Ο Έλον Μασκ δεν είναι πλέον απλώς ένας εκκεντρικός δισεκατομμυριούχος που κατασκευάζει ηλεκτρικά αυτοκίνητα και στέλνει πυραύλους στο Διάστημα. Ελέγχει ένα σύστημα οικονομικής, τεχνολογικής και επικοινωνιακής ισχύος που δύσκολα συναντάται συγκεντρωμένο στα χέρια ενός ανθρώπου.
Η Tesla αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες αυτοκινητοβιομηχανίες στον κόσμο, η SpaceX συνεργάζεται στενά με το αμερικανικό κράτος και τις ένοπλες δυνάμεις, το Starlink μπορεί να καθορίζει την πρόσβαση ολόκληρων περιοχών σε δορυφορικές επικοινωνίες, ενώ το X δίνει στον ιδιοκτήτη του τη δυνατότητα να παρεμβαίνει απευθείας στη δημόσια συζήτηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Αυτή η συσσώρευση δύναμης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν ο άνθρωπος που την κατέχει αποφασίζει να μην παραμένει πολιτικά ουδέτερος, αλλά να χρησιμοποιεί τη δημοσιότητα, το δίκτυο και την προσωπική του επιρροή για να ενισχύει κόμματα και πρόσωπα της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς.
Η Γερμανία αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τακτικής. Τον Δεκέμβριο του 2024, λίγο πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές, ο Μασκ δήλωσε στους περισσότερους από 200 εκατομμύρια ακολούθους του ότι «μόνο η AfD μπορεί να σώσει τη Γερμανία».
Δεν περιορίστηκε, όμως, σε μία προκλητική ανάρτηση. Δημοσίευσε άρθρο στη γερμανική Welt am Sonntag, στο οποίο παρουσίασε την Εναλλακτική για τη Γερμανία ως την «τελευταία σπίθα ελπίδας» για τη χώρα και επιχείρησε να αποσυνδέσει το κόμμα από τον πολιτικό εξτρεμισμό. Λίγες εβδομάδες αργότερα φιλοξένησε στο X μια εκτενή διαδικτυακή συζήτηση με την επικεφαλής της AfD, Άλις Βάιντελ, προσφέροντάς της άμεση πρόσβαση σε ένα τεράστιο παγκόσμιο κοινό, χωρίς δημοσιογραφικό έλεγχο και χωρίς ουσιαστικό αντίλογο. Στη συνέχεια εμφανίστηκε μέσω βίντεο σε προεκλογική συγκέντρωση του κόμματος, καλώντας τους οπαδούς του να αγωνιστούν για ένα «σπουδαίο μέλλον για τη Γερμανία». Δεν επρόκειτο για μια στιγμιαία δήλωση, αλλά για μια συνεχιζόμενη πολιτική καμπάνια νομιμοποίησης και προβολής της AfD από τον ιδιοκτήτη μιας από τις ισχυρότερες πλατφόρμες επικοινωνίας του πλανήτη.
Αυτή η βοήθεια είχε μετρήσιμα αποτελέσματα. Έρευνα της AlgorithmWatch και του Digital Forensic Research Lab του Atlantic Council κατέγραψε ότι, την εβδομάδα πριν από τη δημόσια υποστήριξη του Μασκ, οι αναρτήσεις των πολιτικών της AfD είχαν συγκεντρώσει συνολικά λίγο περισσότερες από 17.000 προβολές. Μία εβδομάδα μετά την παρέμβασή του, οι προβολές ξεπέρασαν τις 145.000, σημειώνοντας αύξηση μεγαλύτερη του οκταπλάσιου, παρότι ο αριθμός των αναρτήσεων του κόμματος είχε μειωθεί. Η μεγαλύτερη ώθηση κατευθύνθηκε στην Άλις Βάιντελ, της οποίας οι αναρτήσεις έφτασαν σε δεκάδες εκατομμύρια προβολές, με μεγάλο μέρος της νέας αλληλεπίδρασης να προέρχεται από το αμερικανικό οικοσύστημα του MAGA. Η έρευνα απέδειξε την ύπαρξη ενός πραγματικού «Musk bump», μιας απότομης έκρηξης προβολής και πολιτικής επιρροής.
