Μέσα σε λίγα 24ωρα βελτιώθηκε η εικόνα στον περιβάλλοντα χώρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Μετά τη γενική κατακραυγή για την άθλια κατάσταση στην οποία είχαν περιέλθει ο κήπος και τα παρτέρια, και μετά τη συμβολή της «Κ» που ανέδειξε το θέμα, ενεργοποιήθηκαν τα αντανακλαστικά της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ).
Με τη συνδρομή του Δήμου Αθηναίων επιτεύχθηκε ένας στοιχειώδης ευπρεπισμός με κύριο χαρακτηριστικό τη φύτευση ενός φοίνικα ουασιγκτόνια στο σημείο όπου υπήρχε για πολλές εβδομάδες ένα αποτρόπαιο θέαμα εγκατάλειψης. Χθες το πρωί, ένας κηπουρός πότιζε το δέντρο, ένα συνεργείο συντηρούσε το σύστημα αυτόματου ποτίσματος (που τώρα ενεργοποιήθηκε) και ο πίσω κήπος (προς την Ακαδημία), που λειτουργεί και ως πάρκινγκ της Βιβλιοθήκης, δεχόταν, έπειτα από πολύ καιρό, τις ευεργετικές ριπές των μπεκ που δρόσιζαν την κατάξερη γη.
Η εικόνα είναι βελτιωμένη σε σχέση με το τι συνέβαινε έως προχθές. Αλλά αν ερχόταν κάποιος για πρώτη φορά να επισκεφθεί τη Βιβλιοθήκη, θα απορούσε με τους Έλληνες που δεν αντιλαμβάνονται τα στοιχειώδη. Η Εθνική Βιβλιοθήκη όπως και το σύνολο της Αθηναϊκής Τριλογίας υποφέρουν επί δεκαετίες από τη γενικότερη αδυναμία προστασίας τους, που σημαίνει αδυναμία κατανόησης της αξίας και του συμβολισμού της Τριλογίας από το σύνολο της πολιτείας.
Μέσα σε θύλακους παραβατικότητας και αστεγίας, η Εθνική Βιβλιοθήκη έχει σχεδόν καθημερινά τη δυσάρεστη εμπειρία να βρίσκει τη διπλή ημικυκλική σκάλα στιγματισμένη από αίματα και πεταμένες σύριγγες. Χθες, η σκάλα έλαμπε (υπάρχει πλέον πολυετής σύμβαση για την καθαριότητα) και οι (αρκετοί) τουρίστες φωτογράφιζαν το κτίριο (ανυποψίαστοι φυσικά για την ένταση που είχε γεννήσει η κατάσταση του περιβάλλοντος χώρου). Η μεγάλη ξύλινη θύρα, είσοδος για το Αναγνωστήριο, έχει συντηρηθεί ομολογουμένως θαυμάσια. Το κτίριο προστατεύεται πλέον με ανώι-γκράφιτι και διαθέτει 24ωρη φύλαξη, όπως μας ενημέρωσε η πολιτικός μηχανικός Χρυσάνθη Βασιλειάδου, αναπληρώτρια προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διοικητικής Υποστήριξης της ΕΒΕ.
«Αλλά»
Αλλά, υπάρχει ένα μεγάλο «αλλά». Δεν είναι μόνο που δεν έχει εξασφαλιστεί ακόμη η χρηματοδότηση για τη συνολική αποκατάσταση του ιστορικού μεγάρου (το οποίο αδιαλείπτως λειτουργεί ως αναγνωστήριο εφημερίδων) ώστε να δημοπρατηθεί το έργο, είναι που δεν διαφαίνεται προς το παρόν μια καθησυχαστική λύση για τον περιβάλλοντα χώρο.
Ο ευπρεπισμός που έγινε είχε τον χαρακτήρα του επείγοντος. Υπήρξε βεβαίως αποτέλεσμα, αλλά αυτό υπολείπεται όσων χρειάζεται να γίνουν. Το μέγα ζήτημα είναι η συντήρηση και η διαρκής βελτίωση.
