Η είδηση για τη διπλή απόπειρα αυτοκτονίας δύο 17χρονων μαθητριών στην Ηλιούπολη προκαλεί ένα βαθύ, σχεδόν ανυπόφορο σοκ στην κοινή γνώμη.
Το γεγονός ότι η μία κοπέλα έχασε τη ζωή της και η φίλη της νοσηλεύεται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, αφήνει πίσω του μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα και ένα ανείπωτο τραύμα. Η κοινή τους απόφαση να πηδήξουν στο κενό πιασμένες χέρι-χέρι, αφού προηγουμένως μοιράστηκαν μια μακάβρια ιεροτελεστία με μουσική, αλκοόλ και αποχαιρετιστήρια σημειώματα, φανερώνει μια τρομακτική αποφασιστικότητα. Αυτή η κοινή πορεία προς το μοιραίο υποδηλώνει ότι, έστω και ασυνείδητα, επεδίωξαν να εκμηδενίσουν κάθε περιθώριο υπαναχώρησης, γεγονός που μαρτυρά πόσο βαθιά ριζωμένη ήταν η επιθυμία τους να βάλουν τέλος στη ζωή τους.
Το μέγεθος του προμελετημένου σχεδίου γεννά εύλογα ερωτήματα για το πόσο καιρό κυοφορούνταν αυτή η απόφαση και ποια ήταν τα πραγματικά, βαθύτερα αίτια. Αν και οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι τα σημειώματά τους κάνουν λόγο για κατάθλιψη, οι αρχές παραμένουν επιφυλακτικές καθώς η προανάκριση βρίσκεται σε εξέλιξη. Η αυτοδιάγνωση των δύο κοριτσιών ενδέχεται να αποδειχθεί παραπλανητική για τις έρευνες. Παράλληλα, αν δεν υπήρχε επίσημη ιατρική γνωμάτευση για την ψυχική τους υγεία, είναι πολύ πιθανό οι ίδιες να παγιδεύτηκαν σε μια ολέθρια εφηβική σύγχυση, θύματα ενός ισοπεδωτικού άγχους επίδοσης ή ενός υπαρξιακού τρόμου απέναντι στο μέλλον.
Το γεγονός ότι οι δύο μαθήτριες δεν συμμετείχαν στις φετινές Πανελλαδικές εξετάσεις δεν μειώνει τη σημασία του προβλήματος. Ο παραλυτικός φόβος για τη δοκιμασία που τις περίμενε την επόμενη χρονιά φαίνεται πως ήταν αρκετός για να τις καταβάλει. Με την πράξη τους αυτή, μετέτρεψαν σε οδυνηρή πραγματικότητα τον χειρότερο εφιάλτη κάθε γονέα: την αδυναμία ενός παιδιού να αντέξει την ασφυκτική πίεση που πηγάζει από παντού στην ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για μια πίεση που συχνά αγγίζει τα όρια της υστερίας, τροφοδοτούμενη από την οικογένεια που θεοποιεί το Πανεπιστήμιο, το σχολείο που λειτουργεί ως μηχανισμός παραγωγής υποψηφίων, τα φροντιστήρια και τις υψηλές προσδοκίες των συνομηλίκων.
Ασφαλώς, η έλλειψη ολοκληρωμένων στοιχείων για το προφίλ, το οικογενειακό περιβάλλον και την κοινωνική ενσωμάτωση των δύο κοριτσιών καθιστά κάθε εικασία παρακινδυνευμένη. Η ψυχολογία διδάσκει ότι το άτομο που είναι αποφασισμένο να αυτοχειριαστεί συνήθως δεν προειδοποιεί το περιβάλλον του παρά μόνο την ύστατη στιγμή. Η άμεση κινητοποίηση του Υπουργείου Παιδείας με την αποστολή ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στο σχολείο των κοριτσιών υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης, ενώ η έκκληση για υπεύθυνη διαχείριση του συμβάντος με σεβασμό στις οικογένειες αναδεικνύει την ανάγκη για μέγιστη λεπτότητα.
Η τραγωδία αυτή φέρνει στο προσκήνιο τα ανησυχητικά δεδομένα για τις αυτοκτονίες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών της οργάνωσης «ΚΛΙΜΑΚΑ», το 2025 καταγράφηκαν 579 αυτοκτονίες στη χώρα, χωρίς μάλιστα να υπάρχει ένα ενιαίο σύστημα καταγραφής για τις απόπειρες που καταλήγουν στα νοσοκομεία, οι οποίες υπολογίζεται επιστημονικά ότι είναι 20 με 30 φορές περισσότερες. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 12% με 16% των νέων ηλικίας 14 έως 19 ετών καταφεύγει στον αυτοτραυματισμό, μια συμπεριφορά που συνδέεται στενά με μελλοντική αυτοκτονική τάση. Στατιστικά, οι ηλικίες 15-19 ετών αντιπροσωπεύουν το 2,9% του συνόλου των αυτοκτονιών, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η αυτοκτονία αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου για τους νέους 15-29 ετών μετά τα ατυχήματα, καθώς ένας στους έξι θανάτους σε αυτή την ομάδα οφείλεται σε αυτοχειρία. Αν και τα ποσοστά αυτά παρουσιάζουν μείωση κατά 20% σε σχέση με το παρελθόν, η συχνότητα του φαινομένου στους νέους παραμένει δυσανάλογα υψηλή σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, όπου μόλις ένας στους εκατό θανάτους αποδίδεται σε αυτοκτονία.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η κρατική μέριμνα επιχειρεί να απαντήσει με στοχευμένες πρωτοβουλίες, όπως η εθνική δράση προαγωγής υγείας παιδιού και οικογένειας του Υπουργείου Υγείας. Μέσα από την καμπάνια αυτή, δίνεται έμφαση στην αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού, ενός φαινομένου-ταμπού που επηρεάζει τουλάχιστον ένα στα έξι παιδιά στην Ελλάδα, με το ποσοστό στα κορίτσια να αγγίζει το 20,3%. Αν η έρευνα για την τραγωδία της Ηλιούπολης δείξει ότι τα δύο κορίτσια είχαν ιστορικό αυτοτραυματισμού, θα επιβεβαιωθεί με τον πιο οδυνηρό τρόπο η σύνδεση αυτών των συμπεριφορών με την αυτοχειρία, αφήνοντας παράλληλα ένα βαρύ φορτίο ενοχής σε όσους δεν κατάφεραν να διακρίνουν εγκαίρως τα σημάδια στα σώματα και στις ψυχές των δύο μαθητριών.
