Σημαντικές παραβάσεις στους κανόνες συντήρησης των τρένων διαπιστώνει η ΡΑΣ (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων), που επέβαλλε στη Hellenic Train, πρόστιμα συνολικού ύψους 120.000 ευρώ.
Με την απόφαση 65/2026 της Ολομέλειάς της, που εκδόθηκε στις 10 Αυγούστου 2026, η ΡΑΣ, ανοίγει ένα ιδιαίτερα σοβαρό κεφάλαιο για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνταν και τεκμηριώνονταν εργασίες συντήρησης στο επιβατικό τροχαίο υλικό. Συγκεκριμένα για τις παραβάσεις που αφορούν τη συντήρηση οχημάτων και τις προβλέψεις του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/779, η ΡΑΣ επέβαλε στη Hellenic Train διοικητικό πρόστιμο 100.000 ευρώ. Παράλληλα, επέβαλε δεύτερο διοικητικό πρόστιμο 20.000 ευρώ για παραβάσεις τεσσάρων διαδικασιών του συστήματος συντήρησης τροχαίου υλικού της εταιρείας.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα στη συνεδρίαση της 3ης Αυγούστου 2026 και εκδόθηκε στις 10 Αυγούστου. Αφορά απαιτήσεις ασφαλείας για τη συντήρηση των καθισμάτων επιβατικών βαγονιών, την πιστοποίηση των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, τη δυνατότητα να εντοπιστεί εκ των υστέρων ποιο υλικό τοποθετήθηκε σε ποιο όχημα, αλλά και τη διαχείριση των εργασιών που η Hellenic Train είχε αναθέσει σε εξωτερικούς προμηθευτές. Η ίδια η ΡΑΣ χαρακτηρίζει τις παραβάσεις ως τέτοιες που συνδέονται ευθέως με τους κανόνες ασφάλειας του σιδηροδρομικού συστήματος και σημειώνει ότι η έλλειψη ιχνηλασιμότητας θέτει τη λειτουργία του σε «επισφαλή θέση».
Δείτε την απόφαση:
Οι παραβάσεις που διαπίστωσε η ΡΑΣ
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η ΡΑΣ διαπίστωσε παραβάσεις διατάξεων της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τη συντήρηση οχημάτων, τις υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων στη διαδικασία συντήρησης και την εξωτερική ανάθεση λειτουργιών συντήρησης.
Παράλληλα, διαπιστώθηκαν παραβάσεις επιμέρους διαδικασιών του συστήματος συντήρησης τροχαίου υλικού της Hellenic Train, μεταξύ άλλων ως προς την έκδοση κανόνων ασφαλείας, την αξιολόγηση προμηθευτών, τη διαχείριση του τεχνικού φακέλου συντήρησης και το πλαίσιο δραστηριοποίησης του συστήματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει η ΡΑΣ στην ιχνηλασιμότητα των εγγράφων ασφαλείας των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν για τη συντήρηση των μισθωμένων επιβαταμαξών. Όπως αναφέρει, δεν τεκμηριώθηκε η απαιτούμενη ιχνηλασιμότητα για το σύνολο των υλικών, ούτε η τήρηση διατάξεων που αφορούν τα καθίσματα και την πυροπροστασία στο πλαίσιο των Προγραμματικών Συμβάσεων 41α και 41β.
Στο μικροσκόπιο η πυραντοχή των καθισμάτων
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε τέσσερις συμβάσεις που είχαν συναφθεί την περίοδο 2021-2023 για επισκευές και προμήθεια υλικών και ανταλλακτικών καθισμάτων, με αντισυμβαλλόμενους τη Global Interior Systems (G.I.S.) IKE και την Tennis Craft Interkat.
Οι αρχικές προδιαγραφές κατασκευής των σχετικών επιβαταμαξών προέβλεπαν ότι τα καθίσματα θα είχαν φλογοεπιβραδυντικό υλικό επένδυσης σύμφωνα με το πρότυπο UIC 564-2, ενώ υπήρχαν συγκεκριμένες απαιτήσεις και για τα λοιπά μη μεταλλικά υλικά του οχήματος. Η ΡΑΣ διαπίστωσε, όμως, ότι στις μεταγενέστερες συμβάσεις συντήρησης δεν αποτυπωνόταν με την ίδια σαφήνεια η απαίτηση αυτή: σε ορισμένες περιπτώσεις γινόταν γενική αναφορά ότι το ύφασμα θα ήταν της ίδιας ποιότητας και χρώματος με το αρχικό, ενώ δεν υπήρχε πάντοτε ρητός όρος για προσκόμιση των απαιτούμενων πιστοποιητικών των υλικών.