Όπως διευκρινίζει η κ. Βασιλειάδου, η Βαλλιάνειος Βιβλιοθήκη επιβαρύνει αποκλειστικά τον προϋπολογισμό της ΕΒΕ, είναι σε διαφορετικό καθεστώς από τη νέα Εθνική Βιβλιοθήκη στο ΚΠΙΣΝ. Όσον αφορά, δε, τον περιβάλλοντα χώρο, υπάρχει μια «συμφωνία τιμής» ανάμεσα στην ΕΒΕ και στον Δήμο Αθηναίων. Δεν υπάρχει υποχρέωση εκ μέρους του δήμου, αλλά μπορεί να ζητηθεί η αρωγή του, όπως και έγινε τώρα με τη φύτευση του φοίνικα.
Βεβαίως, η πρόσφατη κατάρρευση του περιβάλλοντος χώρου της Βαλλιανείου Βιβλιοθήκης παραμένει αδικαιολόγητη. Ο ευπρεπισμός που έγινε είχε τον χαρακτήρα του επείγοντος. Υπήρξε βεβαίως αποτέλεσμα, αλλά αυτό υπολείπεται όσων χρειάζεται να γίνουν. Το μέγα ζήτημα είναι η συντήρηση και η διαρκής βελτίωση ασχέτως της σύνδεσης του κήπου με το ζήτημα της συνολικής αποκατάστασης του μεγάρου.
Όπως εξηγεί η κ. Βασιλειάδου, δεν υπήρχε κωδικός για υπηρεσίες πρασίνου. Η συντήρηση γινόταν με τη συνδρομή του Δήμου Αθηναίων. Παραμένει άγνωστο τι συνέβη και μέσα σε λίγους μήνες υπήρξε τέτοια δραματική αλλαγή προς το χειρότερο. Φωτογραφίες του 2025 δείχνουν μια οριακά ευπρεπή κατάσταση. Φωτογραφίες από το καλοκαίρι του 2026 έδειχναν (και μερικώς δείχνουν ακόμη) μια κατάσταση πέραν πάσης περιγραφής.
Το ερώτημα
Η ΕΒΕ προχώρησε τώρα σε σύμβαση με έναν κηπουρό με εξωτερικό ανάδοχο. Γίνεται, λοιπόν, από χθες το στοιχειώδες. Ο κήπος ποτίζεται μέσα στο καλοκαίρι! Είναι μια κατάκτηση και σε λίγες ημέρες αναμένεται να δούμε το πρώτο χορτάρι. Προηγουμένως όμως επιβάλλεται να καθαριστεί σχολαστικά το ξερό χώμα από απορρίμματα, να ανασκαφτεί, να μη δίνει αίσθηση βαθιάς αφυδάτωσης και πετρώδους υφής. Η χθεσινή επίσκεψη στον περιβάλλοντα χώρο της Βιβλιοθήκης έδειξε ότι ξεχορταρίστηκε κάπως και η αριστερή πλευρά, αλλά ας έρθει πάλι ο Δήμος Αθηναίων να κάνει τη δουλειά του: να καθαρίσει την πλευρά της Ιπποκράτους από γκράφιτι. Ας απομακρύνουν τα ΕΛΤΑ το βανδαλισμένο ταχυδρομικό κουτί, ας κλαδευτούν τα ξερά κλαδιά από τα δέντρα, ας φυτευτούν κάποια λουλούδια (αλλά προκύπτει εύλογα το ερώτημα: ποιος θα τα φροντίζει; Ερώτημα που σε όλον τον προηγμένο κόσμο δεν τίθεται καν).
Κύριο ζητούμενο παραμένει η παραβατικότητα στην περιοχή. Η κ. Βασιλειάδου ανέφερε ότι το επίμαχο σημείο με τον άρρωστο φοίνικα που απομακρύνθηκε (και στη θέση του τώρα μπήκε άλλος, διαφορετικής ποικιλίας) είχε μετατραπεί σε «τουαλέτα», με αποτέλεσμα να υπάρχει (χωρίς να έχει επιλυθεί) ζήτημα δημόσιας υγείας.
(Λεζάντα φωτογραφίας: Ο φοίνικας που φυτεύθηκε μόλις προχθές στον εξωτερικό χώρο της Βαλλιανείου Βιβλιοθήκης. Χθες το πρωί, ένας κηπουρός πότιζε το δέντρο και ένα συνεργείο συντηρούσε το σύστημα αυτόματου ποτίσματος.)
Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή
