Ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ» αποκαλύπτει ότι η υπηρεσία οδηγείται σε σύστημα παρακολουθήσεων παλαιότερης τεχνολογίας, το οποίο δεν καλύπτει εφαρμογές όπως το WhatsApp και το Viber.
Μια νέα και ιδιαίτερα ανησυχητική διάσταση του σκανδάλου των υποκλοπών έρχεται στο φως. Αυτή τη φορά δεν αφορά μόνο τις πολιτικές ευθύνες, τις παρακολουθήσεις πολιτικών και δημοσιογράφων ή τη λειτουργία των θεσμών, αλλά την ίδια την επιχειρησιακή ικανότητα των υπηρεσιών ασφαλείας.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ», η Αντιτρομοκρατική οδηγείται στην προμήθεια ενός ελλιπούς συστήματος νόμιμων επισυνδέσεων, το οποίο βασίζεται σε παλαιότερη τεχνολογία και δεν μπορεί να καλύψει σύγχρονες εφαρμογές επικοινωνίας, όπως το WhatsApp και το Viber.
Η εξέλιξη αποδίδεται στις συνέπειες που προκάλεσε το σκάνδαλο του Predator. Μετά τις αποκαλύψεις για την παράνομη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού στην Ελλάδα, φαίνεται ότι «πάγωσαν» ή εγκαταλείφθηκαν σχεδιασμοί για την απόκτηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
Το αποτέλεσμα, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως το δημοσίευμα, είναι ένα σοβαρό επιχειρησιακό κενό: οι διωκτικές Αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα και ενδεχόμενες τρομοκρατικές απειλές με μέσα που δεν ανταποκρίνονται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των ψηφιακών επικοινωνιών.
Από το θεσμικό σκάνδαλο στο επιχειρησιακό αδιέξοδο
Η υπόθεση του Predator είχε ήδη προκαλέσει βαθύ πλήγμα στην εμπιστοσύνη προς το κράτος και τους θεσμούς. Οι παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων, δημοσιογράφων και κρατικών στελεχών δημιούργησαν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία της ΕΥΠ, τον κυβερνητικό έλεγχο και την πραγματική έκταση του δικτύου των υποκλοπών.
Τώρα αποκαλύπτεται μία ακόμη πιθανή συνέπεια: η αδυναμία του κράτους να εξοπλίσει τις υπηρεσίες του με νόμιμα, σύγχρονα και αυστηρά ελεγχόμενα συστήματα.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην ύπαρξη νόμιμων επισυνδέσεων, όταν αυτές πραγματοποιούνται με εισαγγελική έγκριση και στο πλαίσιο συγκεκριμένων ερευνών. Βρίσκεται στην απουσία ενός διαφανούς, αξιόπιστου και θεσμικά θωρακισμένου μηχανισμού που να επιτρέπει στις υπηρεσίες ασφαλείας να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να δημιουργούνται «σκοτεινές ζώνες» και δυνατότητες καταχρηστικής παρακολούθησης.
Η κυβέρνηση καλείται επομένως να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα: Ποιο σύστημα πρόκειται να αποκτηθεί; Ποιες είναι οι πραγματικές τεχνικές δυνατότητές του; Γιατί δεν καλύπτει τις εφαρμογές που χρησιμοποιούνται ευρύτατα σήμερα; Και ποιοι κυβερνητικοί ή υπηρεσιακοί χειρισμοί οδήγησαν σε αυτήν την επιλογή;
Αναγκαία η επίσημη ενημέρωση
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αναλυτική δημόσια τοποθέτηση από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ή την Ελληνική Αστυνομία. Δεν έχουν επίσης δημοσιοποιηθεί οι τεχνικές προδιαγραφές της προμήθειας, ώστε να αξιολογηθεί ανεξάρτητα η έκταση του προβλήματος.
Για τον λόγο αυτό, οι πληροφορίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως σοβαρό δημοσιογραφικό εύρημα που απαιτεί άμεση θεσμική επιβεβαίωση και όχι ως ήδη αποδεδειγμένη επιχειρησιακή αποτυχία.
Η σιωπή, ωστόσο, δεν μπορεί να αποτελεί απάντηση. Όταν εγείρονται ερωτήματα που αφορούν ταυτόχρονα τα ατομικά δικαιώματα και την εθνική ασφάλεια, η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει τη Βουλή και τους πολίτες.
Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την τεχνολογική οπισθοδρόμηση των υπηρεσιών ασφαλείας. Αντίθετα, θα έπρεπε να είχε οδηγήσει στη δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος νόμιμων επισυνδέσεων, με πραγματικό δικαστικό έλεγχο, πλήρη λογοδοσία και θεσμικές εγγυήσεις.
Διαφορετικά, η χώρα κινδυνεύει να πληρώνει δύο φορές το ίδιο σκάνδαλο: πρώτα με την υπονόμευση του κράτους δικαίου και ύστερα με την αποδυνάμωση της ίδιας της ασφάλειάς της.
