Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το α’ τρίμηνο του 2026 αποκαλύπτουν μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις αυξάνουν τη συγκέντρωση ισχύος, η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα (άνω του 90% του συνόλου) παγιδεύεται σε πληθωριστική στασιμότητα και συμπίεση κερδοφορίας.
Γιατί ενδιαφέρει
Σύμφωνα με την εφημερίδα, Documento, η αισχροκέρδεια μεταφέρει την οικονομική ισχύ στις μεγάλες επιχειρήσεις και καταστρέφει τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.
Αυτή τη φορά η καμπάνα του συναγερμού χτυπά για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα που βλέπει να φουσκώνει το λειτουργικό κόστος και να συμπιέζεται η κερδοφορία. Επιπλέον ο τεκμαρτός φόρος στις ατομικές επιχειρήσεις που επέβαλε ο Κυριάκος Χατζηδάκης κάνει τις ατομικές επιχειρήσεις να ασφυκτιούν. Όλα αυτά αποτελούν συμπεράσματα αν κάποιος θέλει να αναλύσει τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τον κύκλο εργασιών του α’ τριμήνου του 2026.
Το πρώτο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων αυξήθηκε μόλις κατά 2,6% στο α’ τρίμηνο του 2026, όταν ο πληθωρισμός κινήθηκε στο 2,8% τον Ιανουάριο, 3,1% τον Φεβρουάριο και 3,4% τον Μάρτιο, σύμφωνα με τη Eurostat. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι μεγάλο μέρος της αύξησης του τζίρου είναι καθαρά πληθωριστικό και όχι αποτέλεσμα πραγματικής αύξησης κατανάλωσης ή παραγωγικής δυναμικής. Από την άλλη, αν συνδυαστεί η μεσοσταθμική αύξηση του πληθωρισμού στο τρίμηνο που ανέρχεται στο 3,1% με το 2,6% της αύξησης του κύκλου εργασιών προκύπτει άμεσα η ζημιά που έχουν υποστεί οι μικρομεσαίες κυρίως επιχειρήσεις που αποτελούν ωστόσο τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων της χώρας, με ποσοστό άνω του 90% και με συμμετοχή στην απασχόληση μισθωτών άνω του 80%.
Με άλλα λόγια, πολλές μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν αυξημένες εισπράξεις σε ευρώ, αλλά στην πραγματικότητα πωλούν ίδιες ή και μικρότερες ποσότητες προϊόντων και υπηρεσιών. Άρα η πραγματική οικονομική δραστηριότητα, αφαιρώντας τον πληθωρισμό, βρίσκεται ουσιαστικά σε αρνητικό περιβάλλον.
Μηχανισμός αποδυνάμωσης
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική αν συγκριθούν οι επιδόσεις των επιχειρήσεων με διπλογραφικά βιβλία -δηλαδή κυρίως μεγαλύτερων εταιρειών- με το σύ νολο της αγοράς. Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν αύξηση τζίρου 3,9% στο τρίμηνο και 1,2% τον Μάρτιο, όταν το σύνολο της αγοράς κινήθηκε αισθητά χαμηλότερα.
Αυτό δείχνει έντονη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος. Οι μεγάλες επιχειρήσεις μετακυλούν το αυξημένο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος στις τελικές τιμές, εξασφαλίζουν καλύτερους όρους χρηματοδότησης και διατηρούν οικονομίες κλίμακας σε μια περίοδο επίμονου πληθωρισμού. Αντίθετα οι μικρές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον.
Η αύξηση του κόστους ενέργειας, ενοικίων, ασφαλιστικών εισφορών, πρώτων υλών και δανεισμού δεν μπορεί εύκολα να μετακυλιστεί στους καταναλωτές, διότι τα νοικοκυριά έχουν ήδη εξαντλήσει μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματός τους από την ακρίβεια στα βασικά αγαθά. Εδώ βρίσκεται και η ουσία της κρίσης κόστους ζωής στην ελληνική οικονομία: ο πληθωρισμός δεν λειτουργεί μόνο ως πίεση στα νοικοκυριά, αλλά και ως μηχανισμός αποδυνάμωσης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Ειδικά στο λιανεμπόριο, όπου η αύξηση τζίρου για το σύνολο των επιχειρήσεων ήταν μόλις 1,8% στο τρίμηνο, τα στοιχεία δείχνουν ουσιαστικά πραγματική συρρίκνωση της αγοράς. Με πληθωρισμό πάνω από 3%, ένας τζίρος στο 1,8% σημαίνει ότι σε όρους όγκου πωλήσεων η αγορά κινείται αρνητικά.
Μείωση στην αναψυχή
Στην ίδια μοίρα κινούνται και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε καταλύματα και εστίαση. Η ΕΛΣΤΑΤ στο τρίμηνο δίνει πτώση 1%. Πρόκειται για κλάδο με υψηλή συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων και ισχυρή εξάρτηση από την κατανάλωση των νοικοκυριών. Η αρνητική επίδοση υποδηλώνει ότι η ακρίβεια αρχίζει να περιορίζει ακόμη και τις δαπάνες αναψυχής και εξόδου.
Συνολικά τα στοιχεία δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζει επιφανειακή ανθεκτικότητα στους μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά στο εσωτερικό της αναπτύσσονται σοβαρές ανισορροπίες. Ο επίμονος πληθωρισμός λειτουργεί σαν μηχανισμός αναδιανομής εισοδήματος και ισχύος: οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις αντέχουν ή και ενισχύονται, ενώ οι μικρότερες πιέζονται ολοένα περισσότερο.
Το πρόβλημα για την ελληνική οικονομία είναι ότι η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της απασχόλησης και της εσωτερικής ζήτησης. Αν συνεχιστούν η διάβρωση της αγοραστικής δύναμης και η συμπίεση των μικρών επιχειρήσεων, η οικονομία μπορεί να εμφανίζει ονομαστική ανάπτυξη, αλλά με ολοένα πιο αδύναμη κοινωνική και παραγωγική βάση.
Βασικά στοιχεία
2,6% αυξήθηκε ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων το α’ τρίμηνο του 2026, όταν ο πληθωρισμός μετρήθηκε μεσοσταθμικά την ίδια περίοδο στο 3,1%
1,8% ήταν μόλις η άνοδος του τζίρου στο λιανεμπόριο, που σε σχέση με τον πληθωρισμό δείχνει συρρίκνωση της αγοράς
1% πτώση στον τζίρο κατέγραψαν τα καταλύματα και η εστίαση
3,9% άνοδο στον κύκλο εργασιών και πάνω από τον πληθωρισμό κατέγραψαν μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις
Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος:
Οι αρνητικές επιδόσεις στο λιανεμπόριο το α’ τρίμηνο του 2026 δεν προμηνύουν τίποτα θετικό για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν πάνω από το 90% των επιχειρήσεων.
Ρεπορτάζ Τζώρτζης Ρούσσος
Από documentonews.gr
