Σε πλήρες αδιέξοδο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για την κοινή διακήρυξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη στη Χάγη.
Η Ισπανία, επιμένοντας στην άρνησή της να υιοθετήσει τον στόχο για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ, όπως ζητεί ο Αμερικανός πρόεδρος, βρίσκεται πλέον απομονωμένη απέναντι στους υπόλοιπους 31 συμμάχους.
Στο συμβούλιο των 32 μονίμων αντιπροσώπων του ΝΑΤΟ, που συνεδρίασε χθες, καταγράφηκε ξεκάθαρα πως μόνον η Ισπανία παραμένει αντίθετη, με προηγούμενες εκφράσεις σκεπτικισμού από μικρό αριθμό χωρών να έχουν πλέον υποχωρήσει. Όπως μετέφερε νατοϊκή διπλωματική πηγή, «η Ισπανία έχει μείνει μόνη της».
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, με επιστολή του στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ζήτησε μια «πιο ευέλικτη φόρμουλα»: είτε να καθιστά τον στόχο προαιρετικό είτε να εξαιρεί την Ισπανία από την εφαρμογή του. Ωστόσο, η διαρροή της επιστολής στα μέσα ενημέρωσης θεωρείται ότι επιβάρυνε τη διαπραγματευτική θέση της Μαδρίτης, καθώς προκάλεσε δυσαρέσκεια στους συμμάχους.
Απειλή «μποϊκοτάζ» από τον Τραμπ
Η μεγαλύτερη ανησυχία που επικρατεί στους κόλπους της Συμμαχίας είναι ότι η εμμονή της Ισπανίας μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ, με το ενδεχόμενο να μην παρευρεθεί στη σύνοδο ή ακόμη και να ανακινήσει θέμα απόσυρσης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη.
Ο Τραμπ έχει ήδη εκφράσει την πρόθεσή του να υιοθετήσει πιο απομονωτική στάση έναντι της Συμμαχίας, σε περίπτωση που οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών.
Αποδοχή από άλλους εταίρους – Η πρόταση Ρούτε
Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις, χώρες όπως το Βέλγιο και ο Καναδάς φέρονται να έχουν αποδεχθεί μια συμβιβαστική πρόταση του Γενικού Γραμματέα:
- Μετάθεση της επίτευξης του στόχου από το 2032 στο 2035
- Εισαγωγή ρήτρας αναθεώρησης το 2029
Ο Μαρκ Ρούτε έχει επιπλέον καταθέσει πρόταση για διάσπαση του στόχου:
- 3,5% του ΑΕΠ για καθαρές αμυντικές δαπάνες
- 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια (όπως στρατιωτική κινητικότητα, υποδομές, φραγμοί κατά της παράτυπης μετανάστευσης)
Αυτή η προσέγγιση φαίνεται να καλύπτει χώρες όπως η Ελλάδα, που ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων.
Ευρωπαϊκή διάσταση και επερχόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Η έκβαση της συνόδου του ΝΑΤΟ αναμένεται να επηρεάσει άμεσα και τη στάση της Ε.Ε. στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Πέμπτης, όπου οι ηγέτες των «27» θα συζητήσουν την αύξηση των δαπανών για την ευρωπαϊκή άμυνα και την αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Χθες, οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο συζήτησαν γύρω από τα νέα χρηματοδοτικά «εργαλεία» που έχουν στη διάθεσή τους για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας (ρήτρα «εξαίρεσης» και μηχανισμό δανειοδότησης SAFE μέσω αγορών), ενώ δόθηκε πράσινο φως για την αύξηση του ετήσιου δανεισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στα 100 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