Στα στοιχεία της απόφασης καταγράφονται, μεταξύ άλλων, αντικαταστάσεις αφρώδους υλικού και εσωτερικού fire-blocker σε 5.200 πλήρεις έδρες καθισμάτων, αντίστοιχα υλικά σε 200 πλάτες καθισμάτων, καθώς και εκατοντάδες έδρες, πλάτες και προσκέφαλα Α’ και Β’ θέσης στο πλαίσιο άλλων συμβάσεων. Η ΡΑΣ επισημαίνει ότι δεν μπορούσε να διασταυρωθεί σε ποιες επιβατάμαξες τοποθετήθηκαν όλα αυτά τα υλικά.
Στο σκεπτικό της σημειώνει ότι δεν προσκομίστηκαν τα σχετικά έγγραφα πιστοποίησης συμμόρφωσης και ιχνηλασιμότητας των εγγράφων ασφαλείας για τις συγκεκριμένες εργασίες, με εξαίρεση αναθεωρημένο πιστοποιητικό δοκιμών ευφλεκτότητας του IFS Laboratories Limited.
Ένα από τα κεντρικά σημεία της αντιπαράθεσης ήταν το πιστοποιητικό δοκιμών ευφλεκτότητας που προσκόμισε η Hellenic Train για ύφασμα της Camira Fabrics.
Η εταιρεία υπέβαλε αρχικά πιστοποιητικό του εργαστηρίου IFS Laboratories Limited, με ημερομηνία έκδοσης 20 Δεκεμβρίου 2021, και αργότερα αναθεωρημένη εκδοχή του, επιχειρώντας να τεκμηριώσει ότι το ύφασμα που χρησιμοποιήθηκε από τους προμηθευτές της πληρούσε τις απαιτήσεις ευφλεκτότητας. Η ΡΑΣ, ωστόσο, έκρινε ότι το συγκεκριμένο πιστοποιητικό αφορούσε το ύφασμα και όχι όλα τα υλικά που συγκροτούσαν το επισκευασμένο κάθισμα.
Σύμφωνα με την απόφαση, δεν προσκομίστηκαν αντίστοιχα πιστοποιητικά πυροπροστασίας για άλλα υλικά που είχαν χρησιμοποιηθεί στις επισκευές, όπως το αφρώδες υλικό και το εσωτερικό fire-blocker. Η Αρχή υπογραμμίζει ακόμη ότι, για την πλήρη συμμόρφωση με τις αρχικές προδιαγραφές, η πιστοποίηση έπρεπε να αφορά το σύνολο του καθίσματος και όχι μόνο την ταπετσαρία του.
Το βασικό ζήτημα, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, δεν είναι απλώς η κατοχή ενός πιστοποιητικού για ένα επιμέρους υλικό. Είναι η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου και ιχνηλάσιμου συστήματος ελέγχου, μέσω του οποίου ο υπεύθυνος για τη συντήρηση φορέας μπορεί να αποδεικνύει ότι τα υλικά και οι εργασίες που χρησιμοποιούνται στα τρένα πληρούν τις απαιτήσεις ασφαλείας.
ΡΑΣ: Η ευθύνη παραμένει στη Hellenic Train ακόμη και όταν η συντήρηση ανατίθεται σε τρίτους
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της απόφασης αφορά την εξωτερική ανάθεση εργασιών συντήρησης.
Η ΡΑΣ επικαλείται τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2019/779, σύμφωνα με τον οποίο ο υπεύθυνος για τη συντήρηση φορέας παραμένει υπεύθυνος για το αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων συντήρησης που αναθέτει σε τρίτους και οφείλει να διαθέτει σύστημα παρακολούθησης της απόδοσής τους.
Με άλλα λόγια, η ανάθεση μιας εργασίας σε εξωτερικό συνεργάτη δεν μεταφέρει αυτομάτως την τελική ευθύνη για την ασφάλεια και την ορθή τήρηση των διαδικασιών.
Η ΡΑΣ θεωρεί ότι η Hellenic Train όφειλε να διαθέτει διαδικασίες ώστε να ελέγχει τους προμηθευτές και τους εργολάβους, να εξακριβώνει την επαγγελματική τους επάρκεια και να διασφαλίζει ότι διαθέτουν κατάλληλα και τεκμηριωμένα συστήματα συντήρησης και διαχείρισης.
