Οι παρουσιάσεις των πολιτικών αρχηγών στη Θεσσαλονίκη δεν φαίνεται να ανέτρεψαν το κλίμα δυσπιστίας που επικρατεί στην κοινωνία. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της GPO για το Star, κανένα από τα τρία προγράμματα που αξιολογήθηκαν δεν συγκεντρώνει πλειοψηφικά θετικές κρίσεις. Αντίθετα, σε όλες τις περιπτώσεις υπερισχύουν καθαρά οι αρνητικές απαντήσεις.
Την ίδια στιγμή, η πρόθεση και η εκτίμηση ψήφου αποτυπώνουν ένα έντονα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, αλλά παραμένει μακριά από τα επίπεδα που θα μπορούσαν να της εξασφαλίσουν αυτοδυναμία. Η μάχη της δεύτερης θέσης αποκτά πλέον ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται τρίτο.
Αρνητική κρίση για τις εξαγγελίες Μητσοτάκη
Οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ αξιολογούνται θετικά ή μάλλον θετικά από το 36,2% των πολιτών. Αναλυτικά, το 14,4% τις κρίνει θετικά και το 21,8% μάλλον θετικά.
Στον αντίποδα, το 61,4% τις αξιολογεί αρνητικά ή μάλλον αρνητικά: το 20% απαντά «μάλλον αρνητικά» και το 41,4% «αρνητικά». Μόλις το 2,4% δεν παίρνει θέση.
Παρά, επομένως, την κυβερνητική προβολή των μέτρων και των οικονομικών εξαγγελιών, έξι στους δέκα πολίτες δεν φαίνεται να πείστηκαν. Η αρνητική αξιολόγηση υπερβαίνει τη θετική κατά 25,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Το πρόγραμμα Τσίπρα δεν έπεισε
Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα για το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας.
Θετικά ή μάλλον θετικά το αξιολογεί το 24,6% των ερωτηθέντων, με το 6,4% να απαντά «θετικά» και το 18,2% «μάλλον θετικά».
Αντίθετα, οι αρνητικές κρίσεις φτάνουν συνολικά το 63,4%: το 24,6% τοποθετείται μάλλον αρνητικά και το 38,8% αρνητικά. Το 12% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Το πρόγραμμα Τσίπρα συγκεντρώνει, έτσι, το υψηλότερο ποσοστό αρνητικής αξιολόγησης μεταξύ των τριών προτάσεων που εξετάστηκαν.
Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ και η μεγάλη δεξαμενή των αναποφάσιστων
Το πρόγραμμα που έχει παρουσιάσει ο Νίκος Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει 26,6% θετικές και μάλλον θετικές γνώμες. Συγκεκριμένα, το 5,4% το αξιολογεί θετικά και το 21,2% μάλλον θετικά.
Οι αρνητικές και μάλλον αρνητικές απαντήσεις φτάνουν το 56,4%: το 30% απαντά «μάλλον αρνητικά» και το 26,4% «αρνητικά».
Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει χαμηλότερη συνολική αρνητική αξιολόγηση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αλέξη Τσίπρα. Παράλληλα, όμως, εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό πολιτών που δεν παίρνουν θέση, το οποίο φτάνει το 17%.
Το εύρημα αυτό έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά δείχνει ότι σημαντικό τμήμα της κοινωνίας δεν έχει ακόμη αποκτήσει σαφή εικόνα για τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη, αποκαλύπτει μια δυνητικά διαθέσιμη εκλογική δεξαμενή, την οποία η Χαριλάου Τρικούπη καλείται να προσεγγίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια, συγκεκριμένες προτάσεις και ισχυρότερη επικοινωνία.
Μεγάλο έλλειμμα αξιοπιστίας και ρεαλισμού
Το ισχυρότερο ίσως εύρημα της δημοσκόπησης αφορά το κατά πόσο τα προγράμματα θεωρούνται κοστολογημένα και ρεαλιστικά.
Το πρόγραμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη εμφανίζει την καλύτερη σχετική επίδοση. Το 44,6% πιστεύει ότι είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό, με το 19,1% να απαντά «ναι» και το 25,5% «μάλλον ναι».
Ωστόσο, η απόλυτη πλειοψηφία, το 50,9%, απαντά αρνητικά ή μάλλον αρνητικά, ενώ το 4,5% δεν τοποθετείται.
Για το πρόγραμμα Τσίπρα, μόλις το 20,4% θεωρεί ότι είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό. Το 68,4% διαφωνεί, ενώ το 11,2% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.
Αντίστοιχα, το 24,9% εκτιμά ότι το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό, έναντι 58,6% που έχει αντίθετη άποψη. Το 16,5% δεν παίρνει θέση.
Τα στοιχεία φανερώνουν ότι το βασικό πρόβλημα όλων των πολιτικών προτάσεων δεν είναι μόνο το περιεχόμενό τους, αλλά η αξιοπιστία τους. Οι πολίτες εμφανίζονται δύσπιστοι ως προς το εάν τα μέτρα μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν και να εφαρμοστούν.
