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη παραμένει δεύτερο κόμμα, αλλά είναι ο μεγάλος χαμένος της σύγκρισης με τον Ιούνιο. Στην πρόθεση ψήφου υποχωρεί από 18,2% σε 15,1%, ενώ στην πρόβλεψη αποτελέσματος πέφτει στο 17,9%, χάνοντας 3,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Η εξέλιξη μπορεί να σημαίνει ότι η αρχική δυναμική από την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα αρχίζει να εξασθενεί. Μπορεί επίσης να δείχνει ότι η παρουσία της ΕΛΑΣ στη ΔΕΘ δεν κατάφερε να διευρύνει το κοινό της πέρα από την παλαιά εκλογική βάση του ΣΥΡΙΖΑ.
Το 68% των σημερινών ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ είχε ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ το 2023. Αυτό προσφέρει στο κόμμα μια ισχυρή αφετηρία, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει το όριο της μέχρι τώρα διεύρυνσης. Η ΕΛΑΣ φαίνεται να έχει ανασυγκροτήσει σημαντικό μέρος του παλιού ακροατηρίου, χωρίς ακόμη να δημιουργεί ένα σαφώς μεγαλύτερο κοινωνικό και εκλογικό μπλοκ.
Η ίδια αντίφαση φαίνεται και στην αξιολόγηση της ΔΕΘ. Στο γενικό ερώτημα της εμπιστοσύνης, η ΕΛΑΣ συγκεντρώνει 16,1%. Όταν όμως οι πολίτες καλούνται να κρίνουν αν τα συγκεκριμένα μέτρα της είναι αξιόπιστα και εφαρμόσιμα, το ποσοστό υποχωρεί στο 11,4%.
Η απόσταση αυτή δείχνει ότι ο Αλέξης Τσίπρας διατηρεί πολιτικό κεφάλαιο, αλλά το κόμμα του δεν έχει ακόμη παρουσιάσει πρόγραμμα που να πείθει αντίστοιχο τμήμα της κοινωνίας ως εφαρμόσιμη κυβερνητική πρόταση.
Από τις εξαγγελίες της ΕΛΑΣ ξεχωρίζει η μείωση του ΦΠΑ στο 6% για τα βασικά αγαθά, την οποία επιλέγει το 26,6% μεταξύ των προτάσεων του κόμματος. Ακολουθεί ο κατώτατος μισθός των €1.000 από το 2027 με 12,4%. Το μήνυμα είναι ότι οι πολίτες αναζητούν άμεση παρέμβαση στο κόστος ζωής, αλλά απαιτούν και πειστική τεκμηρίωση για τη χρηματοδότηση και την εφαρμογή της.
ΠΑΣΟΚ: επιστρέφει στην τρίτη θέση, αλλά όχι ακόμη στη διεκδίκηση της δεύτερης
Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει τη μοναδική θετική μεταβολή μεταξύ των τριών μεγαλύτερων κομμάτων. Στην πρόθεση ψήφου ανεβαίνει από 8,9% σε 9,4% και επιστρέφει στην τρίτη θέση. Στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος φθάνει στο 10,8%.
Η μεταβολή είναι πολιτικά θετική, αλλά όχι αρκετή για να συνιστά αλλαγή κατηγορίας. Δεδομένου και του περιθωρίου σφάλματος, το +0,5 χρειάζεται να αντιμετωπιστεί ως ένδειξη τάσης που πρέπει να επιβεβαιωθεί και όχι ως δημοσκοπικό άλμα.
Το σημαντικότερο εύρημα για το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στη δυνητική επανασυσπείρωση. Μόνο το 53,8% όσων το ψήφισαν το 2023 δηλώνει σήμερα ότι θα το επιλέξει ξανά, ενώ το 18,3% παραμένει αναποφάσιστο. Υπάρχει επομένως διαθέσιμος χώρος ανάπτυξης μέσα στην ίδια την εκλογική του βάση, πριν ακόμη εξεταστεί η προσέλκυση ψηφοφόρων από άλλους χώρους.
Η παρουσία του στη ΔΕΘ δεν παρήγαγε θεαματική ανατροπή. Το 9,4% δηλώνει ότι εμπιστεύεται γενικά το ΠΑΣΟΚ, ενώ το 11,5% θεωρεί αξιόπιστα και εφαρμόσιμα τα μέτρα του. Το δεύτερο ποσοστό είναι ελαφρώς υψηλότερο από την εκλογική του επιρροή, κάτι που υποδηλώνει ότι ορισμένες προτάσεις έχουν ευρύτερη απήχηση από το ίδιο το κόμμα.
Ανάμεσα στις εξαγγελίες του ΠΑΣΟΚ ξεχωρίζει καθαρά η πρόταση για επαναφορά 13ου μισθού και 13ης σύνταξης, με 29,1%. Ακολουθεί η τετραήμερη εργασία χωρίς μείωση αποδοχών με 17,8%.
