Εκλογές 2009: Η Τελευταία Αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ και η Αλλαγή Σελίδας στην Ελλάδα

Στις 4 Οκτωβρίου 2009, η Ελλάδα οδηγήθηκε σε πρόωρες εθνικές εκλογές, οι οποίες κατέληξαν σε μια σαρωτική νίκη του ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Γιώργου Παπανδρέου.Η εκλογική αυτή αναμέτρηση έμελλε να αποδειχθεί ιστορικής σημασίας, καθώς αποτέλεσε την τελευταία φορά που ένα κόμμα εξασφάλισε τόσο υψηλά ποσοστά στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, λίγο πριν η χώρα εισέλθει στη δίνη της παγκόσμιας και εγχώριας οικονομικής κρίσης.

Το Πολιτικό Σκηνικό

Η προσφυγή στις κάλπες αποφασίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2009 από τον τότε πρωθυπουργό και πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Κώστα Καραμανλή.Η κυβέρνηση της ΝΔ βρισκόταν ήδη υπό έντονη πίεση λόγω της επιβράδυνσης της οικονομίας, της κόπωσης από τη συνεχή πενταετή διακυβέρνηση, αλλά και των απόνερων από πολιτικά σκάνδαλα (όπως η υπόθεση του Βατοπεδίου). Ο Κώστας Καραμανλής επικαλέστηκε την ανάγκη για νωπή λαϊκή εντολή, προκειμένου να ληφθούν σκληρά αλλά αναγκαία οικονομικά μέτρα, καθώς η επερχόμενη κρίση είχε αρχίσει να ρίχνει βαριά τη σκιά της στην Ευρώπη.

Από την άλλη πλευρά, το ΠΑΣΟΚ έκανε καμπάνια με αισιοδοξία, προτάσσοντας την «Πράσινη Ανάπτυξη», την αναδιανομή του πλούτου και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Το κεντρικό του αφήγημα, που συμπυκνώθηκε στην πολυσυζητημένη φράση «λεφτά υπάρχουν» (εφόσον παταχθεί η φοροδιαφυγή και αλλάξει ο τρόπος διαχείρισης), βρήκε τεράστια απήχηση στους ψηφοφόρους που αναζητούσαν ελπίδα και αλλαγή πορείας.

Τα Αποτελέσματα

Η βραδιά των εκλογών επισφράγισε τον θρίαμβο του ΠΑΣΟΚ και την κατάρρευση των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας.Σε μια εποχή που η αποχή κινούνταν ακόμη σε σχετικά χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τη μετέπειτα δεκαετία (συμμετοχή 70,95%), ο εκλογικός χάρτης βάφτηκε πράσινος:

• ΠΑΣΟΚ (Γιώργος Παπανδρέου): 43,92% και 160 έδρες, εξασφαλίζοντας μια ισχυρή και άνετη αυτοδυναμία.
• Νέα Δημοκρατία (Κώστας Καραμανλής): 33,47% και 91 έδρες, το οποίο αποτελούσε μέχρι εκείνη τη στιγμή ιστορικό χαμηλό για την κεντροδεξιά παράταξη.
• ΚΚΕ (Αλέκα Παπαρήγα): 7,54% και 21 έδρες.
• ΛΑ.Ο.Σ. (Γιώργος Καρατζαφέρης): 5,63% και 15 έδρες.
• ΣΥΡΙΖΑ (Αλέξης Τσίπρας): 4,60% και 13 έδρες.

Το αποτέλεσμα οδήγησε το ίδιο βράδυ στην παραίτηση του Κώστα Καραμανλή από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, ανοίγοντας τον δρόμο για εσωκομματικές εκλογές που ανέδειξαν νέο πρόεδρο τον Αντώνη Σαμαρά.

Η Επόμενη Μέρα

Παρά το κλίμα ευφορίας και το “συντριπτικό” 44%, η διακυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου ήρθε γρήγορα αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη πραγματικότητα.Λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη της εξουσίας, αποκαλύφθηκε πως το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2009 ήταν συντριπτικά μεγαλύτερο από τις αρχικές εκτιμήσεις της προηγούμενης κυβέρνησης (ξεπερνώντας το 12% και αναθεωρούμενο τελικά στο 15,4%).

Η ραγδαία επιδείνωση των δεικτών και η εκτόξευση του κόστους δανεισμού στις διεθνείς αγορές, ακύρωσαν τον προεκλογικό σχεδιασμό του ΠΑΣΟΚ.Τον Απρίλιο του 2010 στο Καστελλόριζο, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε την προσφυγή της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης, βάζοντας τη χώρα στην εποχή των Μνημονίων και ανατρέποντας οριστικά το πολιτικό σκηνικό, κάνοντας τις εκλογές του 2009 το τελευταίο ορόσημο του παραδοσιακού, ισχυρού δικομματισμού.