Οι ήδη εύθραυστες συνθήκες που επικρατούν στην ελληνική αγορά συνεχίζουν να επιβαρύνονται από ένα πολυπαραγοντικό πλέγμα αρνητικών εξελίξεων, όπως οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις, η ανοδική πορεία του ενεργειακού κόστους, η αύξηση του συνολικού κόστους παραγωγής και οι επίμονες διαταραχές που πλήττουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες παγκοσμίως.
Σε αυτό το ολοένα και πιο πιεστικό και απαιτητικό περιβάλλον για την επιχειρηματικότητα, οι συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων στην Ελλάδα λαμβάνουν χώρα υπό εξαιρετικά δυσμενείς όρους.
Οι καθυστερήσεις πληρωμών έχουν πλέον μετατραπεί σε ένα καθημερινό, σχεδόν αναμενόμενο φαινόμενο, με σχεδόν οκτώ στις δέκα πληρωμές τιμολογίων να ολοκληρώνονται εκπρόθεσμα.
Παράλληλα, δύο στις τρεις εμπορικές συναλλαγές πραγματοποιούνται πλέον με πίστωση, μια πρακτική η οποία, αν και δείχνει εμπιστοσύνη, εντείνει δραματικά τις πιέσεις στη ρευστότητα των επιχειρήσεων, καθώς δεσμεύει κεφάλαια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για άμεσες λειτουργικές ανάγκες.
Η προβληματική αυτή εικόνα αποτυπώνεται με απόλυτη σαφήνεια στο Βαρόμετρο Πρακτικών Β2Β Πληρωμών 2026 της Atradius, μια έρευνα που καταδεικνύει ότι ολοένα και λιγότερες επιχειρήσεις καταφέρνουν να εισπράξουν τις απαιτήσεις τους εντός ενός μήνα από την ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου. Αντιθέτως, η συντριπτική πλειονότητα αναγκάζεται να περιμένει για την εξόφληση περισσότερο από εξήντα ημέρες, με την αναμονή αυτή να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην ομαλή χρηματοοικονομική διαχείριση. Ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης είναι το γεγονός ότι μία στις δύο επιχειρήσεις δηλώνει πως ο αυξημένος κίνδυνος μη πληρωμής από τους πελάτες τους περιορίζει σημαντικά τα διαθέσιμα μετρητά που απαιτούνται για την κάλυψη των καθημερινών λειτουργικών αναγκών, δημιουργώντας ένα διαρκές αίσθημα ανασφάλειας και πίεσης.
Η επιβάρυνση των συνθηκών δεν προέρχεται μόνο από τις εγχώριες αδυναμίες, αλλά ενισχύεται περαιτέρω από τις ήδη αναφερθείσες γεωπολιτικές εξελίξεις, την άνοδο του ενεργειακού κόστους, την αύξηση του κόστους παραγωγής και τις συνεχιζόμενες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Παράλληλα, τα υψηλά επιτόκια που διατηρούνται σε απαγορευτικά επίπεδα, σε συνδυασμό με μια εύθραυστη και ασταθή ζήτηση, ασκούν πρόσθετες, συσσωρευτικές πιέσεις στην ταχύτητα των πληρωμών. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων ενισχύει τις ανησυχίες για μια επικείμενη αύξηση των φαινομένων αφερεγγυότητας το επόμενο χρονικό διάστημα, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις βρίσκονται στο όριο της βιωσιμότητάς τους.
Τα στοιχεία της έρευνας, τα οποία συλλέχθηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 και τις αρχές του δεύτερου, αποκαλύπτουν με σαφήνεια την αιτιολογία των καθυστερήσεων. Ως βασικότερη αιτία αναδεικνύεται η περιορισμένη ρευστότητα των ίδιων των επιχειρήσεων-οφειλετών, έναν παράγοντα που επικαλείται το εξήντα έξι τοις εκατό των ερωτηθέντων. Ακολουθούν, με σημαντική διαφορά, οι καθυστερήσεις που προκύπτουν από τις τραπεζικές συναλλαγές, οι οποίες αντιστοιχούν στο είκοσι έξι τοις εκατό. Μικρότερο, αλλά όχι αμελητέο, είναι το ποσοστό που αποδίδει τις καθυστερήσεις σε εσωτερικές γραφειοκρατικές διαδικασίες εγκρίσεων, το δώδεκα τοις εκατό, ενώ ένα πανομοιότυπο ποσοστό, επίσης δώδεκα τοις εκατό, ενοχοποιεί προβλήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία πλατφορμών ηλεκτρονικής τιμολόγησης και πληρωμών, υπογραμμίζοντας τις τεχνικές προκλήσεις της ψηφιακής μετάβασης.
