Σε αυξημένη εγρήγορση βρίσκονται οι υγειονομικές Αρχές για την πορεία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, καθώς μέσα στις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι.
Μιλώντας στην ΕΡΤ, η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, χαρακτήρισε σημαντικό τον αριθμό των θανάτων, επισημαίνοντας ότι πέρυσι καταγράφηκαν συνολικά εννέα θάνατοι σε ολόκληρη την περίοδο, ενώ το 2024 οι θάνατοι είχαν ανέλθει στους 35.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί ενδημικά στην Ελλάδα από το 2010, με την επιδημιολογική του εικόνα να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά.
Η Αττική παρουσιάζει τη μεγαλύτερη κυκλοφορία
Ιδιαίτερη προσοχή προκαλεί φέτος η εικόνα στην Αττική, καθώς μέχρι στιγμής εμφανίζει τη μεγαλύτερη κυκλοφορία του ιού.
Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται σε περιοχές της Αττικής, με κρούσματα να έχουν καταγραφεί σχεδόν σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο, τόσο στα βόρεια και τα νότια όσο και στα ανατολικά και τα δυτικά προάστια.
Σε μικρότερη έκταση έχουν καταγραφεί κρούσματα στη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.
Πώς μεταδίδεται ο ιός – Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε το «ύποπτο» κουνούπι
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Τα κουνούπια μολύνονται κυρίως από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο.
Όπως εξήγησε η καθηγήτρια, δεν μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει από την εμφάνιση ενός κουνουπιού αν πρόκειται για κουνούπι που έχει τη δυνατότητα να μεταδώσει τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Ένα ακόμη στοιχείο που δυσκολεύει την αναγνώριση της λοίμωξης είναι το γεγονός ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές ημέρες μετά το τσίμπημα. Έτσι, ένα άτομο μπορεί να έχει ακόμη και ξεχάσει ότι είχε τσιμπηθεί από κουνούπι.
Τα συμπτώματα: Από την ήπια νόσηση έως την εγκεφαλίτιδα
Η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται από τον ιό δεν εμφανίζει συμπτώματα. Περίπου οκτώ στους δέκα δεν νοσούν εμφανώς.
Ένα μικρότερο ποσοστό εμφανίζει ήπια συμπτωματολογία, όπως πυρετό, πονοκέφαλο, γαστρεντερικά συμπτώματα και εξάνθημα. Τα συμπτώματα αυτά, ωστόσο, δεν είναι ειδικά για τον ιό του Δυτικού Νείλου και δεν μπορούν από μόνα τους να οδηγήσουν σε ασφαλές συμπέρασμα.
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση συμπτωμάτων από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε μικρό ποσοστό ασθενών η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο, με υψηλό πυρετό και έντονο πονοκέφαλο, αλλά και συμπτώματα όπως:
- σύγχυση και αποπροσανατολισμός,
- απώλεια συνείδησης,
- σπασμοί,
- παράλυση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.
Όπως τόνισε η κ. Ψαλτοπούλου, δεν χρειάζεται ο ασθενής να επιχειρεί να κάνει μόνος του διάγνωση. Η εκτίμηση της κατάστασης γίνεται από γιατρό, με βάση την κλινική εικόνα και, όπου απαιτείται, τις κατάλληλες εργαστηριακές και ειδικές εξετάσεις.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσηση
Ο ιός μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, ωστόσο η σοβαρή νόσηση, και ιδιαίτερα η εγκεφαλίτιδα, εμφανίζεται συχνότερα σε συγκεκριμένες ομάδες.
Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν κυρίως:
- άτομα άνω των 60 ετών,
- άνθρωποι με προβλήματα υγείας,
- άτομα με ανοσοκαταστολή.
Για τις συγκεκριμένες ομάδες, ακόμη και η εμφάνιση σχετικά ήπιων συμπτωμάτων θα πρέπει να οδηγεί σε επικοινωνία με γιατρό, ενώ σε περίπτωση ανησυχητικών συμπτωμάτων απαιτείται άμεση μετάβαση σε νοσοκομείο.
Η σοβαρή μορφή της λοίμωξης μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα. Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, στους ασθενείς που φτάνουν στο νοσοκομείο με εγκεφαλίτιδα η πιθανότητα θανάτου κυμαίνεται περίπου στο 10%-20%.
Δεν υπάρχει εμβόλιο – Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Για τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν υπάρχει σήμερα ειδικό εμβόλιο ούτε ειδική αντιική θεραπεία. Για τον λόγο αυτό, η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης.
Οι συστάσεις περιλαμβάνουν:
- χρήση αντικουνουπικών, ανάλογα με την ηλικία,
- τοποθέτηση σιτών και χρήση κουνουπιέρας,
- χρήση ανεμιστήρων και κλιματιστικών,
- απομάκρυνση στάσιμων νερών,
- επιλογή μακριών και φαρδιών ρούχων,
- αυξημένη προσοχή κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν αυξάνεται η πιθανότητα τσιμπήματος.
Αυξημένη κυκλοφορία και άλλων ιογενών λοιμώξεων
Η καθηγήτρια αναφέρθηκε παράλληλα και στην κυκλοφορία άλλων ιογενών λοιμώξεων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Η αυξημένη μετακίνηση του πληθυσμού, αλλά και ο συγχρωτισμός σε νησιά, παραλίες, χώρους διασκέδασης και άλλους τουριστικούς προορισμούς, μπορούν να ευνοήσουν την κυκλοφορία λοιμώξεων του αναπνευστικού, μεταξύ των οποίων και η γρίπη Α.
Παράλληλα, καταγράφονται περιστατικά ιογενούς γαστρεντερίτιδας, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβαρύνουν την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται σωστά οι κανόνες παρασκευής και συντήρησης των τροφίμων.
Για ήπια συμπτώματα, η κ. Ψαλτοπούλου συνέστησε ξεκούραση, χρήση αντιπυρετικών όπου χρειάζεται και παραμονή σε χώρο με κατάλληλη θερμοκρασία για δύο έως τρεις ημέρες.
Για τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή λαμβάνουν άλλη θεραπευτική αγωγή, είναι σημαντική η επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.