Τι ζητά η ΡΑΣ από τη Hellenic Train
Πέρα από το χρηματικό πρόστιμο, η απόφαση επιβάλλει στη Hellenic Train σειρά συγκεκριμένων υποχρεώσεων.
Η εταιρεία καλείται να συμμορφωθεί με τη Σύσταση Ασφαλείας 2025-RL01-018 του ΕΟΔΑΣΑΑΜ και να ολοκληρώσει, μέσα σε τρεις μήνες από την κοινοποίηση της απόφασης, τις τρέχουσες δράσεις του σχεδίου που έχει υποβάλει στην Αρχή.
Παράλληλα, μέσα σε έναν μήνα πρέπει να καταθέσει στη ΡΑΣ έκθεση προόδου για τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί.
Η Hellenic Train υποχρεώνεται ακόμη να διασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα όλων των αναγκαίων πληροφοριών που σχετίζονται με τη συντήρηση και να προσκομίσει στη ΡΑΣ βελτιωμένη διαδικασία ιχνηλασιμότητας για τη συντήρηση των καθισμάτων και τα χρησιμοποιούμενα υλικά.
Παράλληλα, η Αρχή ζητεί την εφαρμογή άμεσων μέτρων για την ενίσχυση της πυρασφάλειας των συρμών και της κουλτούρας ασφαλείας στο προσωπικό και στους επιβάτες.
Η εταιρεία οφείλει εντός ενός μήνα να υποβάλει σχέδιο δράσης για την εφαρμογή των προτεινόμενων βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων μέτρων.
Τι αναφέρει η ΡΑΣ για την πυρασφάλεια
Ιδιαίτερο κεφάλαιο της απόφασης αποτελεί η πυρασφάλεια.
Η ΡΑΣ υποχρεώνει τη Hellenic Train να λάβει άμεσα μέτρα για την ενίσχυση της πυρασφάλειας των συρμών και για την καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας τόσο στο προσωπικό όσο και στους επιβάτες. Για τον σκοπό αυτό η εταιρεία πρέπει να υποβάλει, μέσα σε έναν μήνα, σχέδιο δράσης για την εφαρμογή βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων μέτρων.
Στα μέτρα άμεσης εφαρμογής περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, η απομάκρυνση μη κρίσιμων υλικών από τους συρμούς ώστε να περιοριστεί η δυνητικά καύσιμη μάζα, η προσθήκη πυροσβεστήρων, η έκτακτη συντήρηση μέσων ασφαλείας, η εκπαίδευση του προσωπικού και η μείωση των διαστημάτων επιθεώρησης και συντήρησης του τροχαίου υλικού.
Στα μεσοπρόθεσμα μέτρα περιλαμβάνονται η αντικατάσταση καθισμάτων και άλλου εσωτερικού εξοπλισμού των βαγονιών, καθώς και ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων φωνητικών ανακοινώσεων, κλιματισμού, εξαερισμού και αναγγελίας κινδύνου.
Ειδικά για τα καθίσματα, η ΡΑΣ προβλέπει ως μεσοπρόθεσμο μέτρο την αντικατάστασή τους με νέα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του προτύπου EN 45545, σημειώνοντας ότι το μέτρο είναι συμβατό με τη Σύσταση Ασφαλείας 2025-RL01-018 του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η οποία εκδόθηκε μετά τη διερεύνηση του δυστυχήματος των Τεμπών.
Η διευκρίνιση για τα Τέμπη
Η ΡΑΣ αναφέρει ρητά ότι άφησε εκτός της αξιολόγησής της ισχυρισμούς των δύο πλευρών σχετικά με το τροχαίο υλικό της IC62, στο μέτρο που αυτοί αφορούν ζητήματα τα οποία ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Επισημαίνει επίσης ότι οι προδιαγραφές πυρασφάλειας που εξετάζει αφορούν την προστασία από πυρκαγιά κατά την κανονική λειτουργία του τροχαίου υλικού και όχι την πυρκαγιά που ακολουθεί σύγκρουση τρένων.
Η ΡΑΣ υποχρεώνει τη Hellenic Train να την ενημερώνει για εξωτερικές αναθέσεις λειτουργιών συντήρησης και να αποδεικνύει τον τρόπο συμμόρφωσής της με τις σχετικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι μπορεί να επιβάλει νέα πρόστιμα ή άλλα μέτρα, εφόσον διαπιστωθεί συνέχιση των παραβάσεων ή μη συμμόρφωση με όσα προβλέπει η απόφαση.