Ο Μασκ δεν δημιούργησε από το μηδέν την κοινωνική δυσαρέσκεια που τροφοδοτεί την Ακροδεξιά, ούτε ευθύνεται μόνος του για την οικονομική στασιμότητα ή την ανασφάλεια γύρω από τη μετανάστευση. Προσέφερε, όμως, στην AfD διεθνή νομιμοποίηση, τεράστια δωρεάν δημοσιότητα και την εικόνα ότι το κόμμα αποτελεί τμήμα ενός παγκόσμιου πολιτικού ρεύματος. Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου ο υποψήφιος της AfD Ούλριχ Ζίγκμουντ ευχαρίστησε δημόσια τον Μασκ μετά την ιστορική νίκη του κόμματος, αναδεικνύει την επιτυχημένη συγκρότηση μιας πολιτικής συμμαχίας ανάμεσα σε ένα εθνικιστικό κόμμα και έναν παγκόσμιο οικονομικό παράγοντα.
Η περίπτωση της AfD δεν αποτελεί εξαίρεση. Ο Μασκ έχει εξελιχθεί σε έναν υπερεθνικό πολιτικό παράγοντα που παρεμβαίνει συστηματικά στην ευρωπαϊκή πολιτική, υιοθετώντας ή ενισχύοντας ακροδεξιά αφηγήματα. Το πρόβλημα έγκειται στην τεράστια ασυμμετρία ισχύος. Ο Μασκ δεν μιλά απλώς ως ιδιώτης με πολιτικές απόψεις, αλλά ως ιδιοκτήτης της ιδιωτικής πλατείας στην οποία διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος, έχοντας τη δυνατότητα να καθορίζει τους κανόνες, να ελέγχει τους μηχανισμούς διανομής περιεχομένου και να αποφασίζει για τον αποκλεισμό ή την αποκατάσταση λογαριασμών.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται έξω από το οπτικό πεδίο αυτού του μηχανισμού. Στις 17 Ιουλίου 2026, ο Μασκ αναδημοσίευσε ανάρτηση που παρουσίαζε ως αδικημένο τον Ηλία Κασιδιάρη, σχολιάζοντας ότι η κατάσταση είναι απαράδεκτη. Χωρίς να αναφέρει ότι ο Κασιδιάρης έχει καταδικαστεί για τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, ο Μασκ αναπαρήγαγε ένα αφήγημα που μετέτρεπε έναν καταδικασμένο σε θύμα πολιτικής δίωξης. Ο Κασιδιάρης αξιοποίησε αμέσως την παρέμβαση για να χτίσει το πολιτικό του προφίλ, ενόψει της πιθανής αποφυλάκισής του τον Σεπτέμβριο του 2026 και της προαναγγελθείσας επιστροφής του στην ενεργό πολιτική.
Η ανησυχία για την Ελλάδα είναι βάσιμη. Μια ανάρτηση δεν αρκεί για να καθορίσει μόνη της το εκλογικό αποτέλεσμα, προσφέρει όμως σε επικίνδυνες δυνάμεις προβολή, κανονικοποίηση και έναν μανδύα δήθεν υπεράσπισης της ελευθερίας. Όταν οι υπερπλούσιοι επιχειρούν να ενισχύσουν τεχνητά την Ακροδεξιά, οι συνέπειες επιστρέφουν στις ίδιες τις κοινωνίες. Η κατανάλωση προϊόντων όπως η Tesla, το Starlink ή η χρήση του X ενισχύει τελικά την οικονομική και επικοινωνιακή δύναμη ενός ανθρώπου που επιλέγει συστηματικά να νομιμοποιεί την ακροδεξιά ατζέντα.
Πηγές:
- AlgorithmWatch & DFRLab — The Musk Effect: X’s impact on Germany’s election
- The Guardian — Η AfD ευχαριστεί τον Έλον Μασκ μετά τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ
- LiFO — Ανάρτηση υπέρ του Κασιδιάρη από τον Έλον Μασκ
