Δύο νέες δημοσκοπήσεις καταγράφουν ενίσχυση του κόμματος, αλλά η απόσταση από την ΕΛΑΣ και το έλλειμμα πρωθυπουργικής αξιοπιστίας παραμένουν
Μια πρώτη, μικρή αλλά καθαρή δημοσκοπική ώθηση φαίνεται να έδωσε στο ΠΑΣΟΚ η παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Οι δύο νέες μετρήσεις της MRB και της Marc, που παρουσιάστηκαν το βράδυ της Πέμπτης, καταγράφουν το κόμμα σε διψήφια ποσοστά στην πρόθεση ψήφου και επιβεβαιώνουν ότι ήταν η μόνη από τις τρεις μεγαλύτερες πολιτικές δυνάμεις που εμφάνισε σαφή άνοδο στη μέτρηση της MRB.
Η μεταβολή, ωστόσο, δεν συνιστά ακόμη αλλαγή πολιτικής κατηγορίας. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο, πίσω από την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, ενώ το σημαντικότερο πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στην κομματική επίδοση αλλά στην περιορισμένη πρωθυπουργική απήχηση του Νίκου Ανδρουλάκη.
Η ΔΕΘ, επομένως, φαίνεται ότι βελτίωσε την εικόνα του προγράμματος και έδωσε μια πρώτη εκλογική ώθηση. Η επόμενη και δυσκολότερη μάχη είναι να μετατραπεί αυτή η βελτίωση σε σταθερή πολιτική δυναμική.
Η MRB καταγράφει άνοδο 1,1 μονάδας
Στην πρόθεση ψήφου της MRB, το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει από το 9,1% του Ιουλίου στο 10,2%, κερδίζοντας 1,1 ποσοστιαία μονάδα.
Την ίδια στιγμή, η Νέα Δημοκρατία παραμένει αμετάβλητη στο 23,8%, ενώ η ΕΛΑΣ υποχωρεί οριακά από το 14,4% στο 14,3%. Με την αναγωγή των αποτελεσμάτων, η ΝΔ βρίσκεται στο 29%, η ΕΛΑΣ στο 17,4% και το ΠΑΣΟΚ στο 12,4%.
Η απόσταση του ΠΑΣΟΚ από τη δεύτερη θέση περιορίζεται στις πέντε μονάδες, χωρίς όμως να αμφισβητείται ακόμη η πρωτοκαθεδρία της ΕΛΑΣ στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Παράλληλα, η αδιευκρίνιστη ψήφος παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, στο 18%. Το συγκεκριμένο εύρημα δείχνει ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί δεν έχουν σταθεροποιηθεί και ότι υπάρχει ακόμη σημαντικό διαθέσιμο εκλογικό ακροατήριο.
Η ίδια μέτρηση εκτιμά ότι, με τα συγκεκριμένα ποσοστά, η Νέα Δημοκρατία θα διέθετε 118 έδρες, η ΕΛΑΣ 54 και το ΠΑΣΟΚ 38. Πρόκειται ασφαλώς για στιγμιαία δημοσκοπική αποτύπωση και όχι για πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Αναδεικνύει, όμως, πόσο πιθανό είναι η επόμενη Βουλή να μην παράγει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Η Marc επιβεβαιώνει την τρίτη θέση
Η Marc καταγράφει αντίστοιχη εικόνα. Στην πρόθεση ψήφου, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 10,1%, πίσω από τη Νέα Δημοκρατία με 27,5% και την ΕΛΑΣ με 14%.
Στην εκτίμηση ψήφου, η ΝΔ φθάνει στο 31%, η ΕΛΑΣ στο 16% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,5%. Ακολουθούν η Ελληνική Λύση με 7,2%, το ΚΚΕ με 6,8%, η Πλεύση Ελευθερίας και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 5,5%.
Οι δύο έρευνες, παρότι χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθοδολογίες, συγκλίνουν σε τρία βασικά συμπεράσματα:
- Το ΠΑΣΟΚ σταθεροποιείται σε διψήφια ποσοστά.
- Η ΔΕΘ φαίνεται ότι του έδωσε μια πρώτη θετική ώθηση.
- Η απόσταση από την ΕΛΑΣ παραμένει σημαντική και δεν επιτρέπει ακόμη συζήτηση για ανατροπή της δεύτερης θέσης.
Το μεγάλο κενό βρίσκεται στην πρωθυπουργική εικόνα
Το δυσκολότερο εύρημα για τη Χαριλάου Τρικούπη εμφανίζεται στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία.
Στη Marc, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 31% και ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας με 14,9%. Ο Νίκος Ανδρουλάκης περιορίζεται στο 8%.
Ακόμη πιο χαμηλή είναι η επίδοση στη μέτρηση της MRB: ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκεντρώνει 23,7%, ο Αλέξης Τσίπρας 14% και ο Νίκος Ανδρουλάκης 6,9%, εμφανίζοντας μάλιστα μείωση κατά 1,1 μονάδα. Η απάντηση «κανένας» συγκεντρώνει 23,5%.
Εδώ βρίσκεται το κεντρικό πολιτικό παράδοξο για το ΠΑΣΟΚ: το κόμμα ανεβαίνει, αρκετές από τις προγραμματικές του προτάσεις αξιολογούνται θετικά, αλλά η ενίσχυση αυτή δεν μεταφέρεται με τον ίδιο ρυθμό στην εικόνα του υποψηφίου πρωθυπουργού.
