Τα τελευταία χρόνια, το Υπερταμείο (ΕΤΑΔ) έχει βρεθεί στο επίκεντρο κριτικής για τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, με δύο πρόσφατα παραδείγματα να αποκαλύπτουν μια βαθιά ανισομέρεια στη μεταχείριση των δημοσίων πόρων.
Από τη μια, η εκχώρηση του Εθνικού Χιονοδρομικού Κέντρου Βασιλίτσας σε φιλοκυβερνητική εταιρεία για ελάχιστη αμοιβή, και από την άλλη, η επιβολή εξωφρενικών ενοικίων στον Δήμο Αθηναίων για το Θέατρο του Λυκαβηττού.
Η Βασιλίτσα: Δημόσια περιουσία για λίγους με συμφωνίες-δώρο
Πριν λίγες ημέρες, το Documento αποκάλυψε ότι το Υπερταμείο παρέδωσε για 40 χρόνια το Χιονοδρομικό Κέντρο Βασιλίτσας σε ιδιώτη επενδυτή, ο οποίος θα πληρώσει μόλις 7 εκατομμύρια ευρώ σε όλη τη διάρκεια της σύμβασης – ένα ποσό που αντιστοιχεί σε ελάχιστη ετήσια αμοιβή, ενώ τα αναμενόμενα κέρδη της εταιρείας εκτιμώνται σε δεκάδες εκατομμύρια.
Αυτή η συμφωνία, που θυμίζει περισσότερο προνομιακή μεταχείριση παρά ορθολογική αξιοποίηση, εγείρει ερωτήματα για τα κριτήρια επιλογής των επενδυτών και τη διαφάνεια των διαδικασιών.
Ο Λυκαβηττός: Το δημόσιο που πληρώνει το δημόσιο – και χάνει
Σε αντίθετη περίπτωση, το ίδιο Υπερταμείο απαιτεί από τον Δήμο Αθηναίων ετήσιο ενοίκιο 450.000 ευρώ (συν 20% των εσόδων) για την αξιοποίηση του Θεάτρου του Λυκαβηττού, παρόλο που ο δήμος έχει ήδη επενδύσει 6,8 εκατομμύρια ευρώ για την ανακαίνισή του.
Σύμφωνα με δημοτικές πηγές, ο Δήμος εισπράττει περίπου 370.000 ευρώ ετησίως από τις εκδηλώσεις, αλλά με τα έξοδα και το ενοίκιο, εμφανίζει έλλειμμα 230.000 ευρώ τον χρόνο. Με άλλα λόγια, οι φορολογούμενοι επιδοτούν τις δραστηριότητες στο θέατρο, ενώ τα πραγματικά κέρδη πηγαίνουν στην ΕΤΑΔ και στους ιδιώτες οργανωτές.
Ένα σύστημα με δύο μέτρα και δύο σταθμά
Αυτές οι δύο περιπτώσεις αποδεικνύουν μια δομική διαστροφή:
- Στη Βασιλίτσα, δημόσια περιουσία παραχωρείται σε ελάχιστη τιμή, με όφελος ιδιωτικών συμφερόντων.
- Στον Λυκαβηττό, το ίδιο κράτος χρεώνει υπερβολικά έναν άλλο δημόσιο φορέα, μετατρέποντας τη δημόσια περιουσία σε εργαλείο κερδοσκοπίας.
Το μοτίβο είναι γνωστό: οι “ημέτεροι” ωφελούνται από ευνοϊκές συμφωνίες, ενώ οι υπόλοιποι φορείς (και οι πολίτες) υποφέρουν από ληστρικούς όρους. Η διαχείριση της δημόσιας περιουσίας φαίνεται να λειτουργεί με πολιτικά κριτήρια, όχι με βάση το δημόσιο συμφέρον.
Το ερώτημα της λογοδοσίας
Οι αποκαλύψεις αυτές εγείρουν βασικά ζητήματα:
- Πώς καθορίζονται οι τιμές στις συμβάσεις του Υπερταμείου;
- Γιατί ο Δήμος Αθηναίων δεν μπορεί να διαχειριστεί απευθείας το Θέατρο του Λυκαβηττού, αφού το έχει ανακαινίσει με δικά του έξοδα;
- Πού βρίσκεται ο έλεγχος για να αποτραπεί η μετατροπή της δημόσιας περιουσίας σε εργαλείο ιδιωτικών κερδών;
Το Υπερταμείο, που θεωρητικά δημιουργήθηκε για να προστατεύει και να αυξάνει τη δημόσια περιουσία, φαίνεται να έχει γίνει ένας μηχανισμός αναδιανομής πλούτου προς τα ανώτερα στρώματα. Και όσο αυτό το σύστημα παραμένει αμετάβλητο, οι φορολογούμενοι θα συνεχίσουν να πληρώνουν το τίμημα.
