Σε πλήρη εφαρμογή τέθηκε το νέο κυβερνητικό πλαίσιο για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Η συγκεκριμένη παρέμβαση παρουσιάζεται ως μια σημαντική «δεύτερη ευκαιρία» για εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες, ωστόσο η παρεχόμενη κάλυψη δεν είναι αυτόματη ούτε οριζόντια, καθώς συνοδεύεται από αυστηρούς όρους και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η βασική τομή του νέου πλαισίου έγκειται στο γεγονός ότι ο οφειλέτης μπορεί πλέον να ζητήσει τον διαχωρισμό της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του. Στην περίπτωση αυτή, η πρόταση ρύθμισης υπολογίζεται με βάση την αξία του ακινήτου που επιθυμεί να προστατεύσει, ενώ ως αντιστάθμισμα προβλέπεται η εκούσια ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Για τους ευάλωτους και επιλέξιμους δανειολήπτες, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν εναλλακτική πρόταση που περιλαμβάνει τη διάσωση της κύριας κατοικίας, τη ρύθμιση της εναπομείνασας οφειλής και την εκποίηση των λοιπών περιουσιακών στοιχείων. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση αυτή και να ακολουθήσει την τυπική διαδικασία του εξωδικαστικού, χωρίς να εξαναγκάζεται σε εκποίηση της πρόσθετης περιουσίας του.
Η ουσιαστική προστασία από πλειστηριασμούς δεν ενεργοποιείται με την απλή υποβολή της αίτησης, αλλά τίθεται σε ισχύ μόνο μετά την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Από τη στιγμή εκείνη, απαγορεύεται σε τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία να προχωρήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση ή λήψη ασφαλιστικών μέτρων. Επισημαίνεται, πάντως, ότι η κάλυψη διατηρείται αποκλειστικά εφόσον ο δανειολήπτης εξυπηρετεί κανονικά τη νέα ρύθμιση, καθώς δεν θεσπίζεται καμία γενικευμένη ασυλία ούτε οριζόντια αναστολή των προγραμματισμένων πλειστηριασμών.
Σύμφωνα με το ενδεικτικό παράδειγμα που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οφειλέτης με συνολικό χρέος 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και πρόσθετα ακίνητα 50.000 ευρώ, μπορεί να συναινέσει στη ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας. Το εναπομένον χρέος των 150.000 ευρώ δύναται να ρυθμιστεί σε έως και 35 έτη, ανάλογα με την εισοδηματική του κατάσταση. Παρ’ όλα αυτά, το παράδειγμα αυτό δεν συνεπάγεται εγγυημένο «κούρεμα» για όλους, καθώς το τελικό αποτέλεσμα καθορίζεται από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού, την αξία των ακινήτων, το εισόδημα και τη σύνθεση των χρεών.
Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας πυροδοτεί εκ νέου την πολιτική αντιπαράθεση για το ιδιωτικό χρέος, με την αντιπολίτευση να προετοιμάζει δική της πρόταση νόμου για αυστηρότερους κανόνες στους servicers, ενισχυμένη ενημέρωση και δυνατότητα 120 δόσεων. Η πραγματική αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα κριθεί στην πράξη από τον αριθμό των αιτήσεων, το ύψος των διαγραφών, τα ποσοστά αποδοχής των προτάσεων και, κυρίως, από το πόσες κύριες κατοικίες θα διασωθούν ουσιαστικά, φέρνοντας τους δανειολήπτες μπροστά στο δύσκολο δίλημμα της διατήρησης της κατοικίας τους με τίμημα την απώλεια της υπόλοιπης περιουσίας τους.
