Οι τελευταίες περιφερειακές εκλογές της χρονιάς στη Γερμανία άφησαν πίσω τους ένα τοπίο που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει.
Δεν ήταν απλώς μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση σε δύο κρατίδια, αλλά ένα ισχυρό μήνυμα αποδοκιμασίας προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς και μια αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων που θα συζητηθεί για καιρό. Η Αριστερά θριάμβευσε στο Βερολίνο, το AfD κατέλαβε την πρώτη θέση στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ το CDU υπέστη ταπεινωτική ήττα, μένοντας μάλιστα εκτός κοινοβουλίου σε ένα κρατίδιο όπου κυβερνούσε για δεκαετίες.
]α αποτελέσματα δεν αφορούν μόνο τις τοπικές ισορροπίες, θέτουν ευθέως ζήτημα ηγεσίας, στρατηγικής και πολιτικής κατεύθυνσης για τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Το Βερολίνο αλλάζει χέρια: Η Αριστερά πρώτη δύναμη και το τέλος του συνασπισμού CDU-SPD
Στην πρωτεύουσα, η Αριστερά αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με ποσοστό 25,7%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Infratest dimap. Πίσω της ακολούθησαν το CDU με 18,8%, το AfD με 16,3%, οι Πράσινοι με 14,3% και το SPD με 12,1%, ενώ το BSW πέρασε οριακά το όριο εισόδου στο κοινοβούλιο. Το αποτέλεσμα αυτό σηματοδοτεί το τέλος της κυβερνητικής συνεργασίας CDU-SPD στην πρωτεύουσα, καθώς ο προηγούμενος συνασπισμός δεν διαθέτει πλέον πλειοψηφία.
Η Ελίφ Εράλπ αναμένεται να γίνει η πρώτη τουρκικής καταγωγής κυβερνήτης-δήμαρχος του Βερολίνου, μια πόλη που φιλοξενεί τη μεγαλύτερη τουρκική κοινότητα εκτός Τουρκίας.
Θα κυβερνήσει, εκτός απροόπτου, με το SPD και τους Πράσινους, αν και οι θέσεις της για κοινωνικοποίηση κατοικιών, αποδυνάμωση της αστυνομίας και οι υποψίες περί αντισημιτισμού στο κόμμα της δυσκολεύουν τον σχηματισμό συμμαχιών.
Η Αριστερά έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει, καθώς αναδείχθηκε το «κόμμα της νεολαίας»: στους ψηφοφόρους 16-24 ετών έλαβε 43% και στους 25-34 ετών 49%.
Το AfD κυριαρχεί στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και το CDU γράφει αρνητικό ρεκόρ
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το AfD προηγείται με 38,2%, με το SPD της Μανουέλα Σβέζιχ να ακολουθεί στο 35,5%. Το CDU κατέγραψε το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία του κρατιδίου, μόλις 4,9%, μένοντας εκτός κοινοβουλίου. Πρόκειται για ένα ταμπού που σπάει για πρώτη φορά στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας:
Το CDU ουδέποτε είχε αποτύχει να εξασφαλίσει την είσοδό του σε κρατιδιακό κοινοβούλιο. Και μάλιστα συνέβη στην πρώην εκλογική περιφέρεια της Άγγελας Μέρκελ.
Παρά την πίεση του AfD, η Μανουέλα Σβέζιχ θα παραμείνει κατά πάσα πιθανότητα πρωθυπουργός, σε συνασπισμό με την Αριστερά και τους Πράσινους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν δίστασε να δηλώσει τη δυσαρέσκειά της για τον καγκελάριο και τη διαφωνία της, ειδικά στο συνταξιοδοτικό, ακόμη και όταν ήρθε σε αντιπαράθεση με τον αρχηγό του SPD και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ. Η επιβίωσή της την καθιστά σήμερα ίσως την ισχυρότερη πολιτικό εντός του SPD.
Ο Μερτς μιλά για «καταστροφή» και το ερώτημα του καγκελάριου επιστρέφει
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μίλησε ήδη από νωρίς το απόγευμα της Κυριακής για «καταστροφή», προτού καν η καταμέτρηση δείξει ότι το CDU μένει εκτός κοινοβουλίου στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Η δήλωσή του ήρθε ασυνήθιστα νωρίς, μόλις 14 λεπτά μετά την ανακοίνωση της πρώτης πρόβλεψης, σε μια προσπάθεια να ορίσει εγκαίρως το αφήγημα και να περιορίσει τις εικασίες για το μέλλον του.
Είχε προηγουμένως εξασφαλίσει τη στήριξη της ηγεσίας του κόμματός του για να παραμείνει στην καγκελαρία και να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις, αλλά η σπουδή του έμοιαζε περισσότερο με απελπισμένη προσπάθεια να δώσει γραμμή στα στελέχη της παράταξης για τις δημόσιες δηλώσεις τους το υπόλοιπο βράδυ. Το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD εκτίμησε ότι ο Μερτς δέχεται τεράστια εσωτερική πίεση και παίζει παιχνίδι με τον χρόνο, ελπίζοντας σε καλύτερα πρωτοσέλιδα από τις επιχειρήσεις, εν μέρει επειδή οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ειδικό ταμείο αρχίζουν να αποδίδουν. Δεν υπάρχουν κρατιδιακές εκλογές ως τον Απρίλιο του 2027.
Τι γράφει ο γερμανικός Τύπος: Από το «τέλος του αστικού κέντρου» στην «ταπείνωση»
Το περιοδικό Der Spiegel έκρινε ότι «ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», σημειώνοντας ότι ο Μερτς και ο συνασπισμός του έχουν τώρα την ευκαιρία να μεταρρυθμίσουν τη Γερμανία και να την κάνουν ανθεκτική στις κρίσεις. Προειδοποίησε όμως ότι εάν υπάρχουν δυνάμεις εντός CDU που θέλουν να τον αντικαταστήσουν, θα πρέπει να βγουν αμέσως από την κρυψώνα τους.
Η Handelsblatt διερωτήθηκε «ο Μερτς αγοράζει χρόνο — αλλά για ποιον λόγο ακριβώς;», υποστηρίζοντας ότι ο πραγματικός ηττημένος της βραδιάς είναι ο ίδιος ο καγκελάριος, καθώς οι δύο ψηφοφορίες ήταν επίσης μια αναμέτρηση με τις πολιτικές του. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός του, κατά το άρθρο, δεν είναι ούτε οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων του CDU ούτε το AfD, αλλά η γερμανική ακινησία. Η Welt είδε τον «θάνατο του αστικού κέντρου», υποστηρίζοντας ότι ο θρίαμβος της Αριστεράς στο Βερολίνο συνιστά για μια αστική κοινωνία μεγαλύτερο πρόβλημα από το AfD, ενώ ανέδειξε ότι στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία το CDU έλαβε μόλις 2% στους ψηφοφόρους 16-24 ετών και 3% στους 25-34.
Η Süddeutsche Zeitung περιέγραψε το CDU με όρους όπως «τόσο διασκεδαστικό όσο το ξερό ψωμί και τόσο ζωντανό όσο το νεκρό ψάρι», κάνοντας λόγο για ταπείνωση που δεν έχει ξαναζήσει αυτός ο πυλώνας του κράτους. Η Tagesspiegel ανέδειξε την απώλεια εμπιστοσύνης στους βασικούς παράγοντες της ομοσπονδιακής πολιτικής και την ενίσχυση των άκρων, εκτιμώντας ότι ο Μερτς μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU για να κατευνάσει τους επικριτές του. Η Bild προειδοποίησε για πιθανή «εξέγερση της βάσης» του CDU εναντίον του.
Η επόμενη μέρα: Νέες ισορροπίες, παλιές αβεβαιότητες
Στο Βερολίνο, το πρώτο «σκάνδαλο» ήρθε ήδη το βράδυ του εκλογικού θριάμβου της Ελίφ Εράλπ. Στο πάρτι της Αριστεράς για τη νίκη της έδωσε το «παρών» και ο Ίσα Ρέμο, επικεφαλής της διαβόητης συμμορίας των Ρέμο, δηλώνοντας ότι «για πρώτη φορά αισθάνεται ότι υποστηρίζεται από κόμμα του Βερολίνου». Εκπρόσωπος της Αριστεράς δικαιολόγησε την παρουσία του λέγοντας ότι οι οικοδεσπότες δεν έκαναν έλεγχο των παριστάμενων και ότι «μετά θέλαμε να πιούμε ίσως την τρίτη ή την πέμπτη μπίρα μας χωρίς τα ΜΜΕ». Η οικογένεια Ρέμο είναι ευρέως γνωστή στη Γερμανία για τις σχέσεις της με το οργανωμένο έγκλημα, ενώ μέλη της έχουν συνδεθεί με εμπορία ναρκωτικών, ξέπλυμα χρήματος και θεαματικές ληστείες, με χαρακτηριστικότερη την κλοπή χρυσού νομίσματος 100 κιλών από το Μουσείο Bode του Βερολίνου το 2017. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η εικόνα είναι διαφορετική: η Μανουέλα Σβέζιχ επιβιώνει παρά την πίεση του AfD, αλλά η αμηχανία του αρχηγού του SPD ήταν εμφανής όταν εκείνη υποστήριζε ότι έχασε ψήφους λόγω της στήριξης της Ουκρανίας και της διακοπής προμήθειας ενέργειας από τη Ρωσία, πολιτικές που υποστηρίζει και το κόμμα της. Για τη χώρα, για αυτήν την κυβέρνηση, το παρατεταμένο αδιέξοδο στην καγκελαρία και μια παρακμή του Μερτς το φθινόπωρο θα ήταν ταπεινωτική, όπως προειδοποίησε το Der Spiegel. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο Μερτς θα αντέξει, αλλά αν έχει ακόμη τον χρόνο και την πολιτική βούληση να κυβερνήσει.