Με άλλα λόγια, το ΠΑΣΟΚ αρχίζει να πείθει περισσότερο ως πρόγραμμα, αλλά δεν έχει πείσει ακόμη επαρκώς ως δύναμη εξουσίας.
Σχεδόν ισοδύναμα δύο διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η απάντηση των πολιτών για την κυβέρνηση που θα προτιμούσαν μετά τις εκλογές.
Το 27,8% επιλέγει αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ενώ το 27,1% τάσσεται υπέρ μιας κυβέρνησης συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ, της ΕΛΑΣ και μικρότερων κομμάτων της Αριστεράς. Αντίθετα, συνεργασία ΝΔ–ΠΑΣΟΚ προτιμά μόλις το 9,6%.
Το εύρημα δεν αποτελεί πρόθεση ψήφου ούτε αποδεικνύει ότι υπάρχει ήδη συγκροτημένη κοινωνική πλειοψηφία για μια προοδευτική κυβέρνηση. Δείχνει, όμως, ότι το αίτημα για εναλλακτική διακυβέρνηση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία έχει ισχυρή κοινωνική βάση.
Για το ΠΑΣΟΚ προκύπτει ένα σύνθετο δίλημμα. Πρέπει να διεκδικήσει την αυτόνομη ενίσχυσή του και ταυτόχρονα να απαντήσει πειστικά στο ερώτημα της επόμενης ημέρας, χωρίς να εμφανίζεται ούτε ως συμπλήρωμα της Νέας Δημοκρατίας ούτε ως δύναμη που θα απορροφηθεί από την πολιτική στρατηγική του Αλέξη Τσίπρα.
Από τις εξαγγελίες στις συγκεκριμένες αλλαγές
Η ΔΕΘ έδωσε στο ΠΑΣΟΚ την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα πιο συνεκτικό πρόγραμμα γύρω από την ακρίβεια, τη στέγη, το ιδιωτικό χρέος, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το κοινωνικό κράτος και τη φορολογία.
Το επόμενο βήμα δεν είναι η προσθήκη νέων εξαγγελιών. Είναι η μετατροπή των προτάσεων σε λίγες, καθαρές και αναγνωρίσιμες δεσμεύσεις για την καθημερινότητα.
Για παράδειγμα:
- Τι αλλάζει για έναν μισθωτό στο τέλος του μήνα;
- Πώς μειώνεται το κόστος στέγασης για έναν ενοικιαστή;
- Ποια προστασία αποκτά ένας δανειολήπτης απέναντι στους servicers;
- Πώς θα αποκτήσει πραγματική πρόσβαση σε χρηματοδότηση μια μικρή επιχείρηση;
- Ποιες παρεμβάσεις εφαρμόζονται στις πρώτες 100 ημέρες μιας κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ;
- Πόσο κοστίζει κάθε μέτρο και από πού χρηματοδοτείται;
Αν οι πολίτες δεν μπορούν να συνδέσουν το πρόγραμμα με μια άμεση και συγκεκριμένη αλλαγή στη ζωή τους, η θετική αξιολόγηση των προτάσεων δύσκολα θα μετατραπεί σε σταθερή εκλογική επιλογή.
Η επικοινωνία δεν αρκεί χωρίς πολιτική ταυτότητα
Η ενίσχυση της παρουσίας στα κοινωνικά δίκτυα και η προσπάθεια προσέγγισης νεότερων ακροατηρίων είναι αναγκαίες. Δεν αρκεί, όμως, να παρουσιαστεί με πιο σύγχρονο τρόπο το ίδιο υλικό.
Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται να συμπυκνώσει το πρόγραμμά του σε μια ευδιάκριτη πολιτική ταυτότητα: ποιο παραγωγικό μοντέλο προτείνει, ποια κοινωνικά στρώματα θέλει να εκπροσωπήσει και ποια συμφέροντα είναι διατεθειμένο να συγκρουστεί για να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις του.
Η ακρίβεια, η στέγη, τα χρέη, η πρόσβαση των μικρομεσαίων στη χρηματοδότηση και η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών μπορούν να αποτελέσουν ένα ενιαίο αφήγημα. Όχι ως κατάλογος μέτρων, αλλά ως σχέδιο αναδιανομής οικονομικής ασφάλειας και πολιτικής ισχύος.
Θετικό σήμα, όχι ακόμη ανατροπή
Οι δύο νέες δημοσκοπήσεις προσφέρουν στο ΠΑΣΟΚ λόγους συγκρατημένης αισιοδοξίας. Η άνοδος είναι υπαρκτή, η παρουσία στη ΔΕΘ φαίνεται ότι είχε θετικό αποτέλεσμα και το κόμμα διατηρεί περιθώριο ανάπτυξης μέσα σε ένα πολιτικό σκηνικό με υψηλή αδιευκρίνιστη ψήφο.
Δεν υπάρχει, όμως, ακόμη ανατροπή. Η ΕΛΑΣ παραμένει καθαρά δεύτερη, ο Αλέξης Τσίπρας προηγείται στην πρωθυπουργική καταλληλότητα και το ΠΑΣΟΚ δεν έχει περάσει σε επίπεδο που να δημιουργεί αίσθηση άμεσης διεκδίκησης της εξουσίας.
Η ΔΕΘ κέρδισε για το ΠΑΣΟΚ λίγο πολιτικό χώρο. Τώρα αρχίζει η πραγματική δοκιμασία: να μετατρέψει τις προτάσεις σε κοινωνική προσδοκία, την προσδοκία σε κυβερνητική αξιοπιστία και την κυβερνητική αξιοπιστία σε ψήφο.