Πρώτος ο Μητσοτάκης, αλλά μόλις με 25,9%
Στο ερώτημα ποιος από τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς έπεισε περισσότερο με βάση όσα άκουσαν οι πολίτες την προηγούμενη εβδομάδα, προηγείται ο Κυριάκος Μητσοτάκης με 25,9%.
Ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας με 15,5%, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης συγκεντρώνει 10,6%.
Η πρωτιά του πρωθυπουργού είναι καθαρή αλλά σχετική. Το γεγονός ότι κανένας από τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς δεν πείθει ούτε τρεις στους δέκα πολίτες αποτυπώνει το μέγεθος της πολιτικής επιφύλαξης.
Η αναμέτρηση δεν γίνεται μόνο μεταξύ των κομμάτων, αλλά και με μια ευρεία κοινωνική ζώνη απογοήτευσης και δυσπιστίας.
Πρόθεση ψήφου: ΝΔ 25,8%, δεύτερη η ΕΛΑΣ με 13,5%
Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στους εκλογικούς συσχετισμούς. Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία προηγείται με 25,8%, αλλά παραμένει μακριά από τα επίπεδα αυτοδυναμίας.
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η ΕΛΑΣ με 13,5%, ενώ το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί στην τρίτη θέση με 10,8%.
Η Ελληνική Λύση συγκεντρώνει 7,6% και το ΚΚΕ 7,4%.
Ακολουθούν η Πλεύση Ελευθερίας με 4,1%, η Φωνή Λογικής με 3,1% και η ΕΛΠΙΔΑ με 3%. Το ΜέΡΑ25 καταγράφεται στο 1,8%, η Νέα Αριστερά στο 1,2%, ο ΣΥΡΙΖΑ στο 1,1% και η ΝΙΚΗ στο 1%. Η επιλογή «άλλο κόμμα» συγκεντρώνει 4%.
Το ποσοστό των αναποφάσιστων φτάνει το 14,5%, ενώ λευκό ή άκυρο επιλέγει το 1,1%. Η υψηλή αδιευκρίνιστη ψήφος υπογραμμίζει ότι οι σημερινοί συσχετισμοί δεν έχουν παγιωθεί.
Εκτίμηση ψήφου: Η ΝΔ στο 30,6%, το ΠΑΣΟΚ τρίτο με 12,8%
Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία ανεβαίνει στο 30,6%, διατηρώντας προβάδισμα 14,6 μονάδων από τη δεύτερη ΕΛΑΣ, η οποία καταγράφεται στο 16%.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην τρίτη θέση με 12,8%, ενώ ακολουθούν η Ελληνική Λύση με 9% και το ΚΚΕ με 8,8%.
Η Πλεύση Ελευθερίας συγκεντρώνει 4,9%, η Φωνή Λογικής 3,7% και η ΕΛΠΙΔΑ 3,6%. Το ΜέΡΑ25 βρίσκεται στο 2,1%, η Νέα Αριστερά στο 1,4%, ο ΣΥΡΙΖΑ στο 1,3% και η ΝΙΚΗ στο 1,2%. Τα υπόλοιπα κόμματα συγκεντρώνουν συνολικά 4,6%.
Τα βασικά πολιτικά συμπεράσματα
Η δημοσκόπηση αποτυπώνει ένα πολιτικό σύστημα σε φάση έντονου κατακερματισμού. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, αλλά βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από την αυτοδυναμία.
Επιπλέον, οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού απορρίπτονται από την πλειοψηφία, γεγονός που περιορίζει την πολιτική δυναμική της κυβερνητικής πρωτιάς.
Η δεύτερη θέση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ΕΛΑΣ εμφανίζεται μπροστά από το ΠΑΣΟΚ τόσο στην πρόθεση όσο και στην εκτίμηση ψήφου. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο και αντιμετωπίζει μια σαφή πολιτική πρόκληση: να μετατρέψει την προγραμματική του παρουσία σε μεγαλύτερη εκλογική επιρροή.
Ταυτόχρονα, η κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ σε ποσοστά λίγο πάνω από το 1% επιβεβαιώνει τη βαθιά αναδιάταξη του χώρου της αντιπολίτευσης, ενώ η παρουσία πολλών μικρότερων κομμάτων δημιουργεί ένα πρωτοφανώς πολυκερματισμένο τοπίο.
Το συνολικό μήνυμα είναι ότι η πολιτική αντιπαράθεση δεν κρίνεται πλέον μόνο από το ύψος των παροχών ή τον αριθμό των εξαγγελιών. Οι πολίτες ζητούν σαφή κοστολόγηση, άμεση εφαρμογή και αποδείξεις αξιοπιστίας.
Το πολιτικό πεδίο παραμένει ανοικτό για όποιον μπορέσει να μετατρέψει τις γενικές υποσχέσεις σε συγκεκριμένο, κατανοητό και πειστικό σχέδιο διακυβέρνησης.
