Διάφοροι εξωτερικοί καθώς και εσωτερικοί παράγοντες έφεραν τεράστιες αυξήσεις τόσο στα τρόφιμα όσο και στα ενεργειακά προϊόντα. Η αύξηση αυτή στον στασιμοπληθωρισμό έφερε μεγάλη ανασφάλεια στα ελληνικά νοικοκυριά.
Η Ελληνική Κυβέρνηση προσπάθησε με διάφορα μέτρα να περιορίσει το κύμα της ακρίβειας. Μάταια όμως, καθώς τα στοιχεία από τη Eurostat για την Ελλάδα κάτι άλλο παρά ελπιδοφόρα είναι, πιο αναλυτικά. Η Ελλάδα για το 2024 είχε 6% ακριβότερα τρόφιμα από τον μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι καταναλωτές να περιορίζουν την κατανάλωσή τους σε διάφορα τρόφιμα και ποτά που σε μερικές κατηγορίες αγγίζουν το 3 με 5% ενώ το 16% των Ελλήνων άνω των 16 ετών δεν μπορούν να έχουν ποιοτική διατροφή στο τραπέζι τους.
Σαν να μην έφτανε αυτό το 19% των νοικοκυριών δεν μπορεί να διατηρήσει το σπίτι του επαρκές ζεστό ενώ το ποσοστό που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας αυξάνεται στο 32%.
Μάλιστα, από το 2021 έως το 2024 τα ποσοστά αυτά είναι σε μια συνεχόμενη ανοδική πορεία. Δείτε τα γραφήματα:
Αν κάποιος κάτσει και δει τα στοιχεία αναλυτικά ανα κοινωνική ομάδα, θα διαπιστώσει ότι στην Ελλάδα είναι αρκετά δύσκολο να ζει κάποιος μόνος του. Η δυσκολία αυτή αυξάνεται αρκετά σε άτομα των 65 ετών και άνω, στο αν έχουν παιδιά ακόμη και στο αν είναι άντρας ή γυναίκα ενώ στη διατροφή είναι τα ποσοστά στους νέους ανθρώπους ως 32 ετών είναι τρομακτικά.
Καίνε οι αυξήσεις στο ράφι
Την ίδια στιγμή έρχονται νέες αυξήσεις στο ράφι που καίνε τα νοικοκυριά.
Ηδη από τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθωρισμός στα είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά επιταχύνθηκε στο 3,6%, ενώ μέσα στον Ιανουάριο ενεργοποιήθηκε νέο πακέτο αυξήσεων σε περίπου 250 κωδικούς στα σούπερ μάρκετ – από καφέδες, αναψυκτικά τύπου cola και ενεργειακά ποτά μέχρι τυροκομικά και εμφιαλωμένο νερό, με μέρος των αυξήσεων να περνά και μέσω αλλαγών στη συσκευασία.
Την ίδια στιγμή, η χονδρική δείχνει ότι το «πάτωμα» κόστους έχει ήδη ανέβει: στο κρέας, το μοσχάρι κινείται σε επίπεδα πάνω από 20% υψηλότερα από τα περσινά ανώτατα όρια, ενώ στο χειμερινό καλάθι φρούτων και λαχανικών (πατάτες, κρεμμύδια, καρότα, λάχανα, μπρόκολα, κουνουπίδια, ντομάτες και αγγούρια θερμοκηπίου, εσπεριδοειδή) οι τιμές χονδρικής κινούνται σε πολλές περιπτώσεις 25%-50% πάνω από τα περσινά «ταβάνια».
Οι λόγοι είναι πολλοί. Σωρευμένες πιέσεις κόστους (πρώτες ύλες, ενέργεια, μεταποίηση), ακριβότερη διακίνηση λόγω των αγροτικών μπλόκων και κινητοποιήσεων (με τις μεταφορές να καταγράφουν αυξήσεις της τάξης του +15%), καθώς και οι στρεβλώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα λειτουργούν ως επιταχυντές.
Την εικόνα συμπληρώνει η τελευταία έρευνα της NielsenIQ, η οποία μετρώντας τον συνολικό τζίρο των σούπερ μάρκετ το 2025 στα 16,2 δισ ευρώ, υπολόγισε πως στα τυποποιημένα τρόφιμα και ποτά καταγράφεται άνοδος μέσης τιμής (+2,6%), ενώ την ίδια ώρα τα μη τρόφιμα ακολούθησαν πτωτική πορεία.
Το κρέας
Η πιο καθαρή ένδειξη ότι το νέο πληθωριστικό κύμα έχει ήδη αρχίσει να χτίζεται στη βάση της αλυσίδας τροφίμων έρχεται από τη χονδρική αγορά κρέατος. Η σύγκριση του εύρους τιμών για το 2024, το 2025 και τις τελευταίες τιμές του Ιανουαρίου 2026 δείχνει ότι η αγορά δεν αντιμετωπίζει απλώς εποχικές ανατιμήσεις, αλλά έχει μετακινηθεί σε νέα, μόνιμα υψηλότερη ζώνη κόστους. Σύμφωνα με τα δελτία του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών Αθηνών, το μοσχάρι, εγχώριο και εισαγόμενο, έχει ήδη σπάσει τα περσινά του όρια. Το 2024 το εύρος τιμών του κινούνταν στα 6,20-7,50 ευρώ το κιλό και το 2025 στα 6,50-7,90 ευρώ. Σήμερα διαπραγματεύεται στα 8,50-10,00 ευρώ, με το κατώφλι να έχει ανέβει κατά περίπου 31% σε μια διετία και το ανώτατο όριο κατά 33%.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στα αιγοπρόβατα. Τα αρνιά, που το 2024 και το 2025 κινούνταν στο εύρος 5,50-9,00 ευρώ, σήμερα βρίσκονται στα 8,50-10,50 ευρώ, με το κατώφλι να είναι αυξημένο κατά 55% και το ταβάνι κατά 17%. Τα κατσίκια έχουν μετακινηθεί από το εύρος 6,00-9,00 ευρώ στα 9,00-10,50 ευρώ, ενώ τα γιδοπρόβατα από τα 3,00-6,00 ευρώ (2024) και 3,50-,20 ευρώ (2025) στα 4,50-7,20 ευρώ σήμερα.
Στην άλλη πλευρά του καλαθιού, το χοιρινό, εγχώριο και εισαγόμενο, εμφανίζει υποχώρηση έναντι των προηγούμενων ετών και λειτουργεί προς το παρόν ως το μοναδικό μαξιλάρι της αγοράς. Τα εγχώρια μισάδια έχουν υποχωρήσει από τα 3,30-3,60 ευρώ (2024) και 3,20-3,50 ευρώ (2025) στα 2,90-3,20 ευρώ, ενώ τα εισαγόμενα μισάδια από τα 3,50-3,80 ευρώ και 3,30-3,60 ευρώ στα ίδια επίπεδα.
Ωστόσο, η μετατόπιση των «βαριών» κατηγοριών πρωτεΐνης σε νέα, σαφώς υψηλότερα κατώφλια τιμών σημαίνει ότι η αγορά κρέατος ξεκινά πλέον από πολύ ακριβότερη βάση. Αυτή η δομική μεταβολή λειτουργεί ως πρώτη γραμμή πίεσης στο καθημερινό καλάθι και προεξοφλεί ότι οι επόμενες ανατιμήσεις στο ράφι δεν θα είναι μεμονωμένες αλλά διαδοχικές.
Tο δεύτερο μέτωπο της ακρίβειας
Την ίδια ώρα, τα φρούτα και τα λαχανικά δείχνουν το δεύτερο και πιο άμεσο μέτωπο του νέου κύματος ακρίβειας στο καθημερινό καλάθι. Τα τελευταία δελτία τιμών του ΟΚΑΑ (Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας) για την Κεντρική Αγορά Αθηνών αποτυπώνουν ότι ο πυρήνας του χειμερινού καλαθιού έχει ήδη μετακινηθεί σε τιμές που σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν ακόμη και τα περσινά ανώτατα όριά του.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική:
■ Οι εγχώριες πατάτες διαπραγματεύονται σήμερα γύρω στα 0,60 ευρώ το κιλό, από περίπου 0,45 ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 33%. Τα ξερά κρεμμύδια κινούνται στα 0,65 ευρώ, από 0,50 ευρώ το 2025 (+30%), ενώ τα καρότα βρίσκονται στα 0,55 ευρώ έναντι 0,40 ευρώ πέρυσι (+37%). Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στα «βαριά» χειμερινά λαχανικά: τα άσπρα λάχανα έχουν ανέβει στα 0,45 ευρώ από 0,30 ευρώ (+50%), τα μπρόκολα στο 1,50 ευρώ από 1,00 ευρώ (+50%), τα κουνουπίδια στο 1,20 ευρώ από 0,80 ευρώ (+50%), ενώ τα σπανάκια διαπραγματεύονται πλέον στο 1,10 ευρώ από 0,75 ευρώ (+45%).
■ Στο ίδιο μοτίβο κινούνται και τα προϊόντα θερμοκηπίου. Οι ντομάτες θερμοκηπίου βρίσκονται στο 1,60 ευρώ το κιλό από περίπου 1,20 ευρώ το 2025 (+33%), ενώ τα αγγούρια θερμοκηπίου στο 1,30 ευρώ από 0,95 ευρώ (+36%).
■ Ανοδική είναι και η εικόνα στα φρούτα, με τα πορτοκάλια Merlin να διαπραγματεύονται στα 0,60 ευρώ από 0,45 ευρώ πέρυσι (+33%), τα λεμόνια στο 1,40 ευρώ από 1,10 ευρώ (+27%) και τα μήλα Starking στο 1,10 ευρώ από 0,85 ευρώ (+29%).
«Βαραίνει» το ράφι
Η μετατόπιση του κόστους που έχει ήδη συντελεστεί στη χονδρική αγορά αρχίζει πλέον να περνά στο ράφι των σούπερ μάρκετ, επιβεβαιώνοντας ότι το νέο πληθωριστικό κύμα στα τρόφιμα δεν είναι θεωρητικό αλλά ενεργό. Ηδη μέσα στον Ιανουάριο ενεργοποιήθηκε νέο πακέτο ανατιμήσεων σε περίπου 250 κωδικούς προϊόντων, με αιχμή κατηγορίες καθημερινής κατανάλωσης, όπως αναψυκτικά τύπου cola και ενεργειακά ποτά, καφέδες και ροφήματα, τυροκομικά και γαλακτοκομικά προϊόντα, αλλά και εμφιαλωμένο νερό και πολυσυσκευασίες βασικών ειδών. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αυξήσεις δεν περνούν μόνο ως καθαρή ανατίμηση τιμής, αλλά και μέσω αλλαγών στη συσκευασία, μικρότερη ποσότητα στην ίδια τιμή, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος για τον καταναλωτή χωρίς να είναι άμεσα ορατό στο ράφι. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της NielsenIQ επιβεβαιώνουν ότι ο πληθωρισμός έχει πλέον επιστρέψει επιλεκτικά στα τρόφιμα: ενώ στα μη τρόφιμα συνεχίζονται αποπληθωριστικές τάσεις (προϊόντα φροντίδας σπιτιού -1%, προσωπικής υγιεινής και ομορφιάς -2,2%), μόνο στα τυποποιημένα τρόφιμα και ποτά καταγράφεται άνοδος μέσης τιμής +2,6%. Το κρίσιμο είναι ότι το ράφι αρχίζει να «γράφει» αυξήσεις προτού ακόμη αποτυπωθεί πλήρως η μετατόπιση της χονδρικής, κάτι που σημαίνει ότι οι πιέσεις που έχουν ήδη ενσωματωθεί σε κρέατα, φρούτα και λαχανικά είναι πολύ πιθανό να δώσουν συνέχεια στις ανατιμήσεις μέσα στο 2026.
Οι «ένοχοι» του νέου κύματος
Το πρώτο καθαρό αποτύπωμα της επιστροφής του πληθωρισμού στα τρόφιμα καταγράφεται πλέον και στα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Τον Δεκέμβριο, η ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» επιταχύνθηκε στο +3,6% σε ετήσια βάση, με την άνοδο να μην είναι γενικευμένη, αλλά να οδηγείται από συγκεκριμένους κωδικούς υψηλής συχνότητας κατανάλωσης, δηλαδή από προϊόντα που γεμίζουν καθημερινά το καλάθι. Στην κορυφή της ανόδου βρίσκεται το μοσχάρι, με ετήσια αύξηση 26,9%, επιβεβαιώνοντας ότι η πρωτεΐνη αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς μοχλούς της ακρίβειας. Ακολουθούν ο καφές (+20,9%) και τα προϊόντα σοκολάτας (+20,0%), ενώ το σύνολο της κατηγορίας «κρέατα» κινείται στο +13,1% και το αρνί-κατσίκι στο +12,2%. Σημαντική άνοδο εμφανίζουν και τα φρούτα συνολικά (+10,6%), ενώ σε πιο ήπιους αλλά σταθερά ανοδικούς ρυθμούς κινούνται τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής (+6,95%), τα αλλαντικά (περίπου +5%), τα γαλακτοκομικά και αυγά (+4,36%), τα τυριά, τα γιαούρτια και τα γάλατα (περίπου +4%), τα νωπά ψάρια (+4,0%), καθώς και μπισκότα, δημητριακά πρωινού, ζαχαρώδη και στιγμιαία ροφήματα, που κινούνται στην περιοχή του +6%-7%.
Στον αντίποδα, δύο μεγάλες κατηγορίες λειτουργούν προς το παρόν ως αντιστάθμιση: το ελαιόλαδο, το οποίο υποχωρεί κατά 34,1%, και τα λαχανικά συνολικά, με ετήσια μείωση 2,6% τον Δεκέμβριο. Για την τελευταία κατηγορία βέβαια, όπως φαίνεται από την πορεία των τιμών χονδρικής, φαίνεται πως ήδη η τάση το 2026 έχει αλλάξει…
Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες για την πλήρη λειτουργία της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, με στόχο να ενισχύσει την εποπτεία, να βελτιώσει τη διαφάνεια και να θωρακίσει τα δικαιώματα του καταναλωτή απέναντι στις ανατιμήσεις και στις στρεβλώσεις της αγοράς.
Την προηγούμενη εβδομάδα διορίστηκαν οι τρεις υποδιοικητές και το συμβούλιο διοίκησης, ενώ νωρίτερα είχε τοποθετηθεί ως επικεφαλής της νέας Αρχής η κυρία Δέσποινα Τσαγκάρη, ένας άνθρωπος της αγοράς που είχε για χρόνια το τιμόνι της Pepsico Hellas, ενώ τελευταία ήταν διευθύνουσα σύμβουλος της Νίκας.
