Νέα δεδομένα έρχονται στο φως για τη συμφωνία ΗΠΑ, Δανίας και Γριλανδίας για την ασφάλεια της Αρκτικής, καθώς αποκαλύπτεται ότι η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να επεκτείνει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία της στο νησί, με την επαναλειτουργία παλιάς βάσης του Ψυχρού Πολέμου και τη δημιουργία δεύτερης στρατιωτικής εγκατάστασης.
Υπέγραψαν τη συμφωνία για τη Γριλανδία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ
Όπως είχε προαναγγείλει το Reuters, η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας πράγματι υπεγράφη την Τρίτη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Την συμφωνία υπέγραψαν ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γριλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.
Η τελετή υπογραφής σηματοδοτεί μια συμφωνία που θα ενισχύσει την στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γριλανδία και θα διατηρήσει την Αρκτική περιοχή στα χέρια της Δανίας.
Δεν έχει διευκρινιστεί ούτε αν θα τροποποιεί την αμυντική συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας του 1951 ή αν θα αποτελέσει ένα νέο πλαίσιο για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γριλανδία, όπως εξηγεί το Reuters.
Η σημαντικότερη στρατιωτική επέκταση των ΗΠΑ στη Γριλανδία
Οπως αναφέρουν τρεις πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επιστρέψουν στο Narsarsuaq, στη νότια Γριλανδία, όπου λειτουργούσε η αμερικανική βάση Bluie West One μέχρι τη δεκαετία του 1950. Παράλληλα, αμερικανική στρατιωτική παρουσία προβλέπεται στο Mestersvig, στην ανατολική ακτή, όπου σήμερα βρίσκεται φυλάκιο που χρησιμοποιείται από τη Sirius Dog Sled Patrol, μονάδα των δανικών ειδικών δυνάμεων.
Πρόκειται για τη σημαντικότερη επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής υποδομής στη Γριλανδία εδώ και δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου οι ΗΠΑ διατηρούσαν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί και περισσότερους από 10.000 στρατιωτικούς. Σήμερα η μοναδική αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση που παραμένει σε λειτουργία είναι η διαστημική βάση Pituffik, με περίπου 150 Αμερικανούς στρατιωτικούς.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της προηγούμενης πίεσης του Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της Γριλανδίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» για την ασφάλεια και άλλες ανάγκες της Γριλανδίας, ενώ έχει υποστηρίξει ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να διατηρεί στρατιωτική παρουσία στο νησί χωρίς την έγκριση της Ουάσιγκτον.
Δεν τίθεται θέμα κυριαρχίας λένε Γριλανδία και Δανία
Η Δανία, ωστόσο, παρουσιάζει διαφορετικά το πλαίσιο της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της Αρκτικής θα εντάσσεται υπό την «ομπρέλα» του ΝΑΤΟ και δεν θα αποτελεί αποκλειστική υπόθεση της Ουάσιγκτον και της Κοπεγχάγης. Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική θα είναι σε μεγάλο βαθμό συλλογική υπόθεση της Συμμαχίας.
Παραμένουν, πάντως, ερωτήματα για το εύρος της αμερικανικής παρουσίας και τις ακριβείς αρμοδιότητες που θα προκύψουν από τη συμφωνία. Η κυβέρνηση της Γριλανδίας και η Δανία έχουν διαβεβαιώσει ότι δεν τίθεται θέμα παραχώρησης της κυριαρχίας, ενώ η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας της Γριλανδίας και των ΗΠΑ.
Η συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα μηνών έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον, Κοπεγχάγης και Νουούκ, μετά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γριλανδίας και την άρνησή του να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση οικονομικής ή στρατιωτικής πίεσης. Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει σοβαρή διπλωματική κρίση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και οδήγησαν σε διαπραγματεύσεις για ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας στην Αρκτική.
