Ο Ανδρέας Παπανδρέου, καθώς συμπληρώνονται 30 χρόνια απ’ το θάνατό του, υπήρξε μια κορυφαία προσωπικότητα που σφράγισε τη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Ίδρυσε το ΠΑΣΟΚ το 1974, με μια διακήρυξη πολύ πιο ριζοσπαστική από αυτήν της Ένωσης Κέντρου, και με διαδοχικά άλματα έφτασε στο 48% το 1981. Eκλέχθηκε τρεις φορές πρωθυπουργός της χώρας, το 1981, το 1985 και το 1993, παρά τη σοβαρή περιπέτεια της υγείας του που είχε μεσολαβήσει. Ιδιαίτερα ξεχωρίζω την πρώτη κυβερνητική του τετραετία, που σφραγίστηκε από μεγάλες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και την πολυδιάστατη εξωτερική του πολιτική.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως σε όλες τις σχετικές δημοσκοπήσεις θεωρείται ο πιο δημοφιλής πρωθυπουργός της χώρας από την πτώση της χούντας έως και σήμερα. Προσωπικά, δεν ψήφισα ποτέ τον Ανδρέα ούτε το ΠΑΣΟΚ. Υπήρξα και παραμένω, ακόμα και σήμερα, πολιτικό τέκνο του μικρού αλλά πρωτοπόρου ΚΚΕ Εσωτερικού. Ακόμα θυμάμαι τις εκλογές του Οκτώβρη του 1981, όταν το ορμητικό ανοδικό ρεύμα του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα έφτασε στο 48%, έναντι 36% της ΝΔ, συμπιέζοντας αφόρητα στο 1,34% το ΚΚΕ Εσωτερικού και στερώντας του την παρουσία στη Βουλή.
Εργαζόμουν τότε ως μηχανικός στο Φωταέριο της Αθήνας και ήμουν γραμματέας της τοπικής οργάνωσης της γειτονιάς μου. Έβλεπα τη δίψα για αλλαγή και πολλούς παλιούς ΕΔΑίτες και ακόμη περισσότερους επαναπατρισθέντες πολιτικούς πρόσφυγες που ήταν κοντά μας να ψηφίζουν Ανδρέα και ΠΑΣΟΚ στη Βουλή, για να σιγουρέψουν την ήττα της Δεξιάς. Και να επιλέγουν ως αντίδωρο την ψήφο στο ΚΚΕ Εσωτερικού στην Ευρωβουλή, δίνοντάς του το υπερτριπλάσιο 5,3%.
Η ίδια ακριβώς ιστορία επαναλήφθηκε το 1993 με τη θριαμβευτική επάνοδο του ασθενή πλέον Ανδρέα Παπανδρέου στην πρωθυπουργία, με το ίδιο σχεδόν ποσοστό, 12 μονάδες μπροστά από τη ΝΔ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, οδηγώντας τον Συνασπισμό της Αριστεράς -ήμουν τότε μέλος της Πολιτικής Γραμματείας και εκπρόσωπος Τύπου- εκτός Βουλής για μόλις 3.000 ψήφους, με το περίφημο 2,93%. Αν και ανήκω σταθερά από τα 18 μου στον χώρο της ανανεωτικής αριστεράς, θεωρώ τον Ανδρέα Παπανδρέου όχι μόνο μια κορυφαία πολιτική προσωπικότητα αλλά και έναν επιστήμονα και διανοούμενο με ισχυρό γνωσιολογικό και επιστημονικό υπόβαθρο. Από το σύνολο του έργου του ξεχωρίζω θετικά αυτό της τετραετίας 1981-1985, όπου έγιναν πολλές θετικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις.
Τον Ανδρέα Παπανδρέου, λόγω διαφοράς γενιάς, είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω προσωπικά και να ανταλλάξουμε απόψεις μόνο μία φορά. Ήταν τον Ιανουάριο του 1996, όταν ο τότε πρόεδρος του Συνασπισμού Νίκος Κωνσταντόπουλος μου ζήτησε να τον συνοδεύσω στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό, που έγινε στην Εκάλη. Στη σύντομη συνομιλία που είχαμε, είδα έναν άνθρωπο με κλονισμένη υγεία, αλλά με κοφτερό μυαλό και εξαιρετικά ευγενή.
Ειδικά με τον Νίκο Κωνσταντόπουλο, που τον είχε διαγράψει από το ΠΑΣΟΚ το 1975, μαζί με τον αείμνηστο Σάκη Καράγιωργα και πολλούς άλλους, ήταν εξαιρετικά φιλικός, έως και αυτοκριτικός… Τρεις μέρες μετά από αυτήν τη συνάντηση, ο Ανδρέας Παπανδρέου εισήχθη στο Ωνάσειο. Συνοψίζοντας: Δεν ψήφισα ποτέ τον Ανδρέα και το ΠΑΣΟΚ, αλλά ήταν μεγάλος. Εξέφρασε μια ολόκληρη εποχή και ήταν ανεπανάληπτος. Γι’ αυτό ακριβώς και δεν προσφέρεται για απομιμήσεις.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Στο Καρφί»