Όσον αφορά τη χρονική διάρκεια των εκπρόθεσμων πληρωμών, η συντριπτική πλειονότητα των καθυστερήσεων, σε ποσοστό εξήντα έξι τοις εκατό, αφορά ένα διάστημα έως και τριάντα ημερών. Ένα σημαντικό είκοσι τοις εκατό των περιπτώσεων καθυστέρησης κυμαίνεται μεταξύ τριάντα μίας και εξήντα ημερών, ενώ ένα δέκα τοις εκατό επεκτείνεται μεταξύ εξήντα μίας και ενενήντα ημερών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ένα τέσσερα τοις εκατό των καθυστερήσεων ξεπερνά τις ενενήντα ημέρες, μια κατάσταση που συχνά σηματοδοτεί το προοίμιο της οριστικής αδυναμίας πληρωμής και της πιθανής κατάπτωσης σε αφερεγγυότητα.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικά για την έκταση του προβλήματος είναι τα στοιχεία που αφορούν τον αριθμό των ανεξόφλητων τιμολογίων. Σχεδόν δύο στις δέκα επιχειρήσεις, ήτοι ένα ποσοστό δεκαεννέα τοις εκατό, δήλωσαν ότι κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο εισέπραξαν εκπρόθεσμα από εξήντα ένα τοις εκατό έως και το σύνολο των τιμολογίων τους. Το είκοσι τρία τοις εκατό ανέφερε πως οι καθυστερήσεις αφορούσαν το τριάντα ένα έως εξήντα τοις εκατό των τιμολογίων του, ενώ το τριάντα έξι τοις εκατό εισέπραξε εκπρόθεσμα έως και το τριάντα τοις εκατό των απαιτήσεών του. Μόλις ένα μειοψηφικό είκοσι τρία τοις εκατό των επιχειρήσεων δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε καμία απολύτως περίπτωση εκπρόθεσμης εξόφλησης, ένα ποσοστό που αποκαλύπτει πόσο διαδεδομένο έχει γίνει πλέον το φαινόμενο.
Οι επιπτώσεις από αυτή την κατάσταση δεν αργούν να γίνουν αισθητές στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις καταγράφουν ήδη μια αισθητή συρρίκνωση των περιθωρίων ρευστότητάς τους. Μία στις τέσσερις αναγκάζεται να περιορίσει δραστικά τις επενδυτικές της δραστηριότητες, παγώνοντας σχέδια ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού. Το είκοσι τοις εκατό αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στη διαχείριση των ταμειακών ροών, ενώ το δεκαέξι τοις εκατό φτάνει στο σημείο να δηλώνει ότι οι καθυστερήσεις στην είσπραξη των απαιτήσεών του επηρεάζουν αρνητικά ακόμη και την έγκαιρη εξόφληση των δικών του προμηθευτών, δημιουργώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που μεταδίδει την κρίση ρευστότητας σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Τέλος, και το σημαντικότερο ίσως, το πρόβλημα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ίδιων των επιχειρήσεων, δεν αναμένεται να υποχωρήσει σύντομα. Το σαράντα δύο τοις εκατό θεωρεί ότι ο κίνδυνος αφερεγγυότητας παραμένει ήδη σε υψηλά και ανησυχητικά επίπεδα. Το σαράντα πέντε τοις εκατό, μια σχεδόν απόλυτη πλειοψηφία, προβλέπει περαιτέρω αύξηση του κινδύνου αυτού τους επόμενους μήνες, προεξοφλώντας μια επιδείνωση του κλίματος. Ένα επιπλέον δεκατρία τοις εκατό δηλώνει ότι το συναλλακτικό περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο και απρόβλεπτο, χωρίς να μπορεί να διατυπώσει ασφαλείς προβλέψεις. Συνολικά, οι προοπτικές για την ελληνική αγορά, όπως αυτές καταγράφονται στην έρευνα, παραμένουν δυσμενείς, με τις επιχειρήσεις να βρίσκονται εγκλωβισμένες σε έναν φαύλο κύκλο διαρκών καθυστερήσεων, χρόνια περιορισμένης ρευστότητας και ενός διαρκώς αυξανόμενου πιστωτικού κινδύνου, που δοκιμάζει τις αντοχές τους στο έπακρο.
