Στα χέρια των αρχών βρίσκεται πλέον ένα οργανωμένο κύκλωμα παράνομης διάθεσης ανεπεξέργαστων βιομηχανικών αποβλήτων, το οποίο επί μήνες επιβάρυνε συστηματικά τον Κηφισό και το θαλάσσιο οικοσύστημα του Σαρωνικού.
Η συντονισμένη επιχείρηση της Ελληνικής Αστυνομίας και της Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος οδήγησε στη σύλληψη τριών ατόμων επ’ αυτοφώρω, την ώρα που εκτελούσαν άλλη μία παράνομη εκκένωση επικίνδυνου φορτίου σε φρεάτιο ομβρίων υδάτων στο Αιγάλεω.
Η επιχείρηση-αστραπή και η σύλληψη επ’ αυτοφώρω
Η εξάρθρωση της έκνομης αυτής δραστηριότητας ήταν αποτέλεσμα πολύμηνης και διακριτικής παρακολούθησης. Οι αρχές είχαν δεχθεί συγκεκριμένες πληροφορίες ήδη από τους θερινούς μήνες, οι οποίες εντάθηκαν εκ νέου τον Σεπτέμβριο, υποδεικνύοντας συστηματική απόρριψη λυμάτων στον παράδρομο της λεωφόρου Κηφισού.
Νωρίς το πρωί, στελέχη της Ασφάλειας σε συνεργασία με κλιμάκιο Επιθεωρητών Περιβάλλοντος έστησαν καρτέρι έξω από πρατήριο καυσίμων στο Αιγάλεω. Λίγο μετά τις έξι το πρωί, ένα βυτιοφόρο όχημα της εταιρείας Καρατζάς κατέφθασε στο σημείο, έχοντας προηγουμένως παραλάβει υγρό φορτίο από τη βιομηχανική μονάδα της μπισκοτοβιομηχανίας Παπαδοπούλου στην Ιερά Οδό. Μόλις ο οδηγός ξεκίνησε τη διαδικασία διοχέτευσης των αποβλήτων στο φρεάτιο, οι αστυνομικοί επενέβησαν, ακινητοποιώντας τον στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας. Παράλληλα, συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης του βυτιοφόρου καθώς και ο υπεύθυνος λειτουργίας του πρατηρίου καυσίμων.
Το κόλπο με το πρατήριο καυσίμων και η παράνομη «καβάτζα»
Ο τρόπος δράσης του κυκλώματος αποκάλυψε μια μεθοδευμένη προσπάθεια απόκρυψης του περιβαλλοντικού εγκλήματος. Το πρατήριο καυσίμων, στο οποίο παλαιότερα λειτουργούσε πλυντήριο αυτοκινήτων, διέθετε στον αύλειο χώρο του φρεάτια σχεδιασμένα για τα απόνερα και τα όμβρια ύδατα. Οι εμπλεκόμενοι χρησιμοποιούσαν τον χώρο ως «καβάτζα», εκμεταλλευόμενοι το πρόσχημα της στάθμευσης ή του ανεφοδιασμού.
Για να μην κινούν υποψίες στους διερχόμενους οδηγούς, φρόντιζαν να τοποθετούν άλλα οχήματα γύρω από το βυτιοφόρο, δημιουργώντας ένα οπτικό πέτασμα. Στη συνέχεια, ανασήκωναν το καπάκι του φρεατίου, συνέδεαν τη μάνικα και άδειαζαν το περιεχόμενο του βυτίου, δίνοντας την ψευδή εντύπωση ότι πραγματοποιούσαν μετάγγιση ή παράδοση καυσίμων στο πρατήριο.
Τα ευρήματα των ελέγχων: Υψηλή οξύτητα και ανεπεξέργαστα λύματα
Αμέσως μετά την ακινητοποίηση του οχήματος, εξειδικευμένος περιβαλλοντολόγος διενήργησε επιτόπια δειγματοληψία από το εσωτερικό του βυτιοφόρου. Η πρώτη μέτρηση έδειξε τιμή pH 4,8, γεγονός που υποδηλώνει ιδιαίτερα υψηλή οξύτητα. Τα ευρήματα αυτά παραπέμπουν σε ανεπεξέργαστο υγρό βιομηχανικό απόβλητο, προερχόμενο κυρίως από τα ισχυρά καθαριστικά υλικά που χρησιμοποιούνται για τον πλύσιμο των βιομηχανικών εγκαταστάσεων και των γραμμών παραγωγής.
Επιπλέον, εξειδικευμένο συνεργείο της ΕΥΔΑΠ που εκλήθη στο σημείο επιβεβαίωσε ότι το συγκεκριμένο φρεάτιο ήταν απευθείας συνδεδεμένο με το δίκτυο συλλογής ομβρίων υδάτων. Αυτό σημαίνει ότι τα οξέα και τα ανεπεξέργαστα λύματα διοχετεύονταν χωρίς καμία απολύτως φίλτρανση ή εξουδετέρωση στον ποταμό Κηφισό και από εκεί κατέληγαν κατευθείαν στον θαλάσσιο αποδέκτη, προκαλώντας ανεπανόρθωτη βλάβη στο τοπικό οικοσύστημα.
Η νομοθεσία, η στάση της βιομηχανίας και οι ευθύνες
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τα βιομηχανικά απόβλητα απαιτούν αυστηρή και ειδική διαχείριση. Προκειμένου να παραληφθούν νόμιμα από το σύστημα της ΕΥΔΑΠ και να οδηγηθούν στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας της Ψυττάλειας ή στο Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Μεταμόρφωσης, πρέπει προηγουμένως να έχουν υποστεί την κατάλληλη επεξεργασία εξουδετέρωσης από την ίδια την παραγωγική μονάδα και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα πιστοποιητικά χημικής ανάλυσης. Οι μεταφορικές εταιρείες φέρουν την πλήρη ευθύνη για την ασφαλή μεταφορά και την παρακολούθηση του φορτίου σε όλη τη διαδρομή μέχρι τον τελικό νόμιμο αποδέκτη.
Μετά τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, η εταιρεία Ε.Ι. Παπαδόπουλος Α.Ε. εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία διευκρινίζει ότι το εμπλεκόμενο βυτιοφόρο δεν ανήκει στον ιδιόκτητο στόλο της. Όπως ανέφερε, η συλλογή και μεταφορά των λυμάτων από το εργοστάσιο του Ταύρου προς το ΚΕΛ Μεταμόρφωσης είχε ανατεθεί συμβατικά σε τρίτη εξωτερική εταιρεία, η οποία βάρυνε αποκλειστικά η υποχρέωση τήρησης των περιβαλλοντικών κανόνων. Η βιομηχανική εταιρεία δήλωσε ότι διερευνά το περιστατικό με τη δέουσα σοβαρότητα, επιφυλασσόμενη για κάθε νόμιμο δικαίωμά της, ενώ παραμένει στη διάθεση των αρχών. Αντίθετα, από την πλευρά της μεταφορικής εταιρείας Καρατζάς δεν κατέστη δυνατή η λήψη κάποιας επίσημης τοποθέτησης.
Στο μικροσκόπιο των αρχών η συνολική διαδρομή των αποβλήτων
Μετά τις συλλήψεις, οι έρευνες της Ασφάλειας και των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος περνούν στη δεύτερη φάση τους, η οποία εστιάζει στον προσδιορισμό του συνολικού όγκου των αποβλήτων που διοχετεύθηκαν παράνομα στο περιβάλλον κατά το παρελθόν. Οι αρχές εξετάζουν εξονυχιστικά τα παραστατικά παραλαβής, τα δελτία αποστολής και τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών, αντιπαραβάλλοντας τις ποσότητες που παραλήφθηκαν από διάφορες εγκαταστάσεις —μεταξύ των οποίων η γαλοκτοβιομηχανία αλλά και το νοσοκομείο Αττικόν— με τις ποσότητες που παραδόθηκαν πραγματικά στο ΚΕΛ Μεταμόρφωσης.
Παράλληλα, το κατασχεθέν βυτιοφόρο, το οποίο κατά την έφοδο περιείχε περίπου 16 κυβικά μέτρα οξέος φορτίου, οδηγήθηκε συνοδεία των αρχών στις εγκαταστάσεις της ΕΥΔΑΠ, προκειμένου να γίνει η ασφαλής και προβλεπόμενη επεξεργασία του περιεχομένου του.
Συστηματικό πρόβλημα στην παρακηφίσια ζώνη
Η συγκεκριμένη υπόθεση φέρνει στην επιφάνεια μια ευρύτερη και ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την παρακηφίσια ζώνη. Στο μήκος του άξονα του Κηφισού δραστηριοποιούνται δεκάδες χώροι στάθμευσης βαρέων οχημάτων, ορισμένοι εκ των οποίων διαθέτουν φρεάτια συνδεδεμένα απευθείας με τον αγωγό ομβρίων. Καταγγελίες περιβαλλοντικών φορέων αναφέρουν ότι οι παράνομες απορρίψεις αποτελούν συνηθισμένη πρακτική, η οποία μάλιστα εντείνεται κατά τις περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, όταν η αυξημένη ορμή του νερού στον ποταμό εξαφανίζει ταχύτατα τα ίχνη της ρύπανσης. Παρόμοια φαινόμενα καταγράφονται και στην Ανατολική Αττική, όπου η έλλειψη ολοκληρωμένου αποχετευτικού δικτύου ενισχύει την ανεξέλεγκτη δράση επιτήδειων.
