Σε στενό φορολογικό δίχτυ μπαίνουν τα crypto από φέτος το 2026 καθώς ενεργοποιείται το σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών του ΟΟΣΑ που εντάσσεται πλέον και η Ελλάδα.
Με την κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών, η ανωνυμία που χαρακτήριζε έως σήμερα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας στα crypto περιορίζεται δραστικά, φέρνοντας τις ψηφιακές επενδύσεις στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων.
Για πρώτη φορά, στοιχεία για αγορές, πωλήσεις, ανταλλαγές και μεταφορές κρυπτοστοιχείων που πραγματοποιούν φορολογούμενοι με ελληνικό ΑΦΜ, ακόμη και μέσω πλατφορμών του εξωτερικού, θα διαβιβάζονται αυτόματα στην ΑΑΔΕ.
Η διαδικασία δεν θα απαιτεί αιτήματα, δικαστικές συνδρομές ή ειδικές έρευνες, καθώς η ενημέρωση των φορολογικών αρχών θα γίνεται σε τακτική βάση και σε διακρατικό επίπεδο.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει ρόλο κεντρικής αρμόδιας αρχής για τη συλλογή και την αυτόματη αποστολή πληροφοριών προς τις φορολογικές αρχές των χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία. Τα στοιχεία θα αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, αλλά και αλλοδαπούς που δραστηριοποιούνται μέσω ελληνικών παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων.
Στην πράξη, τα crypto εντάσσονται πλέον στο ίδιο καθεστώς διαφάνειας που ισχύει εδώ και χρόνια για τραπεζικούς λογαριασμούς, καταθέσεις και επενδυτικά προϊόντα, μέσω του Κοινού Προτύπου Αναφοράς (CRS). Το βασικό ζητούμενο για τις φορολογικές αρχές είναι να κλείσει ένα από τα τελευταία «παράθυρα» απόκρυψης εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων, ιδιαίτερα σε διασυνοριακές συναλλαγές.
Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα διαδραματίζουν οι λεγόμενοι «Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων». Πρόκειται για ανταλλακτήρια, πλατφόρμες trading, παρόχους υπηρεσιών φύλαξης (custody) και μεσάζοντες που πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό πελατών. Οι φορείς αυτοί υποχρεώνονται να εφαρμόζουν εκτεταμένες διαδικασίες ταυτοποίησης (KYC) και πρόληψης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AML), να προσδιορίζουν τη φορολογική κατοικία των χρηστών και να καταγράφουν αναλυτικά κάθε συναλλαγή.
Οι πληροφορίες που θα διαβιβάζονται στις φορολογικές αρχές περιλαμβάνουν στοιχεία ταυτότητας και ΑΦΜ, το είδος των κρυπτοστοιχείων, τα συνολικά ποσά αγορών και πωλήσεων έναντι παραστατικού νομίσματος, ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών crypto, καθώς και μεταφορές προς ή από ψηφιακά πορτοφόλια που δεν συνδέονται με αναγνωρισμένους παρόχους. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις συναλλαγές πληρωμών μεγάλης αξίας, άνω των 50.000 δολαρίων, που αφορούν αγορές αγαθών ή υπηρεσιών.
Με τη συγκέντρωση αυτών των δεδομένων, οι φορολογικές αρχές αποκτούν συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε χρήστη, γεγονός που διευκολύνει τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις και τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων. Για τους ιδιώτες επενδυτές, το νέο καθεστώς σηματοδοτεί το τέλος της σχετικής «αορατότητας» που παρείχαν μέχρι σήμερα τα ξένα ανταλλακτήρια.
Παράλληλα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί τη θεσμοθέτηση πλαισίου φορολόγησης των crypto, με φόρο 15% στην υπεραξία από την πώληση κρυπτονομισμάτων και επιβολή ΦΠΑ 24% στις υπηρεσίες διαχείρισης, trading και φύλαξης. Η επιλογή αυτή εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική εξίσωσης της φορολογικής μεταχείρισης των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων με τα παραδοσιακά επενδυτικά προϊόντα.
Το πλαίσιο συνοδεύεται από προβλέψεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, με εφαρμογή του GDPR, περιορισμένη χρονική διατήρηση των στοιχείων και ειδικές διαδικασίες σε περίπτωση παραβίασης ασφάλειας. Ωστόσο, για τις φορολογικές αρχές το μήνυμα είναι σαφές: από το 2026 και μετά, οι συναλλαγές σε crypto παύουν να κινούνται στο γκρίζο και εντάσσονται πλήρως στον μηχανισμό φορολογικού ελέγχου.