Αυτά τα ποσοστά δεν αποτυπώνουν αποδοχή των μέτρων στο σύνολο της κοινωνίας, αλλά την προτίμηση μεταξύ των προτάσεων που παρουσίασε κάθε κόμμα. Παρ’ όλα αυτά, δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ αποκτά μεγαλύτερη ανταπόκριση όταν μιλά συγκεκριμένα για εισόδημα, εργασία και καθημερινή οικονομική ασφάλεια.
Το κεντρικό του πρόβλημα παραμένει η πολιτική μετατροπή του προγράμματος σε προσδοκία εξουσίας. Στην παράσταση νίκης βρίσκεται μόλις στο 2%, ενώ η απόσταση από την ΕΛΑΣ στην πρόβλεψη αποτελέσματος παραμένει στις 7,1 μονάδες. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παρουσιάζει προτάσεις που κρίνονται θετικά, αλλά δεν έχει πείσει ακόμη ότι μπορεί να κερδίσει και να κυβερνήσει.
Η μεγάλη υποχώρηση του κόμματος Καρυστιανού
Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» καταγράφει την εντονότερη πτώση. Από 11,4% τον Μάιο και 9,4% τον Ιούνιο περιορίζεται στο 6% στην πρόθεση ψήφου, ενώ στην πρόβλεψη αποτελέσματος βρίσκεται στο 7,5%.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η κοινωνική απήχηση ενός κινήματος καταγγελίας δεν μεταφέρεται αυτομάτως στο πεδίο της κομματικής πολιτικής. Η παρουσίαση κυβερνητικού προγράμματος, αντί να ενισχύσει τη δυναμική, φαίνεται ότι έφερε το κόμμα αντιμέτωπο με αυστηρότερα κριτήρια: στελέχη, κοστολόγηση, συνοχή και δυνατότητα διακυβέρνησης.
Το κόμμα παραμένει υπολογίσιμη δύναμη, αλλά η πορεία του επιβεβαιώνει ότι η πολιτική διαμαρτυρία δεν αποτελεί από μόνη της σταθερή εκλογική ταυτότητα.
Στα δεξιά και στα αριστερά του χάρτη
Η Ελληνική Λύση και το ΚΚΕ καταγράφονται από 4,8% στην πρόθεση ψήφου, ενώ στην πρόβλεψη αποτελέσματος βρίσκονται στο 6,2% και 5,8% αντιστοίχως.
Η Πλεύση Ελευθερίας εμφανίζει αισθητή ανάκαμψη, από 2,8% τον Ιούνιο σε 4,2%, ενώ η Φωνή Λογικής ανεβαίνει στο 3,7%. Το ΜέΡΑ25 βρίσκεται στο 2,4%, κάτω από το εκλογικό όριο στην πρόβλεψη αποτελέσματος.
Ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά καταγράφονται στο 0,8%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο παλιός κομματικός χάρτης της Αριστεράς έχει πλέον ανατραπεί. Το μεγαλύτερο μέρος του πρώην ακροατηρίου του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να έχει μετακινηθεί προς την ΕΛΑΣ, ενώ μικρότερα τμήματα κατευθύνονται προς την Πλεύση, το ΠΑΣΟΚ ή την αποχή και την αναποφάσιστη ψήφο.
Το 67,1% είναι το σημαντικότερο εύρημα
Ο ισχυρότερος αριθμός της δημοσκόπησης δεν είναι η διαφορά ΝΔ–ΕΛΑΣ ούτε η μικρή άνοδος του ΠΑΣΟΚ. Είναι το 67,1% που θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.
Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη κοινωνική βάση δυσαρέσκειας. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι όλοι αυτοί οι πολίτες επιθυμούν την ίδια πολιτική αλλαγή ή ότι κατευθύνονται προς το ίδιο κόμμα.
Μέρος της δυσαρέσκειας βρίσκεται δεξιά της ΝΔ, άλλο μέρος στην Κεντροαριστερά, στην Αριστερά, στα αντισυστημικά κόμματα και ένα μεγάλο τμήμα στην αναποφάσιστη ψήφο. Η αντιπολίτευση δεν αρκεί να επικαλείται τον αριθμό. Πρέπει να ενώσει διαφορετικές κοινωνικές ανησυχίες σε μια συνεκτική και αξιόπιστη κυβερνητική πρόταση.
Η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται επειδή οι πολίτες που απορρίπτουν τη σημερινή πορεία δεν έχουν συμφωνήσει ποια πρέπει να είναι η επόμενη. Η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση, αλλά δείχνει τα πρώτα σημάδια κόπωσης. Το ΠΑΣΟΚ ανακάμπτει, αλλά δεν έχει μετατρέψει ακόμη το πρόγραμμά του σε δύναμη εξουσίας.
Αυτό είναι τελικά το καθαρό μήνυμα της RealPolls: η κοινωνία ζητά αλλαγή πορείας, αλλά περιμένει ακόμη το κόμμα που θα την πείσει ότι γνωρίζει προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί η χώρα.
Δείτε τη δημοσκόπηση:
