Σε είδος πολυτελείας μετατρέπεται με ταχύτατους ρυθμούς η φέτα για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς ένα καταστροφικό κοκτέιλ αυξημένου ενεργειακού κόστους, αποδεκατισμού του ζωικού κεφαλαίου και αθρόων εξαγωγών πιέζει τις τιμές προς τα πάνω.
Οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο, ισχυρό κύμα ακρίβειας, καθώς οι εκτιμήσεις παραγωγών και μεταποιητών συγκλίνουν στο ότι η λιανική τιμή του εθνικού μας προϊόντος θα αυξηθεί κατά 1,5 έως 2 ευρώ το κιλό μέσα στο επόμενο δίμηνο, αγγίζοντας ή και ξεπερνώντας τα 15 με 16 ευρώ το κιλό.
Η επιβάρυνση αυτή φτάνει στο ράφι ως αποτέλεσμα αλλεπάλληλων ανατιμήσεων που έχουν ήδη ξεκινήσει από τις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες. Ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδων που υποτίθεται ότι ίσχυε συγκράτηση τιμών, οι αυξήσεις πέρασαν στην αγορά, συμπαρασύροντας τόσο τα επώνυμα προϊόντα, που προσέγγισαν τα 16 ευρώ, όσο και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Το κύμα αυτό δεν οφείλεται μόνο στα αυξημένα έξοδα ενέργειας, αλλά κυρίως στην πρωτοφανή ελλειμματική παραγωγή πρώτης ύλης που έχει πυροδοτήσει έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό για τη διεκδίκηση του διαθέσιμου γάλακτος.
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται ο βαρύς φόρος αίματος που πλήρωσε η ελληνική κτηνοτροφία στις ζωονόσους. Ο αποδεκατισμός των κοπαδιών είναι σοκαριστικός, καθώς έχουν θανατωθεί πανελλαδικά 493.194 αιγοπρόβατα λόγω ευλογιάς, 80.151 στη Λέσβο εξαιτίας του αφθώδους πυρετού και 14.000 από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών μέσα σε δύο χρόνια. Η δραματική αυτή απώλεια οδήγησε σε μείωση της παραγωγής γάλακτος κατά περίπου 80.000 τόνους, γεγονός που μεταφράζεται σε έλλειμμα 20.000 τόνων φέτας, ρίχνοντας τη συνολική ετήσια παραγωγή από τους 140.000 στους 120.000 τόνους.
Η έλλειψη αυτή πιέζει ασφυκτικά τη μεταποίηση. Καθώς για την παραγωγή ενός κιλού φέτας απαιτούνται τέσσερα λίτρα γάλακτος (σε αναλογία 70% πρόβειου και 30% γίδινου), οι βιομηχανίες δίνουν μάχη για να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες ποσότητες. Αυτό εκτίναξε τις τιμές παραγωγού από τα 1,57 ευρώ το λίτρο έως και τα 1,90 ευρώ. Η αύξηση της τιμής της πρώτης ύλης επιβαρύνει το κόστος παραγωγής κατά 1 έως 1,5 ευρώ ανά κιλό, μια επιβάρυνση που μοιραία μετακυλίεται διογκωμένη στον τελικό καταναλωτή, ανάλογα με το αν πρόκειται για συσκευασμένο ή χύμα προϊόν.
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς αγορές απορροφούν τη μερίδα του λέοντος της παραγωγής, εντείνοντας την εγχώρια ελλειμματικότητα. Η φέτα αποτελεί τη ναυαρχίδα της εξωστρέφειας με τις εξαγωγές να ξεπερνούν τα 835 εκατομμύρια ευρώ και το 75% της παραγωγής να κατευθύνεται στο εξωτερικό, με κύριους προορισμούς τη Γερμανία, την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ. Η ανάγκη να καλυφθούν τα διεθνή συμβόλαια αφήνει περιορισμένες ποσότητες για την εσωτερική αγορά, εκτινάσσοντας νομοτελειακά τις τιμές στα εγχώρια σούπερ μάρκετ.
Το νέο σοκ τιμών αναμένεται να αποτυπωθεί πλήρως στην αγορά σε περίπου δύο μήνες, διάστημα που απαιτείται για την απαραίτητη ωρίμανση της φέτας με τις νέες τιμές γάλακτος. Όταν το προϊόν της νέας περιόδου φτάσει στα ψυγεία των καταστημάτων, οι καταναλωτές θα βρεθούν αντιμέτωποι με τη νέα σκληρή πραγματικότητα, όπου ένα από τα βασικότερα παραδοσιακά αγαθά του καθημερινού τραπεζιού θα πωλείται πλέον σε τιμές χρυσού.
