Η Γαλλία βρίσκεται ξανά μπροστά σε μια γνώριμη πολιτική σύγκρουση: από τη μία πλευρά μια κυβέρνηση που προαναγγέλλει δραστικό περιορισμό των δημόσιων δαπανών και από την άλλη μια κοινωνία που αρχίζει να επιστρέφει στις απεργίες, στις κινητοποιήσεις και στους αποκλεισμούς.
Ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu ανακοίνωσε ότι ο προϋπολογισμός του 2027 θα περιλαμβάνει δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 54 δισ. ευρώ, με στόχο το έλλειμμα να περιοριστεί στο 5% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, χωρίς νέα μέτρα το έλλειμμα θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6,5% το επόμενο έτος, εξαιτίας της αύξησης των κοινωνικών δαπανών, των τόκων του χρέους και των λειτουργικών εξόδων του κράτους.
Το ποσό των 54 δισ. ευρώ δεν αντιστοιχεί αποκλειστικά σε ονομαστικές περικοπές σε σύγκριση με το 2026. Περίπου 40 δισ. απαιτούνται για να ανακοπεί η αυτόματη αύξηση των δαπανών, ενώ περίπου 14 δισ. αποτελούν πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή. Για τους πολίτες, όμως, η διάκριση έχει περιορισμένη σημασία: υπουργεία, κοινωνικές παροχές και συντάξεις θα κληθούν να απορροφήσουν σημαντικό μέρος της πίεσης.
Στο στόχαστρο υπουργεία και συντάξεις
Οι μεγαλύτερες περικοπές αναμένεται να αφορούν τις δαπάνες των υπουργείων, με εξαίρεση τομείς όπως η Άμυνα, η Δικαιοσύνη και η Εσωτερική Ασφάλεια. Παρεμβάσεις περίπου 6 δισ. ευρώ εξετάζονται και στο συνταξιοδοτικό σύστημα, είτε μέσω περιορισμένης αναπροσαρμογής των συντάξεων είτε μέσω αλλαγών στις φορολογικές ελαφρύνσεις των συνταξιούχων.
Το υπουργείο Εργασίας καλείται να εξοικονομήσει περίπου 2,5 δισ. ευρώ, μεταξύ άλλων από την επαγγελματική κατάρτιση. Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει να διατηρήσει την έκτακτη επιβάρυνση των μεγάλων επιχειρήσεων, από την οποία προσδοκά περίπου 5 δισ. ευρώ σε πρόσθετα έσοδα. Financial Times
Ο Lecornu αποφεύγει τον όρο «λιτότητα» και μιλά για περιορισμό μιας δημόσιας δαπάνης που, όπως υποστηρίζει, αυξάνεται ανεξέλεγκτα. Η πολιτική πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο δύσκολη. Η κυβέρνησή του δεν διαθέτει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ δύο προηγούμενες κυβερνήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με την κατάρρευση ακριβώς λόγω της μάχης για τον προϋπολογισμό.
Οι Σοσιαλιστές έχουν ήδη αποκλείσει το ενδεχόμενο να στηρίξουν το νέο σχέδιο, ενώ και η Marine Le Pen προειδοποιεί ότι η Εθνική Συσπείρωση θα το καταψηφίσει εάν περιλαμβάνει πάγωμα των συντάξεων. Ο Lecornu δεσμεύθηκε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει το άρθρο 49.3 για να παρακάμψει την ψηφοφορία της Εθνοσυνέλευσης. Αυτό σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός μπορεί να εξελιχθεί σε νέα δοκιμασία επιβίωσης για την κυβέρνηση.
Οι αλιείς έστησαν τα πρώτα οδοφράγματα
Την ώρα που παρουσιάζονταν τα νέα δημοσιονομικά μέτρα, οι αλιείς της Μεσογείου προχωρούσαν σε αποκλεισμούς λιμανιών και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη νότια Γαλλία.
Στη Frontignan, κοντά στη Sète, απέκλεισαν την πρόσβαση σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στη Fos-sur-Mer και σε άλλα λιμάνια. Βασικό αίτημα ήταν η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους των καυσίμων, το οποίο, σε συνδυασμό με τη μείωση των αλιευμάτων και τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς, καθιστά πολλές εξόδους στη θάλασσα οικονομικά ασύμφορες.
Μετά από έξι ώρες διαπραγματεύσεων, η κυβέρνηση συμφώνησε να παρατείνει μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου την έκτακτη επιδότηση καυσίμων. Η ενίσχυση αυξάνεται στα 35 λεπτά ανά λίτρο, ενώ προβλέπονται ταχύτερες πληρωμές και άτοκα δάνεια για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Μετά τις ανακοινώσεις, οι αλιείς άρχισαν να αίρουν τους αποκλεισμούς. Γαλλικό υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης
Η προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσε την ένταση, αλλά δεν αντιμετωπίζει τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης. Οι αλιείς εξακολουθούν να μιλούν για έναν κλάδο που «ασφυκτιά», ενώ τα προβλήματα του αυξημένου ενεργειακού κόστους, της κλιματικής αλλαγής και της συρρίκνωσης των θαλάσσιων αποθεμάτων παραμένουν.
Ο φόβος μιας νέας κοινωνικής έκρηξης
Οι αποκλεισμοί των αλιέων δεν συνιστούν ακόμη γενικευμένη κοινωνική εξέγερση. Αποτελούν, όμως, ένα σαφές προειδοποιητικό μήνυμα. Εργαζόμενοι στον ενεργειακό τομέα, αστυνομικοί και άλλες επαγγελματικές κατηγορίες έχουν επίσης προχωρήσει σε κινητοποιήσεις για τους μισθούς και το κόστος ζωής.
Η γαλλική κυβέρνηση γνωρίζει ότι οι αυξήσεις στα καύσιμα και η αίσθηση άνισης κατανομής των βαρών μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντής της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Η εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων» ξεκίνησε το 2018 από μια φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα και εξελίχθηκε στη σοβαρότερη κοινωνική κρίση της προεδρίας Macron.
Σήμερα το πολιτικό περιβάλλον είναι ακόμη πιο εύθραυστο. Η χώρα διαθέτει κατακερματισμένο Κοινοβούλιο, αδύναμη κυβέρνηση και εισέρχεται στην τελική ευθεία για τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου και του Μαΐου 2027.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο εάν η κυβέρνηση μπορεί να βρει 54 δισ. ευρώ. Είναι ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό και εάν η γαλλική κοινωνία θα αποδεχθεί μια ακόμη περίοδο περικοπών.
Τα πρώτα οδοφράγματα απομακρύνθηκαν. Οι αιτίες που τα δημιούργησαν, όμως, παραμένουν.
